Edukira joan

Latilly

Latilly
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Aisne
Izen ofizialaLatilly
Posta kodea02210
Geografia
Koordenatuak49°09′15″N 3°18′37″E / 49.1542°N 3.3103°E / 49.1542; 3.3103
Mapa
Azalera9,32 km²
Altitudea99 m, 201 m eta 157 m
MugakideakBonnesvalyn, La Croix-sur-Ourcq, Montgru-Saint-Hilaire, Neuilly-Saint-Front, Sommelans eta Vichel-Nanteuil
Demografia
Biztanleria198 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 99 (%48,5) (%51,5) 105 alt_right
Dentsitatea21 bizt/km²
latillyetvous.com

Latilly Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 198 biztanle zituen 9,3 km²-ko azaleran. Azken erroldaren arabera 198 biztanle zituen 9,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bonnesvalyn, La Croix-sur-Ourcq, Montgru-Saint-Hilaire, Neuilly-Saint-Front, Sommelans eta Vichel-Nanteuil.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LatillyLatilly
Població amb 55 habitants (2000)Sommelans (2,2 km)
Població amb 209 habitants (2000)Bonnesvalyn (3,8 km)
Població amb 200 habitants (2000)Grisolles (3,8 km)
Població amb 48 habitants (2000)Priez (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 3,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 748 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 8,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Blesmes udalerrian dago, 19,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 713 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,3 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,3 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,9 °C) eta hotzena urtarrila (3,5 °C). Urteko prezipitazioa 717 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (81 mm) eta lehorrena apirila (45 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,7 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (11,8 °C) eta hotzena 1963 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Latilly)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.5 4.0 6.9 9.9 13.7 16.8 18.9 18.6 14.7 11.1 6.9 4.2 10.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 64 53 53 45 64 57 60 63 52 62 63 81 717
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,8+1,3+1,3+1,1+1,0+1,2+1,4+0,3+0,7+1,2+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 222 ziren. Familiak 71 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 38 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1001502002503003504001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 105 gizon, 99 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
4.76
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
5.05
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
0.00
4.76
 
65-69
 
5.05
14.29
 
60-64
 
10.10
9.52
 
55-59
 
5.05
4.76
 
50-54
 
19.19
4.76
 
45-49
 
5.05
4.76
 
40-44
 
5.05
9.52
 
35-39
 
10.10
4.76
 
30-34
 
10.10
9.52
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
9.52
 
15-19
 
10.10
0.00
 
10-14
 
10.10
14.29
 
5-9
 
0.00
4.76
 
0-4
 
5.05
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Latilly udalerrian 198 biztanle zeuden eta 77 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,57 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 19 kide bakarrekoak ziren, 19 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 39 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

198biztanle
77elkarbizitza-unitate
2,57lagun elkarbizitza-unitateko
58familia
39Bikotea seme-alabekin
19Bikotea seme-alabarik gabe etxean
19Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 58 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (39). 29 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

19
39
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 103 etxebizitza zeuden. Horietatik 74 egoitza nagusi ziren, 18 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (99), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 64 beren jabearen bizilekuak ziren, 8 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

103etxebizitza
74egoitza nagusi
99etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

74
18
10
Egoitza nagusia (74)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (18)Hutsik (10)

Etxe mota

99
Etxea (99)

Jabetza egoera

64
8
Jabeak (64)Alokairuan (8)HLM (1)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik21
1919-194519
1946-197010
1971-199014
1991-20056
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (50). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (29 etxebizitzatan). 58 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 27 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 44tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela0
3 gela7
4 gela18
5 gela edo gehiago50

Berogailu mota

29
20
23
Fuel-olioa (29)Elektrizitatea (20)Gas botila (3)Bestelakoak (23)

Aparkalekua eta ibilgailuak

58aparkalekua
27ibilgailu 1
44ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 137 biztanleetatik 106 aktibo ziren (% 77,4), horietako 94 lanean (% 68,6) eta 12 langabezian (aktiboen % 11,3).

13715-64 urteko biztanle
% 77,4aktibo
% 68,6lanean
% 11,3langabezia-tasa

31 ez-aktibotik 9 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,0), 10 erretiraturik zeuden (% 32,3) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,7).

Ez-aktiboak

% 29
% 32
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 17 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 94 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

17enplegu udalerrian
% 41,2soldatapeko
% 58,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.980 eurokoa zen.

23.980 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.360 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Latilly udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 910 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Blesmes », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]