Tenda
| Tenda Tende Tenda | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | Itsas Alpeak | ||||||||||
| Alkatea | Jean-Pierre Vassallo (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Tende Tenda | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Tende Tenda | ||||||||||
| Posta kodea | 06430 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 44°05′16″N 7°35′37″E / 44.0878°N 7.5936°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 177,47 km² | ||||||||||
| Altitudea | 816 m, 552 m, 2.920 m eta 1.676 m | ||||||||||
| Mugakideak | Belvédère, Fontan, Saorge, La Brigue, Briga Alta, Limone Piemonte eta Entracque | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 1.775 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 10 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Narzole | ||||||||||
| tende.fr | |||||||||||
Tenda (okzitanieraz Tenda, frantsesez eta ofizialki: Tende) Frantziako udalerri bat da. Administraiboki Itsas Alpeak departamenduan dago Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.775 biztanle zituen 177,5 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Belvédère, Fontan, Saorge, La Brigue, Briga Alta, Limone Piemonte eta Entracque.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Var eta Alpe Maritimoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udazkenean eta neguan; eguzkialdi oso ona udan; negu epela (8 °C); laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 13,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 998 mm-koa da, urtarrilean 5,8 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1048,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,2 °C-koa da, 2018ko otsailaren 28an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,7 °C) eta hotzena urtarrila (1,7 °C). Urteko prezipitazioa 1083 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (161 mm) eta lehorrena otsaila (54 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,43 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,7 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2015, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (10,7 °C) eta hotzena 1980 (7,0 °C).[6]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 1.7 | 1.9 | 4.6 | 7.1 | 11.1 | 15.1 | 17.7 | 17.7 | 13.3 | 9.6 | 5.1 | 2.5 | 9.0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 77 | 54 | 64 | 99 | 96 | 81 | 64 | 57 | 95 | 145 | 161 | 90 | 1083 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 928 gizon, 971 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Tende udalerrian 1.550 biztanle zeuden eta 868 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,79 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 50,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]
Udalerrian 429 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (192). Guraso bakarreko 126 familietatik 81etan ama zen guraso bakarra. 252 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 106k seme-alaba bakarra zuten etxean, 35k bi, eta 35k hiru edo gehiago.[10]
15 urte edo gehiago zituzten 1.611 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 31,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 54,6). 80 urte edo gehiagoko 196 biztanleetatik 122 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 74 kolektibitateren batean.[10]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 33,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 2,2 PACS bidez lotuta). % 34,0 ezkongabeak ziren, % 11,5 alargunak eta % 9,0 dibortziatuak.[10]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,9), enplegatuak (% 21,0), erdi-mailako lanbideak (% 16,8), bestelakoak (% 8,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,9) Itsas Alpeak departamenduko batez bestekoaren (% 32,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.153 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (995), 863 egoitza nagusiekin alderatuta eta 295 hutsik. Apartamentuak ziren nagusi (1.517), etxeak baino gehiago (621). Egoitza nagusietatik 525 beren jabearen bizilekuak ziren, 284 alokairuan zeuden, 73 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 54 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (272).[11]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (280). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (392 etxebizitzatan). 338 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 406 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 232tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 1.002 biztanleetatik 753 aktibo ziren (% 75,1), horietako 679 lanean (% 67,8) eta 74 langabezian (aktiboen % 9,8).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
249 ez-aktibotik 47 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,9), 85 erretiraturik zeuden (% 34,1) eta 117 bestelako ez-aktibo ziren (% 47,0).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 667 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 679 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.510 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 62,3, ez-soldatapekoen errenta % 6,3, langabezia-sariak % 2,5. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 164 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 32 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 33 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 25 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 49 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 10 igeltseroak, 3 zurginak, 2 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 13 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.[13]
2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 1 lore-denda zen.[14]
2000. urtean Tende udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.600 hektarea erabiltzen.[15]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Tende udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 137 ikaslekin.
Gertuen dauden udalerriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1989ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Tende_sapc », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
- Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] Datu estatistikoen laburpena de Tende udalerrirako INSEEn.
- Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] Datuen estatistikak de Tende udalerrirako INSEEn.
- France par comune Frantziako udalerri guztien datu zehatzak mapa batean ikusgai.

