Juya

Elementos de la naturaleza

Juya (alijunaiki: lluvia) tü juyaka eweetüsü sünainjee tü sirumaka wanaa sümaa sukumajaain sulu'ujee palaaka otta sünainjee tü süchiikalüirua. Tü juyaka a'itüsü mapa sa'u tü mmakalü süpüle eeinjatüin wunu'ulia otta sü'üttia wayuu eekai eein ama'ana apain/yüüja.

Juya sümüin wayuu

Antüshi Juya, sünain alapalawaa sümüin nain'meesü, Mma shii nüchonyuu Juya atalalaa sa'ain nüpanapa, ka nükolojüin wuin saakalia nüyaasü süülia. Naküjala naa wayuu alau'layuukana; süitapa tüü Juyaka yaya Wajiira, Mma nümaa Juya ain'kaashii nachukua'aya, ipoolü müsia suchukua'ya, süpüla jemeyuluinjatüin shia nayaalu naa suchon'yuukanu; wunu'ulia, mürülü eje naa wayuukana tamüinreeya. Shia yaawa tüüsan nümakaa chi wayuu eekai atijaain sou, nukuai'pa, apajakai nükajala nutuushi, kache'kai süpüla ni'rain nülau'la, apakai sünüi'kü nou'shi mataalashi ya; - "Tayakai, nuchon Juya sümaa Mma!".... ¡Chaale shia!.