ჹინაარსზე გადასვლა

ინჱერნეჱი

მასალა ვიკიპედიიდან — áƒ—áƒáƒ•áƒ˜áƒĄáƒŁáƒ€áƒáƒšáƒ˜ ენáƒȘიკლოპედია
ინჱერნეჱ áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜áƒĄ სჼვადასჼვა გზების ვიზუალიზაáƒȘია

ინჱერნეჱი (ინგლ. Internet; „International Net“ — საერთაჹორისო áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜) — â€žáƒ›áƒĄáƒáƒ€áƒšáƒ˜áƒ-áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜â€œ, ერთმანეთზე მიერთებული კომპიუჱერების საჯაროდ ჼელმისაწვდომი áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜. ინჱერნეჱს, ზოგჯერ áƒ”áƒ«áƒáƒźáƒ˜áƒáƒœ, უბრალოდ â€žáƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒĄâ€œ (The Net), ანუ áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ—áƒ áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒĄ, სადაáƒȘ მომჼმარებლებს, თუ მათ აჄვთ áƒŁáƒ€áƒšáƒ”áƒ‘áƒ”áƒ‘áƒ˜, áƒšáƒ”áƒŁáƒ«áƒšáƒ˜áƒáƒ— ნებისმიერი კომპიუჱერიდან მიიჩონ ინჀორმაáƒȘია. ინჱერნეჱი აჩნიჹნავს გლობალურ კომპიუჱერულ áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒĄ, რომელიáƒȘ áƒ”áƒ€áƒŁáƒ«áƒœáƒ”áƒ‘áƒ IP პროჱოკოლს და პაკეჱთა მარჹრუჱიზაáƒȘიაქ. ინჱერნეჱი áƒ„áƒ›áƒœáƒ˜áƒĄ გლობალურ áƒĄáƒáƒ˜áƒœáƒ€áƒáƒ áƒ›áƒáƒȘიო სივრáƒȘეს და წარმოადგენს áƒ›áƒĄáƒáƒ€áƒšáƒ˜áƒ áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜áƒĄ áƒĄáƒáƒ€áƒŁáƒ«áƒ•áƒ”áƒšáƒĄ.

საბჭოთა კავჹირის მიერ გაჹვებულმა თანამგზავრმა, 1957 წელს, áƒąáƒ”áƒ„áƒœáƒáƒšáƒáƒ’áƒ˜áƒŁáƒ áƒ˜ ლიდერობის დასაბრუნებლად, ამერიკის ჹეერთებულ ჹჱაჱებს ჹთააგონა ლეეჄმნა მოწინავე áƒžáƒ áƒáƒ”áƒ„áƒąáƒ”áƒ‘áƒ˜áƒĄ კვლევის სააგენჱო (Advanced Research Projects Agency), áƒȘნობილი, როგორáƒȘ ARPA. ARPA-მ, ნაჼევრად ავჱომაჱური მიწის გარემოს (Semi Automatic Ground Environment (SAGE)) პროგრამის წინსვლისათვის, ლეჄმნა ინჀორმაáƒȘიიქ გადამუჹავების áƒąáƒ”áƒ„áƒœáƒáƒšáƒáƒ’áƒ˜áƒ˜áƒĄ áƒáƒ€áƒ˜áƒĄáƒ˜ (Information Processing Technology Office), áƒȘნობილი, როგორáƒȘ IPTO, რომელიáƒȘ მიერთებული იყო áƒ„áƒ•áƒ”áƒ§áƒœáƒ˜áƒĄ სარადარო სისჱემის áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒšáƒ˜. J. C. R. Licklider áƒáƒ áƒ©áƒ”áƒŁáƒš იჄნა ITPO-ქ მეთაურად.

Licklider 1950 წელს, ჰარვარდის უნივერსიჱეჱჹი არსებული áƒ€áƒĄáƒ˜áƒ„áƒ-აკუსჱიკური ლაბორაჱორიიდან გადავიდა, áƒ›áƒáƒĄáƒáƒ©áƒŁáƒĄáƒ”áƒąáƒĄáƒ˜áƒĄ áƒąáƒ”áƒ„áƒœáƒáƒšáƒáƒ’áƒ˜áƒ˜áƒĄ ინსჱიჱუჱჹი (MIT), რიქ ჹემდეგადაáƒȘ იქ დაინჱერესდა ინჀორმაáƒȘიული áƒąáƒ”áƒ„áƒœáƒáƒšáƒáƒ’áƒ˜áƒ”áƒ‘áƒ˜áƒ—. 1957 წელს იქ გაჼდა Bolt Beranek and Newman (BBN)-იქ ვიáƒȘე-პრეზიდენჱი. სადაáƒȘ მან ლეიძინა PDP-1 კომპიუჱერის პირველი áƒžáƒ áƒáƒ“áƒŁáƒ„áƒȘია და áƒ’áƒáƒŁáƒ«áƒŠáƒ•áƒ, მრავალ მომჼმარებელს ჹორის რესურსების გამოთვლის განაწილების (Time-Sharing) დემონსჱრაáƒȘიაქ.

IPTO-ლი, Licklider-მა áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜áƒĄ განვითარების áƒžáƒ áƒáƒ”áƒ„áƒąáƒ˜áƒĄ მეთაურობა გადააბარა Lawrence Roberts-ქ. ამის ჹემდეგ რობერჱსი დაეყრდნო Paul Baran-იქ áƒąáƒ”áƒ„áƒœáƒáƒšáƒáƒ’áƒ˜áƒĄ, რომელმაáƒȘ ამერიკის საჰაერო áƒ«áƒáƒšáƒ”áƒ‘áƒ˜áƒĄáƒ—áƒ•áƒ˜áƒĄ(U.S. Air Force) დაწერა ამომწურავი ინჀორმაáƒȘიიქ მჄონე წიგნი, რომელსაáƒȘ რეკომენდაáƒȘიაქ უწევდა Packet Switching. áƒźáƒáƒœáƒ’áƒ áƒ«áƒšáƒ˜áƒ•áƒ˜ მუჹაობის ჹემდეგ, Menlo Park-ლი, კალიჀორნიალი, 29 áƒáƒ„áƒąáƒáƒ›áƒ‘áƒ”áƒ áƒĄ, 1969 წელს, ჹეერთდა პირველი კვანძი, რომელიáƒȘ áƒȘნობილია, როგორáƒȘ ARPANET, áƒ™áƒáƒšáƒ˜áƒ€áƒáƒ áƒœáƒ˜áƒ˜áƒĄ უნივერსიჱეჱსა(University of California, Los Angeles (UCLA)) და áƒĄáƒąáƒ”áƒœáƒ€áƒáƒ áƒ“áƒ˜áƒĄ კვლევით ინსჱიჱუჱს (SRI International) ჹორის. ARPANET გაჼდა დჩევანდელი ინჱერნეჱის ერთ-ერთი „მჹობელი“. დემონსჱრაáƒȘიიქ მიჼედვით, რომელსაáƒȘ აწარმოებდა Packet Switching, British Post Office, Telenet, DATAPAC და TRANSPAC ითანამჹრომლეს, რათა ლეეჄმნათ პირველი საერთაჹორისო Packet-Switching áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜áƒĄ სერვისი. გაერთიანებულ áƒĄáƒáƒ›áƒ”áƒ€áƒáƒšáƒ˜ 1978 წელს, ეს áƒžáƒ áƒáƒ”áƒ„áƒąáƒ˜ áƒȘნობილი იყო, როგორáƒȘ საერთაჹორისო პაკეჱის დინების სერვისი (International Packet Stream Service (IPSS)). X.25 კოლეჄáƒȘიიქ ბაზირებული áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜ გაიზარდა ევროპიდან და ამერიკიდან, კანადაჹი, ჰონგ კონგჹი და ავსჱრალიაჹი. X.25 პაკეჱის სჱანდარჱი ლეიჄმნა CCITT-ლი 1976 წელს(აჼლა მას ჰჄვია საერთაჹორის ჱელეკომუნიკაáƒȘიების კავჹირი (ITU-T)). X.25 იყო დამოუკიდები TCP/IP პროჱოკოლი, რომელიáƒȘ ლეიჄმნა 1974 წლის, დეკემბრის დაáƒȘვის მოწინავე áƒžáƒ áƒáƒ”áƒ„áƒąáƒ”áƒ‘áƒ˜áƒĄ კვლევის სააგენჱოს (Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA)) მიერ წარმოებულ ARPANET, Packet Radio Net და Packet Satellite Net-ზე áƒȘდას ჹედეგად. Vinton Cerf და Robert Kahn-მა 1973 წელს áƒšáƒ”áƒ„áƒ›áƒœáƒ”áƒĄ TCP პროჱოკოლის პირველი განსაზჩვრება, რომელიáƒȘქ გამოჄვეყნდა 1974 წლის მაისჹი. TCP-ქ პირველი სრული სპეáƒȘიჀიკაáƒȘია დაიწერა Vinton Cerf, Yogen Dalal და Carl Sunshin-იქ მიერ, ჹემდეგ კი áƒĄáƒąáƒ”áƒœáƒ€áƒáƒ áƒ“áƒ˜áƒĄ უნივერსიჱეჱჹი. ჹემდეგი áƒȘჟრა წლის განმავლობაჹი, მუჹაობა მიმდინარეობდა პროჱოკოლების გაუმჯობესებასა და მათ გამოყენებაზე ოპერაáƒȘიული სისჱემების áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜áƒĄ რანგჹი.

პირველი TCP/IP Ⴠართო მასჹჱაბის áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜ ლეიჄმნა 1983 წლის, 1 იანვარს, როდესაáƒȘ ARPANET-ლი არსეოკოლიდან ჹეერთდა აჼალ TCP/IP პროჱოკოლჹი. David L. Mills-იქ ინვესჱიáƒȘიით, 1985 წელს, ამერიკის ჹეერთებული ჹჱაჱების ნაáƒȘიონალური მეáƒȘნიერების ორგანიზაáƒȘიამ (National Science Foundation (NSF)) ლეჄმნა 56 კილობიჱი/წამჹი ქიჩჄარიქ მჄონე áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜, რომელსაáƒȘ იყენებდნენ კომპიუჱერები საჼელად „fuzzballs“. მიმდინარე წელჹი NSF-მა დაასპონსორა მაჩალ áƒĄáƒ˜áƒ©áƒ„áƒáƒ áƒ˜áƒáƒœáƒ˜ 1.5 მეგაბიჱი/წამჹი ქიჩჄარიქ áƒ„áƒĄáƒ”áƒšáƒ˜, რომელიáƒȘ ჹემდგომ გაჼდა NSFNet.

ინჱერნეჱის ძირითადი პრინáƒȘიპები

[áƒ áƒ”áƒ“áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒ áƒ”áƒ‘áƒ | წყაროს áƒ áƒ”áƒ“áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒ áƒ”áƒ‘áƒ]

áƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒšáƒ˜ ინჱერნეჱის ლეჄმნალი პირველი ნაბიჯები გადადგა áƒĄáƒáƒ„áƒáƒ áƒ—áƒ•áƒ”áƒšáƒáƒĄ დევნილი ეროვნული áƒźáƒ”áƒšáƒ˜áƒĄáƒŁáƒ€áƒšáƒ”áƒ‘áƒ˜áƒĄ ემიგრაáƒȘიამ Ⴠინეთიდან.

  • პირველი áƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒšáƒ˜ (áƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒš ენაზე ჹესრულებული) ქაიჹი ანუ ვებ ქაიჹი 1996 წლის დასაწყისჹი ლეჄმნა პრეზიდენჱ ზვიად გამსაჼურდიას წარმომადგენელმა ევროპაჹი რენო áƒĄáƒ˜áƒ áƒáƒ«áƒ”áƒ› (Ⴠინეთი) - ეს იყო „დედაენა“ (იჟ.: გაუნიკოდებული ასლი)
  • პირველი áƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒšáƒ˜ ვებ ქაიჹი რომელიáƒȘ უნიკოდ კოდირებაზე იყო áƒ“áƒáƒ€áƒŁáƒ«áƒœáƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜ და ზოგადად მეორე áƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒšáƒ˜ ვებ ქაიჹი გაჼდა „ჹავლეგო“ დაარსებული 1996 წელს BPG-InfoTech-იქ (ბესარიონ გუგუჹვილი, Ⴠინეთი) მიერ
  • ინჱერნეჱ áƒąáƒ”áƒ„áƒœáƒáƒšáƒáƒ’áƒ˜áƒ”áƒ‘áƒ˜áƒĄáƒáƒ“áƒ›áƒ˜ და ინჱერნეჱჹი áƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒšáƒ˜ დამწერლობის გამოყენებისადმი მიძ჊ვნილი პირველი áƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒšáƒ˜ ვებ ქაიჹი გაჼდა â€žáƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒšáƒ˜ ვების áƒąáƒ˜áƒžáƒáƒ’áƒ áƒáƒ€áƒ˜áƒâ€œ დაარსებული 1997 წლის დასაწყისჹი BPG-InfoTech-იქ (ბესარიონ გუგუჹვილი, Ⴠინეთი) მიერ - იყენებს უნიკოდ კოდირებასა და დინამიურ áƒ€áƒáƒœáƒąáƒ”áƒ‘áƒĄ
  • პირველი áƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒšáƒ˜ წარმოების უნიკოდ áƒ€áƒáƒœáƒąáƒ”áƒ‘áƒ˜ ინჱერნეჱისა და ვებისათვის გაჼდნენ BPG-InfoTech-იქ (ბესარიონ გუგუჹვილის) მიერ ლეჄმნილი BPG SanSer, BPG Classic და რენო ქირაძიქ ლეჄმნილი

ინჱერნეჱი áƒĄáƒáƒ„áƒáƒ áƒ—áƒ•áƒ”áƒšáƒáƒšáƒ˜ დჩეს

[áƒ áƒ”áƒ“áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒ áƒ”áƒ‘áƒ | წყაროს áƒ áƒ”áƒ“áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒ áƒ”áƒ‘áƒ]

Internetworldstats.com[1]-იქ მიერ áƒ’áƒáƒ›áƒáƒ„áƒ•áƒ”áƒ§áƒœáƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜ სჱაჱისიკის მიჼედვით áƒĄáƒáƒ„áƒáƒ áƒ—áƒ•áƒ”áƒšáƒáƒšáƒ˜ ინჱერნეჱის მომჼმარებელთა რიáƒȘჼვი ბოლო წლებჹი áƒĄáƒáƒ’áƒ áƒ«áƒœáƒáƒ‘áƒšáƒáƒ“ იზრდება. მათ აჄვთ ჹედარებული 2000 წლისა და 2010 წლის მონაáƒȘემები, რომელთა ჹედეგებიáƒȘ თჄვენ ლეგიძლიათ იჼილოთ áƒ€áƒáƒąáƒáƒ–áƒ”:

დჩეისათვსი არ არსებობს ზუსჱი მონაáƒȘემები იმისა თუ რამდენი მომჼმარებელი ჰყავს áƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒš ინჱერნეჱს. ეს ჀაჄჹი განპირობებულია იმითაáƒȘ რომ აბონენჱს, რომელსაáƒȘ ინჱერნეჱი გაჰყავს ჹემდგომ ჼდება ამ ინჱერნეჱის გამნაწილებელი. ანუ ჼჹირად რეგისჱრირდება ერთი აბონენჱი, სინამდვილეჹი კი მომჼმარებელი რამდენიმე პირია. Internetworldstats-იქ[2] მონაáƒȘემებით 2010 წლისათვის áƒĄáƒáƒ„áƒáƒ áƒ—áƒ•áƒ”áƒšáƒáƒšáƒ˜, ინჱერნეჱით სარგებლობს 1.300 მილიონი ადამიანი. მაგალითისათვის 2000 წელს ინჱერნეჱით სარგებლობდა მჼოლოდ 20 ათასი ადამიანი

Ⴤვემოთ მოყვანილია áƒȘჼრილი სადაáƒȘ ჹედარებულია áƒĄáƒáƒ„áƒáƒ áƒ—áƒ•áƒ”áƒšáƒ, აზერბაიჯანისა და სომჼეთის ინჱერნეჱ მომჼარებელთა რაოდენობის ზრდის ჱენდენáƒȘია: (áƒȘჼრილი áƒ“áƒáƒ€áƒŁáƒ«áƒœáƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜áƒ Internetworldstats-იქ[2] მონაáƒȘემებზე, ზუსჱად იგივე მონაáƒȘემებია მოყვანილი áƒȘნობილ საიჱზე cia.gov[3] )

ამიერკავკასიის áƒ„áƒ•áƒ”áƒ§áƒœáƒ”áƒ‘áƒ˜áƒĄ ინჱერნეჱის მომჼმარებელთა ზრდის თავისებურებანი
Ⴤვეყანა მოსაჼლეობა
(2009წელი)
ინჱერნეჱის მომჼმარებლები (2000წელი) ინჱერნეჱის მომჼმარებლები (2009წელი) ინჱერნეჱით სარგებლობს მთელი მოსაჼლეობის 2000-2009 წლების ზრდის % მაჩვენებელი
áƒĄáƒáƒ„áƒáƒ áƒ—áƒ•áƒ”áƒšáƒ 4,615,807 20,000 1,024,000 22.2 % 5,020.0 %
სომჼეთი 2,967,004 30,000 191,000 6.4 % 536.7 %
აზერბაიჯანი 8,238,672 12,000 1,485,100 18.0 % 12,275.8 %
  • ზ. ბაიაჹვილი, â€žáƒĄáƒáƒáƒ€áƒ˜áƒĄáƒ” კომპიუჱერული პროგრამები“, თბ., 2011

რესურსები ინჱერნეჱჹი

[áƒ áƒ”áƒ“áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒ áƒ”áƒ‘áƒ | წყაროს áƒ áƒ”áƒ“áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒ áƒ”áƒ‘áƒ]

http://www.internetworldstats.com/asia/ge.htm áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜ 2010-02-07 საიჱზე Wayback Machine.
http://www.internetworldstats.com/stats3.htm áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜ 2012-01-30 საიჱზე Wayback Machine.

  1. ↑ áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜ ასლი. áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜áƒ ორიგინალიდან — 2010-02-07. áƒȘიჱირების თარიჩი: 2010-03-21.
  2. 1 2 áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜ ასლი. áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜áƒ ორიგინალიდან — 2012-01-30. áƒȘიჱირების თარიჩი: 2010-03-21.
  3. ↑ áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜ ასლი. áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜áƒ ორიგინალიდან — 2015-10-16. áƒȘიჱირების თარიჩი: 2010-03-21.
áƒ›áƒáƒ«áƒ˜áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜áƒ „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ინჱერნეჱი&oldid=4666123“-დან