Przejdź do zawartości

Janusz Nikodemski

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Janusz Nikodemski
Kmicic
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia

20 września 1928
Katowice

Data i miejsce śmierci

30 marca 2022
Katowice

Przebieg służby
Lata służby

1943–1947

Siły zbrojne

AK Armia Krajowa
Polskie Siły Zbrojne

Jednostki

Batalion „Chrobry I”,
3 Dywizja Strzelców Karpackich

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa:

Późniejsza praca

ekonomista

Odznaczenia
Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Krzyż Armii Krajowej Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (od 1992) Medal „Pro Memoria” Medal Wojska Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Srebrny Krzyż Zasługi Warszawski Krzyż Powstańczy Złoty Krzyż Zasługi
Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego”

Janusz Nikodemski, ps. „Kmicic” (ur. 20 września 1928 w Katowicach, zm. 30 marca 2022 tamże) – polski ekonomista, księgowy, powstaniec warszawski, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 20 września 1928 roku w Katowicach[1], gdzie mieszkał wraz z rodziną do 1939 roku, kończąc 5 klas szkoły powszechnej[2]. W 1940 roku został z miasta wysiedlony, po czym zamieszkał wraz z rodziną w Warszawie[3], przy Rynku Starego Miasta 11[1].

Na przełomie 1942 i 1943 roku zaangażował się w działalność konspiracyjną, roznosząc ulotki i nielegalne materiały prasowe[2]. W 1943 roku wstąpił do Armii Krajowej[4]. Jako 16-latek wziął udział w powstaniu warszawskim[5]. Walczył w batalionie „Chrobry I” zgrupowania „Kuba”-„Sosna”, w plutonie bojowym por. Władysława „Konara” Jachowicza, a następnie w plutonie por. Stanisława „Grzywy” Dąbrowskiego[4]. Walczył na Woli, a gdy rejon ten został zajęty przez Niemcy, to wycofał się wraz z oddziałem w stronę Starego Miasta, a potem kanałami do Śródmieścia Północnego[5].

5 października 1944 roku wraz z całym oddziałem został wzięty niewoli niemieckiej[4]. Osadzono go w Stalagu 344 Lamsdorf, a następnie do Stalagu IV B Mühlberg, skąd skierowano go na roboty przymusowe w fabryce samolotów w Brockwitz[1]. W maju 1945 roku został wyzwolony przez armię amerykańską podczas ewakuacji załogi fabryki[4].

Z angielskiego obozu przejściowego wyjechał do Włoch, by dołączyć do 2 Korpusu Polski[5]. Od 1 lipca 1946 roku do 8 stycznia 1947 roku służył w 3 Dywizji Strzelców Karpackich jako kancelista. Po kilkumiesięcznym oczekiwaniu na repatriację w Wielkiej Brytanii powrócił do Polski w styczniu 1947 roku[4]. Zamieszkał w Katowicach[3].

W 1952 roku ukończył studia wyższe I stopnia w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Poznaniu. Zaczął pracę w Biurze Organizacji Rachunkowości jako aspirant, a po jego likwidacji – w Centrali Nasiennej w charakterze głównego księgowego. W 1955 roku zaczął pracę w Wojewódzkiej Komisji Planowania Gospodarczego[2]. W 1963 roku uzyskał tytuł magistra ekonomii na Wyższej Szkole Ekonomicznej w Katowicach[4].

Był członkiem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację[4] i Związku Powstańców Warszawskich, gdzie w 2012 roku przejął po Marii Dembek przewodnictwo w katowickim kole związku[5]. Ponadto był członkiem Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, gdzie m.in. pełnił funkcję członka Zarządu Głównego[6] i sekretarza Sądu Koleżeńskiego[7].

Zmarł 30 marca 2022 roku w Katowicach. Pochowano go na cmentarzu przy ulicy H. Sienkiewicza (aleja VII, grób 114). Jego grób wpisany został do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski[1][8].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Pochodzi z rodziny Henryka i Janiny z domu Muszyńska[1]. Ojciec był księgarzem i przed II wojną światową prowadził księgarnię w Katowicach[9]. Janusz Nikodemski mieszkał wówczas wraz z rodziną przy ulicy Dworcowej 15[9][10], natomiast po wojnie zamieszkał w katowickiej Koszutce[3].

Miał siostrę i brata[9].

Ordery i odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Źródło:[2][4].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 5 Muzeum Powstania Warszawskiego: Powstańcze biogramy. Janusz Henryk Nikodemski. www.1944.pl. [dostęp 2025-02-16]. (pol.).
  2. 1 2 3 4 Uroczystość oznaczenia grobu śp. Janusza Nikodemskiego znakiem pamięci „Grób weterana walk o wolności niepodległość Polski” – w 80. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego – Katowice, 1 sierpnia 2024. katowice.ipn.gov.pl, 2024-08-01. [dostęp 2025-02-16]. (pol.).
  3. 1 2 3 Justyna Przybytek: Powstańcy warszawscy ze Śląska ran nie żałują. dziennikzachodni.pl, 2013-08-01. [dostęp 2025-02-16]. (pol.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Wszystko Co Najważniejsze: Katowice upamiętniają powstanie warszawskie. wszystkoconajwazniejsze.pl, 2024-07-30. [dostęp 2025-02-16]. (pol.).
  5. 1 2 3 4 Teresa Semik: Ślązacy w Powstaniu Warszawskim. Wierzyliśmy, że walka ma sens. plus.dziennikzachodni.pl, 2014-10-10. [dostęp 2025-02-16]. (pol.).
  6. ↑ Władze Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w latach 1945-1996, Warszawa: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, lipiec 1996, s. 16 [dostęp 2025-02-16] (pol.).
  7. ↑ Sprawozdanie z działalności Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w 2007 roku, Warszawa: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, marzec 2008, s. 35, 61 [dostęp 2025-02-16] (pol.).
  8. ↑ Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu: Ewidencja grobów weteranów walk o Wolność i Niepodległość Polski. Nikodemski. bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2025-02-16]. (pol.).
  9. 1 2 3 Archiwum historii mówionej. Janusz Nikodemski „Kmicic”. [w:] Agata Czarniak [on-line]. www.1944.pl, 2013-04-19. [dostęp 2025-02-16]. (pol.).
  10. ↑ Instytut Pamięci Narodowej: Wyszukiwanie osób represjonowanych. Nikodemski Janusz. straty.pl. [dostęp 2025-02-16]. (pol.).
  11. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 62, poz. 808 (ISAP).
  12. ↑ Kronika Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Katowicach, t. 4, Katowice 2011, s. 10 [dostęp 2025-02-16] (pol.).
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Janusz_Nikodemski&oldid=80555772”