Τζινγκίζ Αϊτμάτωφ

Τσινγκίζ Αϊτμάτοφ
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη; μητρική γλώσσα	Чыңгыз Төрөкулович Айтматов (Κιργιζικά)
Γέννηση	12 Δεκεμβρίου 1928; Sheker
Θάνατος	10 Ιουνίου 2008; Νυρεμβέργη
Αιτία θανάτου	πνευμονία και νεφρική ανεπάρκεια
Συνθήκες θανάτου	φυσικά αίτια
Τόπος ταφής	Ata-Beyit
Χώρα πολιτογράφησης	Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών; Κιργιζία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσα	Κιργιζική γλώσσα
Ομιλούμενες γλώσσες	Γαλλικά; Ρωσικά; Κιργιζική γλώσσα
Σπουδές	Ινστιτούτο Λογοτεχνίας Μαξίμ Γκόρκι
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα	πολιτικός; διπλωμάτης; δημοσιογράφος; μεταφραστής; μυθιστοριογράφος; σεναριογράφος; συγγραφέας έργων επιστημονικής φαντασίας; συγγραφέας; πεζογράφος; θεατρικός συγγραφέας
Αξιοσημείωτο έργο	The Day Lasts More Than a Hundred Years, The White Ship, The First Teacher, Jamilia, Farewell, Gulsary!, The Place of the Skull; Cranes Fly Early
Περίοδος ακμής	1952 - 2006
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/Κίνημα	Κομμουνιστικό Κόμμα Σοβιετικής Ένωσης
Οικογένεια
Τέκνα	Ασκάρ Αϊτμάτοφ
Γονείς	Torekul Aitmatov και Nagima Aitmatova
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα	πρέσβης της Κιργιζίας; ambassador of the Soviet Union; πρέσβης της Ρωσίας
Βραβεύσεις	Κρατικό Βραβείο Ε.Σ.Σ.Δ. (1968); τάγμα του Λένιν (1971); Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας (1978); τάγμα της Οκτωβριανής Επανάστασης (1988); Alexander Men Prize; τάγμα του Κόκκινου Λαβάρου της Εργασίας (1962); Τάγμα της Φιλίας των Λαών (1984); Medal of Krupskaya; Τάγμα της Φιλίας (1998); μετάλλιο για διάκριση στην δουλειά (1958); Friedrich-Rückert-Preis (1992); Кыргыз Республикасынын баатыры (1997); Order of Manas, 1st class (1999); Order of Fatherland (1999); Τάγμα της φιλίας (1995); Ιωβηλαίο μετάλλιο για την 100ή επέτειο από τη γέννηση του Βλαντίμιρ Ιλίτς Λένιν (1970); Τάγμα του Χαμόγελου; Κρατικό Βραβείο της Αυστρίας για την Ευρωπαϊκή Λογοτεχνία (1993); Τάγμα Διακεκριμένων Υπηρεσιών (1998); Friendship Order (2008); Officer's Cross of the Hungarian Order of Merit (2000); βραβείο Λένιν (1963); Τάγμα της Αξίας της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας; Medal "In Commemoration of the 1000th Anniversary of Kazan" (2006); μετάλλιο "Βετεράνος της εργασίας"; Τάγμα του Μανάς; International Alisher Navoi Prize; τάγμα του Λένιν; τάγμα του Κόκκινου Λαβάρου της Εργασίας; Κρατικό Βραβείο Ε.Σ.Σ.Δ. (1977); Κρατικό Βραβείο Ε.Σ.Σ.Δ. (1983); τάγμα του Λένιν (1978); τάγμα του Κόκκινου Λαβάρου της Εργασίας (1967); d:Q16638980
Υπογραφή
	Σχετικά πολυμέσα
	δεδομένα

Ο Τζινγκίζ Αϊτμάτωφ (κιργιζικά: Чыңгыз Айтматов (Çıňğız Aytmatov)‎‎, Ρώσικα Чингиз Торекулович Айтматов), ήταν λογοτέχνης με καταγωγή από τη Ρωσία και την Κιργιζία.

Ανήκει στην πρώτη γενιά της διανόησης της Κιργιζίας, που εμφανίστηκε σ' αυτή την ορεινή χώρα μετά την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917. Έχει γράψει στα ρώσικα και στα κιργίζικα και ήταν από τους πιο γνωστούς συγγραφείς της χώρας του.

Βιογραφία

Γεννήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου του 1928 από οικογένεια υπαλλήλων στο Σεκέρ (Κιργίζικα: Шекер (Şeker)), κοντά στο Ταλάς της Κιργιζίας. Τα παιδικά του χρόνια συνέπεσαν με την περίοδο του ενεργού περάσματος του κιργίζικου λαού στο σοσιαλιστικό τρόπο ζωής. Πρόλαβε όμως και το νομαδικό τρόπο ζωής, όπως οι πρόγονοί του.

Ήταν μαθητής στο σοβιετικό σχολείο του χωριού του. Άρχισε να δουλεύει από πολύ μικρός και στα 14 του ήταν ήδη γραμματέας στο σοβιέτ του χωριού του. Αργότερα έκανε και άλλες δουλειές: φοροεισπράκτορας, φορτωτής, βοηθός μηχανοδηγού και συνέχισε με άλλες δουλειές. Το 1937, ο πατέρας του συνελήφθη στη Μόσχα ως υποστηρικτής του "αστικού εθνικισμού" και εκτελέστηκε από το σταλινικό καθεστώς το 1938.

Το 1946 άρχισε να σπουδάζει στο παράρτημα Ζωικής Παραγωγής του Ινστιτούτου Αγορανομίας της Κιργιζίας στο Φρούνζε (σημ. Μπισκέκ), αλλά αργότερα τα παράτησε για να φοιτήσει στο Ινστιτούτο Λογοτεχνίας Γκόρκι στη Μόσχα, από το 1956 ως το 1958. Τα επόμενα οχτώ χρόνια εργάστηκε στην εφημερίδα Πράβντα. Οι δύο πρώτες δημοσιεύσεις του εμφανίστηκαν το 1952 στα ρωσικά: "Ο εφημεριδοπώλης Ντζιούο" και "Ašym". Η πρώτη του δουλειά στα κιργίζικα ήταν η "Λευκή βροχή" (Ak Ğaan) το 1954. Το πολύ γνωστό έργο του "Τζαμίλια" (Ğamijla; Παραλλαγές: Τζαμιλά ή Τζαμίλα) εμφανίστηκε το 1958.

Απεβίωσε στη Νυρεμβέργη της Γερμανίας, στις 10 Ιουνίου του 2008, από πνευμονία.

Έργα

Ο Τζινγκίζ Αϊτμάτωφ ανήκει στη μεταπολεμική γενιά συγγραφέων. Τα έργα του πριν τη "Τζαμίλια" δεν ήταν σημαντικά: μερικά διηγήματα και μια μικρή νουβέλα με τίτλο "Πρόσωπο με Πρόσωπο". Αλλά ήταν η "Τζαμίλια" που τον καθιέρωσε. Ο Λουί Αραγκόν χαρακτήρησε τη "Τζαμίλια" ως την "ωραιότερη ερωτική ιστορία του κόσμου", λέγοντας πως είναι καλύτερη από την "Ωραιότερη ερωτική ιστορία του κόσμου" του Ράντγιαρντ Κίπλινγκ.^[1] Στα αντιπροσωπευτικά έργα του Αϊτμάτωφ ανήκουν επίσης οι μικρές νουβέλες "Αντίο, Γκιουλσαρί!", "Το λευκό πλοίο", "Μια μέρα ένας αιώνας", και "Το ικρίωμα".

Ο Αϊτμάτωφ τιμήθηκε το 1963 με το Βραβείο Ειρήνης του Λένιν για τη "Τζαμίλια" και αργότερα με το κρατικό βραβείο για το "Αντίο, Γκιουλσαρί!". Η δουλειά του Αϊτμάτωφ λατρεύτηκε από τους θαυμαστές του, ενώ ακόμη και όσοι επέκριναν τον Αϊτμάτωφ αναγνώρισαν την υψηλή ποιότητα στις νουβέλες του.^[2]

Πολιτική καριέρα

Εκτός από τη λογοτεχνία ο Τζινγκίζ Αϊτμάτωφ ήταν μέλος του κοινοβουλίου και πρέσβης της Κιργιζίας στις χώρες της Μπενελούξ.^[3] Είναι επίσης πατέρας του πρώην υπουργού εξωτερικών της Κιργιζίας, Askar Aitmatov.

Κυριότερα έργα

Πρόσωπο με πρόσωπο ("Лицом к лицу", 1957)
Τζαμίλια ("Джамиля", 1958) ― ελλην.μετάφρ. Άλκη Ζέη (ΘΕΜΕΛΙΟ), Αντρέας Σαραντόπουλος (Σ.Ι. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ)
Ο πρώτος δάσκαλος ("Первый учитель", 1962) ― ελλην. μετάφρ. Μ. Χαλαύτρη, εκδ."ΚΟΡΟΝΤΖΗ"
Ιστορίες του βουνού και της στέπας ("Повести гор и степей", 1963)
Αντίο, Γκιουλσαρί! ("Прощай, Гульсары", 1966)
Το λευκό πλοίο ("Белый пароход", 1970)
Μια μέρα ένας αιώνας ("И дольше века длится день", 1980)
Το ικρίωμα ("Плаха", 1988)
Το μάτι της γκαμήλας
Στο κυνήγι της φώκιας
Το χωράφι της μάνας
Πρώιμοι πελαργοί
Η λεύκα με το κόκκινο μαντήλι

Παραπομπές

↑ Τζινγκίζ Αϊτμάτωφ, Τζαμίλια, μετάφραση Άλκη Ζέη, Εκδόσεις Θεμέλιο
↑ Sofia Kallistratova, We were not silent. Ανοιχτό γράμμα στον συγγραφέα Τζινγκίζ Αϊτμάτωφ, 5 Μαϊου 1988 Αρχειοθετήθηκε 2007-09-26 στο Wayback Machine. (Ρωσικά)
↑ «Βιογραφία στο SovLit.com (Αγγλικά)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Φεβρουαρίου 2001. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2007.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[1] Τζινγκίζ Αϊτμάτωφ, Τζαμίλια, μετάφραση Άλκη Ζέη, Εκδόσεις Θεμέλιο

[2] Sofia Kallistratova, We were not silent. Ανοιχτό γράμμα στον συγγραφέα Τζινγκίζ Αϊτμάτωφ, 5 Μαϊου 1988 Αρχειοθετήθηκε 2007-09-26 στο Wayback Machine. (Ρωσικά)

[3] «Βιογραφία στο SovLit.com (Αγγλικά)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Φεβρουαρίου 2001. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2007.

[1]

[2]

[3]