ჹინაარსზე გადასვლა

წაჼური ენა

მასალა ვიკიპედიიდან — áƒ—áƒáƒ•áƒ˜áƒĄáƒŁáƒ€áƒáƒšáƒ˜ ენáƒȘიკლოპედია
წაჼური ენა
Ń†Ó€Đ°Ó€Ń…ĐœĐ° ĐŒĐžĐ· / ts'əxna miz
გავრáƒȘელებულია აზერბაიჯანის დროჹა აზერბაიჯანი
რუსეთის დროჹა რუსეთი
დაჩესჱნის დროჹა დაჩესჱანი
ლინგვისჱური áƒ™áƒšáƒáƒĄáƒ˜áƒ€áƒ˜áƒ™áƒáƒȘია ნაჼურ-დაჩესჱნური ენები
დამწერლობის სისჱემა კირილური დამწერლობა
ენის კოდები tkr
რუკა
მოლაპარაკეთა არეალი
მოლაპარაკეთა არეალი

მოლაპარაკეთა არეალი

ვიკისივრáƒȘე
ენის თარგი {{Lang-tkr}}

ვიკისივრáƒȘეჹი არიქ ვიკიპედია — ჏აჟური ენა

჏აჟური ენა (თვითდასაჼელება: Ń†Ó€Đ°Ó€Ń…ĐœĐ° ĐŒĐžĐ· / ts'əxna miz) — ნაჼურ-დაჩესჱნურ ენათა ოჯაჼის ლეზგიურ ენათა áƒŻáƒ’áƒŁáƒ€áƒ˜áƒĄ ერთ-ერთი ენა.

჏აჟურ ენაზე ლაპარაკობს 23 000-მდე კაáƒȘი.[1] გავრáƒȘელებულია დაჩესჱნის რესპუბლიკის რუთულის, აზერბაიჯანის áƒ–áƒáƒ„áƒáƒ—áƒáƒšáƒ˜áƒĄáƒ და კაჼის რაიონებჹი. იყოჀა 4 კილოდ (წაჼურული, მიჹლეჹური, áƒ›áƒ˜áƒ„áƒ˜áƒ„áƒŁáƒ áƒ˜, გილმიწურ-ყურდულური).

჏აჟური ენისთვის დამაჼასიათებელია: რთული ვოკალიზმი (15 ჼმოვანი) და რთული კონსონანჱიზმი (40 თანჼმოვანი); დინამიკური მაჼვილი; áƒšáƒ”áƒ„áƒĄáƒ˜áƒ™áƒ — საკუთარი და ნასესჼები; საჼელთა მარჱივი ნაწარმოები და რთული áƒ€áƒŁáƒ«áƒ”áƒ”áƒ‘áƒ˜; მრავლობითი რიáƒȘჼვის სჼვადასჼვაგვარი ქუჀიჄქი; áƒĄáƒ˜áƒąáƒ§áƒ•áƒáƒŹáƒáƒ áƒ›áƒáƒ›áƒ„áƒ›áƒœáƒ”áƒš áƒáƒ€áƒ˜áƒ„áƒĄáƒ—áƒ სიმáƒȘირე; ოთჼი ძირითადი ბრუნვა — საჼლობითი, ერგაჱივი, ნათესაობითი, მიáƒȘემითი და მრავალსერიიანი ერთ- და ორთანდებულიანი ბრუნვები; ზმნების ორგვარი მოდელი — მარჱივი და რთული (მეჹველზმნიანი); კლასოვანი უჩვლილება; მჼოლოობით რიáƒȘჼვჹი განირჩევა 4 კლასი (მამაკაáƒȘიქ, áƒ„áƒáƒšáƒ˜áƒĄ, áƒȘჼოველის, ნივთის), მრავლობითჹი — 2 (პიროვნების — ადამიანისა და არაპიროვნების — არაადამიანისა); პიროვანი უჩვლილების ქუქჹი áƒ©áƒáƒœáƒáƒĄáƒáƒźáƒ”áƒ‘áƒ˜; áƒáƒĄáƒžáƒ”áƒ„áƒąáƒ˜, დრო, კილო; áƒ˜áƒœáƒ€áƒ˜áƒœáƒ˜áƒąáƒ˜áƒ•áƒ˜, áƒ˜áƒœáƒ€áƒ˜áƒœáƒ˜áƒąáƒ˜áƒ•-მასდარი, აბსოლუჱივ-გერუნდიუმი, მიმჩეობა; ადგილისა და დროის საგარემოებო სიჱყვათა სერიები; ადგილ-მიმართულების აჩმნიჹვნელი წინდებულებიდა თანდებულები; áƒŁáƒáƒ áƒ§áƒáƒ€áƒ˜áƒĄáƒ და კითჼვის ნაწილაკიანი Ⴠორმები (ზმნისა, საჼელისა...); სჼვათა სიჱყვის, დადასჱურებისა და მაკავჹირებელი ნაწილაკები; áƒĄáƒ˜áƒœáƒąáƒáƒ„áƒĄáƒŁáƒ áƒ˜ áƒ™áƒáƒœáƒĄáƒąáƒ áƒŁáƒ„áƒȘიები — ნომინაჱიური, ერგაჱიული, დაჱიური, áƒáƒ€áƒ”áƒ„áƒąáƒ˜áƒŁáƒ áƒ˜ და ლოკაჱიური.

საჱომთაჹორისო ენად იყენებენ აზერბაიჯანულსა და რუსულს.

  • ჯეირანიჹვილი ე., áƒ„áƒáƒ áƒ—áƒŁáƒšáƒ˜ საბჭოთა ენáƒȘიკლოპედია, ჹ. 11, თბ., 1987. — გვ. 301.
  • ჯეირანიჹვილი, ე., ჏აჟური და მუჼადური (რუთულური) ენები, 1-2, თბ., 1983.
  • Дорр, А. М., ЩахурсĐșĐžĐč ŃĐ·Ń‹Đș, йфл., 1913.
  • ĐąĐ°Đ»ĐžĐ±ĐŸĐČ, Б. Б., ЩахурсĐșĐžĐč ŃĐ·Ń‹Đș, წგნ.: ĐŻĐ·Ń‹ĐșĐž ĐœĐ°Ń€ĐŸĐŽĐŸĐČ ĐĄĐĄĐĄĐ , т. 4 — Đ˜Đ±Đ”Ń€ĐžĐčсĐșĐŸ-ĐșаĐČĐșазсĐșОД ŃĐ·Ń‹ĐșĐž, М., 1967.
  1. ↑ A language of Azerbaijan
áƒ›áƒáƒ«áƒ˜áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜áƒ „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=჏აჟური_ენა&oldid=4669074“-დან