မာတိကာသို့ ခုန်သလာသရန်

ကတ္တရာ

အဝ်ႏ ဝီခီပီသဒီသယာသ ကို
ပဌောင်ႏခီသယဖုံႏယို ဝင်ꩻဒလိုႏလျာသနေသတလမ်ႏ မုဲက်ခရိုဝေ့ပ်တလော့ꩻ ထေမာꩻအီတခဌိုꩻပီနုဲင် ကတ္တရာစီႏလꩻသလူ။ မိဉ်ႏမာꩻနုဲင်သယိုနဝ်ꩻ ဝင်ꩻဟဲ့ꩻ pyrolysis သလူ။

ကတ္တရာ (အိန်သကလေတ်: Tar) ယိုနဝ်ꩻ ထလာဒျာႏ အရောင်ႏတမေန် မလေသတဝ်သလဲ့ အရောင်ႏဖဌေင်သ ဟုဲက်ဒရိုကာဗလန်တောမ်ႏ ကာဗလန်အခဌေင် (free carbon)ဖုံႏ အထီအောက်တမျိုꩻဒျာႏတဲင် လꩻလလဉ်ဒျာႏ အဝ်ႏအော်ဂဲနစ် တခဌိုꩻအာဖုံႏ (organic materials) ပေါင်သခံပꩻဖဌိုကိုသလူ။ ကတ္တရာနဝ်ꩻ အဝ်ႏလုံသမေႏသလာႏ၊ သေင်ႏ၊ ယေနံ၊ သေင်ႏဖဌို့(Peat) ဖုံႏကိုလဲ့ ထေနလောင်ꩻဒျာႏနေနေသလူ။[၁] ကတ္တရာနဝ်ꩻ အဝ်ႏဗစ်စျူမင်ကတ္တရာ ကရိုꩻဒါႏ တခဌိုꩻတမျိုꩻထလာလလဉ်ဒျာႏသလူ။ ဗစ်စျူမင်ကတ္တရာနဝ်ꩻ ဟိုက်ဒရိုကာဗလန်ဒဌပ်ခဌလဉ်သပါသော့ꩻခလုင်သမုဲင်ꩻမျိုꩻမျိုꩻလလုမ်သသလူ။ အရောင်ႏနဝ်ꩻ အကဌိုႏ (မလေသတဝ်သလဲ့) အဖဌေင်ႏသလူ။ ကတ္တရာယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ဖဌေင်သထလူတကာႏတဝ်သ အရောင်ႏလဲ့လိက်ꩻဒျာႏသလူ။ ယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ အပီနုဲင်သ အဝ်ႏဟံႏကိုထန်ႏလုံသမေႏသလာႏကို ကလꩻလလဉ်ဒါႏကတ္တရာစီႏနဝ်ꩻအတလိုင်ꩻ တဗလိုက်ꩻခဌꩻတန်နဝ်ꩻသလူ။ ကတ္တရာယိုနဝ်ꩻ အလဉ်ႏသော့ꩻထာꩻတစလိုသစလိုသကိုထလူ ဒလိုင်လျာသဖေႏမေႏ အလျာသမီႏအဝ်ႏလလဉ် (၁၀၀)ဒီႏဂရီႏနဝ်ꩻ အထီစလိုမ်သလလဉ်တလော့ꩻ အလူသထန်ႏခေ့ꩻကရစ်ꩻလလဉ်စလဉ်ႏသလူ။

အမေႏရိကတလိုက်နဝ်၊ အော်ရဉ်နိုသကိုသခဌောင်တန်ကိုကအဝ်ႏဒါႏ ထရဉ်သနီကဌလန်လောင်သနဝ်ꩻ ကတ္တရာထန်ႏအာမလေသစလဉ်ႏထာꩻသလူ။ ထရဉ်သနီကဌလန်လောင်သနဝ်ꩻ ကတ္တရာတအောင်အောင်လဲ့ ပီနုဲင်သစလဉ်ႏဒျာႏ ထီပင်ႏလယ်ႏပမာႏ အအဲဉ်ႏအလုဲင်သ အဝ်ႏစလဉ်ႏဒျာႏ တမဲင်ႏရပ်သလူ။ ကတ္တအောင်နဝ်ꩻကိုနဝ်ꩻ အပီနုဲင်သစလဉ်ႏဒျာႏ မေႏကောင်ယအနာအတလိုင်ꩻသလူ။ ထူꩻဆန်ꩻငါႏအချက်တချက်နဝ်ꩻ မဲဉ်ခူႏထန်ႏထိုꩻခန်သခလုင်သမုဲင်ꩻခူႏထန်ႏ ကတ္တရာအဝ်ႏဗလေချာယင်သဒျာႏလီꩻလီꩻသလူ။ ကဗလေချာဗာႏအကျောင်ꩻနဝ်ꩻ ကလပ်ပလိုသစလဉ်ႏဒျာႏ ကတ္တရာအဝ်ႏအအောင်ခꩻလ့အဝ်ႏတိုꩻထင်ႏကီသေႏသေႏဒျာႏနဝ်ꩻသလူ။ ကတ္တရာကထန်ႏအာဒါႏ အရပ်ဒေႏသဖုံႏနဝ်ꩻ အမေႏရိကတလိုက်နဝ် ဗဉ်နီသသလီသလာသခမ်သထီကိုတလမ်ႏ စျူသဗာသကဌလန်လောင်သဖုံႏသလူ။ အမေႏရိကန်ႏခမ်သပေါင်ꩻဗူႏ ကာလီဖိုသနီသယာသခမ်သနယ်ႏကကို ကထန်ႏလလဉ်ဒါႏ ကတ္တရာဖုံႏနဝ်ꩻ အထီအသလီႏယံငါႏတဲင်တလော့ꩻ မလဉ်သဖျင်ခရာႏတလိုႏတဝ်သ မီႏဒါတဖူꩻဖုံႏလဲ့ သလုံꩻအီလꩻသလူ။ ကတ္တရာနဝ်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်သပေါင်ꩻဗူႏ ခမ်သနယ်ႏအလင်ကိုဖုံႏ၊ ကနေဒါခမ်သတလမ်ႏ ဥရောပခမ်သထီကိုဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏထန်ႏဒျာႏသလူ။

အလိုသကလဲဉ်သခိုႏချာ နေင်ႏပေါင်ꩻညအာလဲဉ်သအခိန်ႏခါႏသူꩻနဝ်ꩻ သေင်ႏမလူသဖုံႏ တလမ်ႏ တိရိစ္ဆာန်ႏသီသအနမ်သခန္ဓာႏခဌုံယဖုံႏ ဗိဉ်သော့ꩻလင်ꩻပင်ႏလယ်ႏကို အခိန်ႏအခါႏထလိုင်ႏကျာႏညဆလာꩻလလဉ်ငါႏတဲင် သဘာႏဝတရာꩻအလꩻ အထလာလလဉ်ထိုꩻခန်သဒျာႏ ထီနလုမ်ꩻကုဲင်(ရေနံ)၊ အဝ်ႏထလာထီနလုမ်ꩻကုဲင် အခိန်ႏထလိုင်ႏကျာႏ အခါႏထလိုင်ႏညငါႏနဝ်ꩻလဲင်ႏခါနဝ်ꩻ ထလာလလဉ်ထိုꩻလုဲင်ႏကတ္တရာအကျောင်ꩻ ဗူမိဗေဒပညာႏသျင်ႏသာသဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏယလုမ်သအံႏခါꩻနုဲင်သနဝ်ꩻသလူ။ မဉ်ႏဒေါ့ꩻဗာႏ အထလာလလဉ်ပလုံႏစံႏနဝ်ꩻ ခါသလာသကထလာကတ္တရာအလိုသ ဟံႏခꩻလ အဝ်ႏထလာနေကထီနလုမ်ကုဲင်ခိန်ႏသူꩻနဝ်ꩻ ထီနလုမ်ကုဲင်နမ်သမန်ꩻကအဝ်ႏအလိုသဟံႏပꩻ(ဟံႏသဲဉ်ႏ)ကိုသူနဝ်ꩻ သဘာႏဝတရာꩻအလꩻ အလူႏကဌုန်ႏထန်ႏကီထိုꩻလို့ခန်သဒျာႏသလူ။ အလူႏတိန်ႏကဌုံႏထန်ႏထိုꩻလို့နုဲင်သနဝ်ꩻတဲင်ခါ ကအဝ်ႏကုဲင်ချာဒါႏ ထီနလုမ်ꩻကုဲင်ဖုံႏနဝ်ꩻ စပ်ရော်ꩻတလမ်ႏ အောက်သီစဉ်တဲင်တလော့ꩻ ထလာထိုꩻခန်သကတ္တရာသလူ။ ကတ္တရာရလိုင်ꩻနဝ်ꩻ ဝင်ꩻဒလိုႏထလူတလော့ꩻ စပ်ရောꩻတလမ်ႏ ဗစ်စျူမင်ကရိုꩻဒါႏ တခဌိုꩻအဗလိုန်နုဲင်သ ဟံႏကိုထန်ႏကတ္တရာစီႏဖုံႏ၊ သုဲင်ꩻဖုံႏ၊ ကယ်လသီယမ်ကာဗလန်နေက်ဖုံႏတလော့ꩻ မာꩻအီအင်္ဂတေသလူ။

တသီႏဒင်ႏအရောင်ႏဖဌေင်သဖုံႏ၊ လမ်သကင်သဖုံႏတလမ်ႏ စေသဒလူႏအီထီဖုံႏနဝ်ꩻ ဝင်ꩻမာꩻအီဒျာႏတလမ်ႏ ကတ္တရာနဝ်ꩻသလူ။ နဝ်ꩻထလူတကာႏတဝ်သ ဝင်ꩻကတယ်ႏတထာꩻဖုံႏ၊ ဝင်ꩻကချꩻအလတ်ꩻရလီသဖုံႏသူꩻနဝ်ꩻတဲ့ ထီဖေႏနေသကနလို့လꩻမလိုန်သတဲင်တလော့ꩻ ကတ္တရာယိုနဝ်ꩻ ဝင်ꩻမာꩻအီဗာႏထီရဲ(ရဲအီထီ)သလူ။ အလိုသပလိုင်သလဲင်ႏစခါ ဝင်ꩻမိဉ်ႏမာꩻတဖူꩻနဝ်ꩻ သလုံꩻအီဒျာႏကတ္တရာခဌေင်ခဌေင်လလုမ်ꩻ ကလဲတလော့ꩻ ဆုဲင်ꩻချာယိုနဝ်ꩻ တဖူꩻဖေႏနေသကခလေါင်ခံႏရိုꩻနုဲင်သနဝ်ꩻတဲင်တလော့ꩻ တသလုံꩻနေသတဝ်သဒလုမ်ကတ္တရာခဌေင်ခဌေင် သလုံꩻရောꩻနေသလဲဉ်သ သုဲင်ꩻဖုံႏ၊ လုံသတူႏဖုံႏသလူ။[၂]

  1. ↑ Daintith၊ John (2008)။ "tar"။ A Dictionary of Chemistry (6th ed.)။ Oxford University Press။ doi:10.1093/acref/9780199204632.001.0001။ ISBN 9780199204632။ Tar: Definition။ Miriam Webster။ "a dark brown or black bituminous usually odorous viscous liquid obtained by destructive distillation of organic material (such as wood, coal, or peat)". tar and pitch။ The Columbia Electronic Encyclopedia။ "tar and pitch, viscous, dark-brown to black substances obtained by the destructive distillation of coal, wood, petroleum, peat and certain other organic materials. "
  2. ↑ မဌန်မာ့စလယ်စုံကျမ်သ၊ အတလဲ(၁)