Saliak

Saliak edo Salii apaizak (latinez: 'salii'),[1] Antzinako Erroman, Marte jainkoaren apaizak ziren eta kofradia bat osatzen zuten. Tradizio onartuenaren arabera apaizen talde hau Numa Ponpilio erregeak Marte jainkoa ospatzeko sortu zuen.[2] Beste tradizio batek dio anaidiaren izena Salius izenetik datorrela, Eneasen laguna. Saliak 12 gazte patrizio ziren.
Salien kofradiak dantzak eskaintzen zizkion Marte jainkoari. Hiri osoan zehar sakratuak ziren Ancilia (ezkutuak) babestu eta erakusten zituzten. Ancilia horiek Numa erregeari zerutik eroritako ezkutuaren erreplikak ziren. Ordenaren praesul-ak koreografiak antolatzen zituen , betiere Carmen Saliare ereserki moduko baten erritmoan.
Asko dira salien dantzen helburuari buruzko interpretazioak; funtzio apotropaikoak, entrenamendu militarra, erromatarren eta sabindarren arteko batailaren irudikapena edo garaipen zeremonia.
Bere mugimendurik ezagunenean, hiru aldiko jauzi zaratatsua (tripudium) zen, prozesioan aurrea egiten zuten bitartean egiten zutena, baina, beste une batzuetan beste koreografia mota batzuk ere egiten zituzten, hala nola aldareen aurreko geldialdiak, hor armarriekin zuten trebetasuna erakusteko.
Salien kofradiak Erroman K.a. II. mendean sartu zen Magna Materri eskainitako jaialdian parte hartu zuen. Atzerritarren kultua zenez, pixkanaka kultu baino gehiago ikuskizun bihurtu zen. Uretan bi unetan egiten zen: martxoaren 15etik 27ra eta apirilaren 4tik 10era. Lehen festan, besteak beste, mitoaren birsortze moduko bat gertatzen zen "Odolaren Egunean". Bi motatako dantzariek parte hartzen dute, Frigiar apaizak ezpatekin, eta koribanteak edo saliak, erritmikoki salto egiten zutenak beren ezkutuak elkar joz. Horrela, musikaren eta dantza frenetikoen bidez Atisen heriotza eta berpizkundea birsortzen zuten. Ludi Megalensisen garaian, bestalde, Magna Mater Erromara iritsi zela ospatzen zen, eta joko eszenikoak eta zirtzilak egiten ziren.[1]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 «radha: Danzas sagradas en Grecia y Roma» krishnayradha.blogspot.mx (kontsulta data: 2025-08-18).
- ↑ Titus Livi. Ab urbe condita, 1:20.
Bibliografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Jorge Martínez-Pinna Nieto (1980) “La danza de los Salios, rito de integración en la curia”. Archivo español de arqueología, 0066-6742, 53. lib., 141-142 zk., 15-20 or.