V Olaf

V Olaf
V Olaf
	norv. Olav V
Norveç kralı
	21 sentyabr 1957 – 17 yanvar 1991
Əvvəlki	VII Haakon
Sonrakı	V Harald
Kral naibi
	1 iyul 1955 – 21 sentyabr 1957
Monarx	VII Haakon
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı	Prince Alexander Edward Christian Frederik
Doğum tarixi	2 iyul 1903[…]
Doğum yeri	Norfolk qraflığı, Birləşmiş Krallıq;
Vəfat tarixi	17 yanvar 1991[…] (87 yaşında)
Vəfat yeri	Norveç;
Vəfat səbəbi	ürək tutması
Dəfn yeri	Oslo[d];
Təhsili	Balliol kolleci;
Fəaliyyəti	monarx
Atası	VII Haakon
Anası	Uelsli Maud
Həyat yoldaşı	Princess Märtha of Sweden (1929–1954);
Uşaqları	Princess Ragnhild, Mrs. Lorentzen,; Astrid Maud Ingeborg Ferner,; V Harald;
Dini	lüteranlıq
Hərbi xidmət
Döyüşlər	İkinci Dünya müharibəsi;
Rütbəsi	admiral;
Təltifləri
	kongehuset.no/c27311/sek…
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

V Olaf (norv. Olav V) və ya Aleksandr Eduard Kristian Frederik (dan. Alexander Edward Christian Frederik; 2 iyul 1903^[1]^[2]^[…], Norfolk qraflığı – 17 yanvar 1991^[1]^[2]^[…]) — Norveç kralı.

Həyatı

2 iyul 1903-cü ildə Norfolkdakı Sandrinqem mülkündə dünyaya gəldi. Atası Danimarka kralı IX Kristianın nəvəsi şahzadə Karl, anası isə Britaniya kralı VII Eduardın qızı şahzadə Mauddur. 11 avqustda vəftiz edildi və ata-babası vəliəhd-şahzadə Frederik, ata-nənəsi şahzadə Luiza, ulu babası IX Kristian, dayısı vəliəhd-şahzadə Georq, xalası şahzadə Viktoriya onun vəftiz valideynləri oldu.

Doğulduğu əsnada ulu babası IX Kristian hələ də taxtda idi və atasının taxta çıxma ehtimalı olduqca az idi. Ancaq 1905-ci ildə müstəqilliyini qazanan Norveç krallığının taxt-tacına dəvət edildi və beləcə, öz adını VII Haakon olaraq dəyişərək Norveç kralı oldu. O əsnada 2 yaşı olan Aleksandrın da adı Olaf olaraq dəyişdirildi. Orta əsrlər dövründən bəri Norveçdə böyüyüb boya-başa çatdırılan ilk vəliəhd şahzadə kimi, əsl Norveç ənənələrinə uyğun şəkildə böyüdüldü. İngiltərədəki vəftizindən illər sonra 1 dekabr 1918-ci ildə Norveç Evangelist kilsəsi tərəfindən yenidən vəftiz olundu.

Atasının donanma keçmişinə baxmayaraq, əsas hərbi təlim-tərbiyəsini quru qoşunlarında aldı. 1924-cü ildə Norveç Hərbi Akademiyasından məzun oldu. Ardından Oksforddakı Balliol kollecində 2 illik hüquq və iqtisadiyyat təhsili aldı. 1931-ci ildə kapitan, 1936-cı ildə isə polkovnik rütbəsi aldı.

Digər yandan dəniz idmanlarıyla məşğul olurdu və 1928 Amsterdam Yay Olimpiya oyunlarında iştirak edərək qızıl medal qazandı.

21 mart 1929-cu ildə Osloda İsveç kralı II Oskarın nəvəsi Marta ilə evləndi. Üstəlik seçilən gəlin namizədi onun bibisi qızı və özü kimi Danimarka kralı VIII Frederikin nəvəsi idi. Cütlüyün bu nigahdan 3 övladı doğuldu. İkinci Dünya müharibəsi illərində xanımı və övladları ABŞ prezidenti Franklin Ruzveltin dəvətiylə Vaşinqtonda yaşadılar. Ancaq taxta çıxmadan öncə xanımı vəfat etdi və şahzadə Olaf bir daha evlənmədi.

Hərbi sahədə mükəmməl təhsil almışdı və ordunun bir çox hərbi əməliyyatında iştirak etmişdi. Bu səbəblə, hələ İkinci Dünya müharibəsi başlamazdan öncə donanma admiralı və quru qoşunlarında general rütbələri almışdı. Norveçin işğalının ardından atası VII Haakonla birlikdə nasistlərə qarşı mübarizədə iştirak etdi. Müharibə illərində sürgündəki Norveç hökumətinə dəstək verdi və hərbi birlikləri tez-tez ziyarət etdi. Müharibənin ardından 5 nazir lə birlikdə 13 mayda azad edilmiş Norveçə qayıtdı. Ardından ölkədə qalan nasist birliklərin silahsızlaşdırılmasına nəzarət etdi.

Atası VII Haakonun qəza nəticəsində sağlamlığının pozulması səbəbilə, 1955-ci ildə naib seçildi. Atasını bir çox dövlət tədbirində təmsil etdi. Atasının vəfatının ardından 21 sentyabr 1957-ci ildə Norveç kralı oldu. Kraliça-konsortu olmamasına baxmayaraq, xalq tərəfindən çox sevildi və səltənəti boyunca xalqa yaxın qaldı. Atasının yolundan gedərək monarx kimi aktiv siyasətdən uzaq qaldı və yalnız monarxiyanın təmsilçisi kimi tədbirlərdə iştirak etdi.

1990-cı ilin yayında səhhəti pisləşdi. Oğlu vəliəhd-şahzadə Haraldı naib seçdi və dövlət işlərindən uzaqlaşdı. 17 yanvar 1991-ci ildə Osloda ürək çatışmazlığı səbəbilə vəfat etdi. 30 yanvarda baş tutan cənazə mərasiminin ardından dəfn edildi.

Şəcərəsi

Övladları	Doğum tarixi	Ölüm tarixi	Evliliyi	Nəvələri
Şahzadə Raqnild	9 iyun 1930	16 sentyabr 2012 (82 yaşında)	Erlinq Lorensen (15 may 1953)	Haakon Lorensen
				İngeborq Lorensen
				Raqnild Lorensen
Şahzadə Astrid	12 fevral 1932	11 sentyabr 2026 (94 yaşında)	İohan Ferner (12 yanvar 1961)	Yekaterina Ferner
				Benedikt Ferner
				Aleksandr Ferner
				Yelizaveta Ferner
				Karl-Kristian Ferner
V Harald	21 fevral 1937	28 avqust 2026 (89 yaşında)	Sonya Haraldsen (29 avqust 1968)	Marta Luiza
V Harald	21 fevral 1937	28 avqust 2026 (89 yaşında)	Sonya Haraldsen (29 avqust 1968)	VIII Haakon

Qalereya

Oslo limanında baş nazir Kristian Mişelsen tərəfindən qarşılanan atası VII Haakonun qucağında ikən, 1905-ci il
Özü, 1910-cu il
Valideynləri Kraliça Maud və VII Haakonla birgə, 1921-ci il
Valideynləri Kraliça Maud və VII Haakonla birgə, 1925-ci il
Özünün toy mərasimi (soldan sağa: Karl Bernadot və xanımı Danimarkalı İngeborq, Kraliça Maud və VII Haakon), 1929-cu il
Atası VII Haakonla birgə, İkinci Dünya müharibəsi illərində, 1940-cı il
Xanımı Marta və övladlarıyla birgə, 1942-ci il
Britaniyadakı Norveç donanmasını təftiş edərkən
Monarx ailəsi Osloda qarşılanarkən, 1945-ci il

Mənbə

Ədəbiyyat

Benkow, Jo. Olav – menneske og monark (norveç) (3rd). Oslo: Gyldendal Norsk Forlag. 1991. ISBN 82-05-20192-7.
Bramsen, Bo. Huset Glücksborg. Europas svigerfader og hans efterslægt [The House of Glücksburg. The Father-in-law of Europe and his descendants] (danimarka) (2nd). Copenhagen: Forlaget Forum. 1992. ISBN 87-553-1843-6.
Bratli, Kjell Arne; Schau, Øyvind. Sjøoffiser og samfunnsbygger : Vernepliktige sjøoffiserers forening : 100-års jubileumsbok : 1895–1995 (norveç). Hundvåg: Sjømilitære Samfund ved Norsk Tidsskrift for Sjøvesen. 1995. ISBN 82-91008-09-4.
Dahl, Hans Fredrik. Norge under Olav V (norveç). Oslo: Cappelen. 1982. ISBN 8202090520.
Flint, Peter B. "Olav V, Norway's King 33 Years And Resistance Hero, Dies at 87". The New York Times. 18 yanvar 1991.
Lerche, Anna; Mandal, Marcus. A royal family : the story of Christian IX and his European descendants. Copenhagen: Aschehoug. 2003. ISBN 9788715109577.
Suits, Julia. The Extraordinary Catalog of Peculiar Inventions: The Curious World of the Demoulin Brothers and Their Fraternal Lodge Prank Machi nes - from Human Centipedes and Revolving Goats to ElectricCarpets and SmokingC. Penguin Publishing Group. 2011. səh. 53. ISBN 978-1-101-54576-8.

İstinadlar

1 2 3 4 Oppr. Alexander Edward Christian Frederik (buk.). // Norsk biografisk leksikon. Kunnskapsforlaget. ISSN 2464-1502. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
1 2 3 4 Olaf V de Noruega (kat.). // Gran Enciclopèdia Catalana. Grup Enciclopèdia.
1 2 3 4 5 Store norske leksikon (buk.). ISSN 2464-1480. (İstifadə tarixi: 18 oktyabr 2026).

[_0abeb2d1fd9909bf-1] 1 2 3 4 Oppr. Alexander Edward Christian Frederik (buk.). // Norsk biografisk leksikon. Kunnskapsforlaget. ISSN 2464-1502. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).

[_7b65f075f15bc8e5-2] 1 2 3 4 Olaf V de Noruega (kat.). // Gran Enciclopèdia Catalana. Grup Enciclopèdia.

[_9a3f428692f980b1-3] 1 2 3 4 5 Store norske leksikon (buk.). ISSN 2464-1480. (İstifadə tarixi: 18 oktyabr 2026).

[1]

[2]

[3]