Edukira joan

Chavanay

Wikipedia, Entziklopedia askea
Chavanay
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Loira
BarrutiSaint-Étienneko barrutia
Kantonamenducanton of Pélussin
Izen ofizialaChavanay
Posta kodea42410
Geografia
Koordenatuak45°24′53″N 4°43′52″E / 45.4147°N 4.7311°E / 45.4147; 4.7311
Mapa
Azalera15,06 km²
Altitudea140 m, 463 m eta 256 m
MugakideakSaint-Alban-du-Rhône, Saint-Clair-du-Rhône, Saint-Maurice-l'Exil, Bessey, Chuyer, Malleval, Pélussin, Saint-Michel-sur-Rhône eta Saint-Pierre-de-Bœuf
Demografia
Biztanleria2.884 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.418 (%49,2) (%50,8) 1.467 alt_right
Dentsitatea192 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakWaldkirch
ville-de-chavanay.com

Chavanay Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.884 biztanle zituen 15,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Alban-du-Rhône, Saint-Clair-du-Rhône, Saint-Maurice-l'Exil, Bessey, Chuyer, Malleval, Pélussin, Saint-Michel-sur-Rhône eta Saint-Pierre-de-Bœuf.

Mapa
Chavanay eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChavanayChavanay
Població amb 535 habitants (2000)Malleval (3,4 km)
Població amb 3434 habitants (2000)Pélussin (3,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinentalaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da, 18 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 785 mm-koa da, urtarrilean 8,4 euri-egun eta uztailean 5,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Reventin-Vaugris udalerrian dago, 9,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 775,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,9 °C) eta hotzena urtarrila (3,6 °C). Urteko prezipitazioa 799 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (105 mm) eta lehorrena otsaila (37 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,2 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,9 °C) eta hotzena 1963 (9,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chavanay)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.6 4.4 8.2 11.6 15.7 19.6 21.9 21.3 16.6 12.5 7.5 4.4 12.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 47 37 43 64 76 67 62 62 88 105 98 51 799
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,1+1,5+1,7+1,7+1,9+1,3+1,7+0,1+0,5+0,8+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1500180021002400270030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.467 gizon, 1.418 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.34
 
90-94
 
0.71
1.64
 
85-89
 
3.46
4.02
 
80-84
 
3.10
3.34
 
75-79
 
4.80
4.98
 
70-74
 
6.56
3.68
 
65-69
 
4.51
7.29
 
60-64
 
5.15
10.16
 
55-59
 
8.39
7.36
 
50-54
 
8.04
5.79
 
45-49
 
7.33
6.48
 
40-44
 
5.99
3.41
 
35-39
 
3.88
5.45
 
30-34
 
6.35
6.41
 
25-29
 
4.51
6.82
 
20-24
 
3.53
7.84
 
15-19
 
5.64
4.43
 
10-14
 
4.58
7.16
 
5-9
 
6.70
3.41
 
0-4
 
6.77
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chavanay udalerrian 2.884 biztanle zeuden eta 1.243 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,32 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 30,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

2.884biztanle
1.243elkarbizitza-unitate
2,32lagun elkarbizitza-unitateko
862familia
Udalerria
% 29
% 29
% 9
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 862 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (385). Guraso bakarreko 109 familietatik 84etan ama zen guraso bakarra. 429 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 178k seme-alaba bakarra zuten etxean, 189k bi, eta 65k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 368 bikoteetatik 35tan (% 9,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

385
368
109
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean429
Seme-alaba bat178
Bi seme-alaba189
Hiru seme-alaba50
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 2.393 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 10
40-54% 10
55-64% 19
65-79% 26
80 +% 51
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 75
40-54% 79
55-64% 76
65-79% 70
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,5 izatezko bikotean eta % 9,3 PACS bidez lotuta). % 22,5 ezkongabeak ziren, % 5,6 alargunak eta % 6,1 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 45,0
Ezkongabea% 22,5
Izatezko bikotean% 11,5
PACS bidez lotuta% 9,3
Dibortziatuta% 6,1
Alarguna% 5,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,0), eskulangileak (% 18,3), erdi-mailako lanbideak (% 15,9), enplegatuak (% 11,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,0) Loira departamenduko batez bestekoaren (% 33,7) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,2).[10]

Udalerria
% 11
% 16
% 12
% 18
% 34
Loira
% 9
% 15
% 14
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.475 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.255 egoitza nagusi ziren, 51 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 169 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.239), eta apartamentuak gutxi ziren (235). Egoitza nagusietatik 927 beren jabearen bizilekuak ziren, 310 alokairuan zeuden, 87 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 18 doan lagata.[11]

1.475etxebizitza
1.255egoitza nagusi
1.239etxe
235apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.255
169
Egoitza nagusia (1.255)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (51)Hutsik (169)

Etxe mota

1.239
235
Etxea (1.239)Apartamentua (235)

Jabetza egoera

927
310
Jabeak (927)Alokairuan (310)HLM (87)Doan lagata (18)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (321).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik213
1919-1945102
1946-1970136
1971-1990321
1991-2005265
2006-2020200

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (603). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (660 etxebizitzatan). 958 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 509 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 671tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela75
3 gela189
4 gela384
5 gela edo gehiago603

Berogailu mota

204
660
345
Gas sarea (10)Fuel-olioa (204)Elektrizitatea (660)Gas botila (36)Bestelakoak (345)

Aparkalekua eta ibilgailuak

958aparkalekua
509ibilgailu 1
671ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.809 biztanleetatik 1.478 aktibo ziren (% 81,7), horietako 1.371 lanean (% 75,8) eta 107 langabezian (aktiboen % 7,2).

1.80915-64 urteko biztanle
% 81,7aktibo
% 75,8lanean
% 7,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 55,0
25-54 urte% 96,0
55-64 urte% 64,6
Gizonak% 82,9
Emakumeak% 80,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,9
BEPC, brebeta% 12,2
CAP-BEP% 8,9
Batxilergoa% 8,9
Goi-mailako +2% 3,9
Goi-mailako +3/4% 2,2
Goi-mailako +5% 5,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

331 ez-aktibotik 132 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,9), 119 erretiraturik zeuden (% 36,0) eta 80 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,2).

Ez-aktiboak

% 40
% 36
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 16
% 23
% 23
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 969 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.371 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

969enplegu udalerrian
% 81,2soldatapeko
% 18,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.510 eurokoa zen, eta biztanleen % 8 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.510 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.800 €
% 8,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,8

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 154 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 28 eraikuntza enpresak ziren, 40 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 13 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 57 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 7 margolariak, 7 zurginak, 2 iturginak, 5 argiketariak, 6 ile apaindegiak, 9 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 altzari denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Chavanay udalerrian 74 nekazaritza-ustiategi zeuden, 364 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Reventin », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Chavanay&oldid=11343386"(e)tik eskuratuta