Ir al contenido

Divisa

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Articlo d'os 1000
Divisas

A divisa[1] (d'o latín divīsus, part. pas. de dividĕre, dividir) ye una unidat de cambio que facilita a transferencia de biens y servicios. S'amuestra en forma de piezas metalicas, ditas monedas –por un regular redondas– u en forma de piezas de papel, ditas billez. También se presenta como «diners de plastico» (tarchetas de credito), como talons, cheques u pagarés, etc. O termin moneda u unidat monetaria fa referencia a la divisa propia d'o país, u d'o mercau monetario a o que perteneixe o país, ye decir, o metal u papel moneda emplegau pa obtener biens, productos u servicios adintro de l'ambito en que ha estau expediu por o suyo banco central.

Se le diz divisa, por contra, cuan se refiere a una moneda, u unidat de cuenta, forana[2] u baixo sobiranía externa respecto a l'ambito con sobiranía propia[3] por a on circula a moneda y que se fa servir mas que mas pa o intercambio de biens y servicios entre países.

Seguntes s'expresa o Banco de Espanya[4], y atras entidaz[5], no han d'entibocar-sen con ello dos conceptos:

  • un cambio de moneda ye a compravenda d'a moneda diferent a la propia pa usar-la en l'ambito cheografico a on se regula y emplega de forma parellana a la propia. Por eixemplo, en o país de destín, en caso d'un viache.
  • un cambio de divisa, d'atra man, no suposa un movimiento fisico d'os diners. Por eixemplo, una transferencia recibida en dolars s'ingresa en a cuenta personal en a moneda correspondient, seguntes o país que siga (euros, pesos, sols, etc).

Por un regular, cada país tien establida, a o menos, una moneda oficial sobre o suyo territorio presentada baixo diferents medios de pago tamién de curso legal. Por contra, distintos países pueden:

Por motivos practicos, una divisa gosa tener subdivisions, legals u tradicionals : 1/1000 (os millimos d'o dinar tunecino), 1/100 (os eurocentimos de l'euro), 1/20, 1/10, 1/8, 1/4 (o cuarto de dólar nortamericano), etc.

O cambista y a suya muller, de Quentin Massys

Os diners como moneda han teniu o suyo protagonismo en o desenvolique d'as civilizacions basadas en o comercio dende fa cuantos milenios.

A tradición d'os cambistas va unida a la aparición d'os diners y d'a banca unidas a o comercio, como verdadero propiciador d'a profesión. Serán aspectos que iran chuntos mientres muitos sieglos. En especial, talment, será en a Europa medieval a on en a suya epoca d'explendor muitas ciudaz prencipien a cudir a suya propia moneda y asinas se prencipie a detectar una profesionalización d'iste treballo.[6]

Será en o zaguer tercio d'o sieglo XIX, con l'aparición d'o patrón oro[7] y d'a Unión Monetaria Latina[8], cuan se estableixcan oficialment as primera paridaz reguladas entre as divisas de cada país. O primero, en muitos casos, no sería de facto albandonau dica 1914[9].

En o período d'entreguerras ya no se pudo tornar a restaurar o sistema, entre muitas atras razons, por que muitas economías s'amuestraban fuertement desetabilizadas y porque a producción d'oro yera escasa[10]. En a decada de 1920, poco antis d'a Gran Depresión de 1929, yeran treinta y cuatro países os que heban adoptau o nuevo Patrón cambios Oro[11][12] . Con a crisi, mientres a decada de 1930, as condicions en Europa no amillorarían fendo que cuantos países albandonasen o Patrón Oro[13].

Caldría asperar a zaguerías d'a Segunda Guerra Mundial, a 1944, pa que se sinyasen os Alcuerdos de Bretton Woods d'os que surtirán o Fundo Monetario Internacional y o Banco Mundial con a finalidat de lograr a estabilidat d'os cambios de divisas[14]. Como consecuencia d'a Guerra de Vietnam, se crebarán os alcuerdos en 1971. Dimpués de 1976, y d'a desaparición d'o sistema de cambio fixo, o FMI prene un papel prencipal debant de países en desenvolique y crisis financieras internacionals.

Divisas contemporáneas

[editar | modificar o codigo]
Ta mas detalles, veyer l'articlo ISO 4217veyer os articlos [[{{{2}}}]] y [[{{{3}}}]]veyer os articlos [[{{{4}}}]], [[{{{5}}}]] y [[{{{6}}}]]veyer os articlos [[{{{7}}}]], [[{{{8}}}]], [[{{{9}}}]] y [[{{{10}}}]].

As divisas fluctúan entre sí adintro d'o mercau monetario mundial. D'ista traza, se pueden estableixer distintos tipos de cambio entre divisas que varían constantement en función de cuantas variables economicas como o creiximiento economico, a inflación, o consumo interno d'una nación, etc.

A relación d'o pre d'a moneda d'un país con respecto a atras, tamién dita cotización, pende d'os fluxos comercials y financiers entre os residents d'a zona d'ixa moneda con respecto a los d'as atras. As importacions de biens y servicios y a inversión en o estranchero determinan a demanda en divisas extracheras, mientres que as exportacions de biens, servicios y a inversión forana determinan a oferta d'a divisa estranchera en o puesto a on se trobe.

As divisas mas comunas que circulan en os mercaus internacionals son:[15] o dólar estausunidense, l'euro, o yen, a libra esterlina, o dólar australiano, o franco suizo, o yuan chino y o dólar canadiense.

Se veiga tamién

[editar | modificar o codigo]

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. ↑ (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. ↑ (es) Divisa - Definición. thefreedictionary.com
  3. ↑ (es) Divisas: ¿Qué son las divisas y para qué sirven?. 23 d'abril de 2019. https://www.tipo-de-cambio.com/
  4. ↑ (es) Cambio de moneda
  5. ↑ (es) Cambio de moneda y cambio de divisa (Global Exchange)
  6. ↑ (es) Los cambios de moneda en la Edad Media. 21 de marzo de 2019. Carlos Rodríguez Flores
  7. ↑ (es) García Ruiz, 1992, p. 58
  8. ↑ (es) García Ruiz, 1992, p. 59
  9. ↑ (es) García Ruiz, 1992, p. 60
  10. ↑ (es) García Ruiz, 1992, p. 67
  11. ↑ (es) García Ruiz, 1992, p. 69
  12. ↑ (es) Varela Parache, 1968, p. 87
  13. ↑ (es) García Ruiz, 1992, p. 69-70
  14. ↑ (es) Varela Parache, 1968, p. 92
  15. ↑ (es) Las diez monedas más utilizadas del mundo. 20 de mayo de 2016. LaVanguardia.com