Igifu
| Gastritis | |
|---|---|
| Micrograph showing gastritis. H&E stain. | |
| Ishami ry'ubuvuzi | Gastroenterology |
| Ibimenyetso | Upper abdominal pain, nausea, vomiting, bloating, loss of appetite, heartburn[1][2] |
| Ingaruka | Bleeding, stomach ulcers, stomach tumors, pernicious anemia[1][3] |
| Igihe imara | Short or long term[1] |
| Impamvu | Helicobacter pylori, NSAIDs, alcohol, smoking, cocaine, severe illness, autoimmune problems[1] |
| Uburyo bwo kuyisuzuma | Endoscopy, upper gastrointestinal series, blood tests, stool tests[1] |
| Indwara zisa na yo | Myocardial infarction, inflammation of the pancreas, gallbladder problems, peptic ulcer disease[2] |
| Ubuvuzi | Antacids, H2 blockers, proton pump inhibitors, antibiotics[1] |
| Inshuro | ~50% of people[4] |
| Abo yahitanye | 50,000 (2015)[5] |
Igifu ni ukubyimba kw'uruti rw'igifu.[1] Bishobora kubaho nk'igihe gito cyangwa bikaba igihe kirekire.[1] Nta bimenyetso bishobora kubaho ariko iyo ibimenyetso bigaragaye, ububabare bukunze kugaragara ni ububabare bwo mu nda yo hejuru.[1] Ibindi bimenyetso bishobora kugaragara birimo isesemi no kuruka, kubyimba inda, kubura ubushake bwo kurya no kuribwa mu gifu.[1][2] Ingorane zishobora kuba zirimo kuva amaraso mu gifu, ibisebe byo mu gifu, n'ibibyimba byo mu gifu.[1] Iyo habayeho ibibazo by’ubwiyongere bw’umubiri, uturemangingo dutukura duke duterwa no kubura vitamine B12 ihagije, indwara izwi nka anemia itera indwara.[3]
Impamvu zikunze kugaragara zirimo kwandura Helicobacter pylori no gukoresha imiti igabanya ubushyuhe itari steroide ( NSAIDs ).[1] Impamvu zidakunze kugaragara zirimo inzoga, kunywa itabi, kokayine, indwara zikomeye, ibibazo by’umubiri udafite ubushobozi bwo kwirwanaho, kuvurwa hakoreshejwe imirasire n’indwara ya Crohn.[1][6] Endoskopi, ubwoko bwa X-ray buzwi nka " upper gastrointestinal series", ibizamini by'amaraso, n'ibizamini by'umwanda bishobora gufasha mu gusuzuma indwara.[1] Ibimenyetso bya gastritis bishobora kuba ikimenyetso cy'indwara y'umutima ifata imitsi.[2] Izindi ndwara zifite ibimenyetso bisa zirimo kubyimba kwa pancreas, ibibazo by'agasabo k'inkari, n'indwara y'ibisebe byo mu gifu.[2]
Kwirinda ni ukwirinda ibintu bitera indwara.[4] Ubuvuzi burimo imiti nka antacids, H2 blockers, cyangwa proton pump inhibitors.[1] Mu gihe cy'igitero gikomeye, kunywa lidocaine ifite viscous bishobora gufasha.[7] Iyo indwara ya gastritis iterwa na NSAIDs, ishobora guhagarara.[1] Iyo H. pylori ihari ishobora kuvurwa hakoreshejwe imiti ivanze ya antibiyotike nka amoxicillin na clarithromycin.[1] Ku bafite ikibazo cyo kubura amaraso mu mubiri, imiti igabanya ubukana bwa Vitamine B12 irasabwa kunyobwa cyangwa guterwa inshinge.[3] Abantu bakunze kugira inama yo kwirinda ibiryo bibabangamira.[8]
Bivugwa ko indwara ya gastrite yibasira hafi kimwe cya kabiri cy'abantu ku isi yose.[4] Mu 2013 habayeho abarwayi bashya bagera kuri miliyoni 90 b'iyi ndwara.[9] Uko abantu bagenda bakura niko indwara irushaho kugaragara.[4] Iyo ndwara, hamwe n’indwara isa nayo mu gice cya mbere cy’amara kizwi nka duodenitis, yahitanye abantu 50.000 mu 2015.[5] H. pylori yavumbuwe bwa mbere mu 1981 na Barry Marshall na Robin Warren.[10]
Iriburiro
[Hindura | hindura inkomoko]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 "Gastritis". The National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). November 27, 2013. Archived from the original on 6 March 2015. Retrieved 1 March 2015.
- 1 2 3 4 5 Rosen & Barkin's 5-Minute Emergency Medicine Consult (4 ed.). Lippincott Williams & Wilkins. 2012. p. 447. ISBN 9781451160970. Archived from the original on 2015-04-02.
- 1 2 3 Varbanova, M.; Frauenschläger, K.; Malfertheiner, P. (Dec 2014). "Chronic gastritis - an update". Best Pract Res Clin Gastroenterol. 28 (6): 1031–42. doi:10.1016/j.bpg.2014.10.005. PMID 25439069.
- 1 2 3 4 Fred F. Ferri (2012). Ferri's Clinical Advisor 2013,5 Books in 1, Expert Consult - Online and Print,1: Ferri's Clinical Advisor 2013. Elsevier Health Sciences. p. 417. ISBN 9780323083737. Archived from the original on 2016-03-05.
- 1 2 GBD 2015 Mortality and Causes of Death, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281.
{{cite journal}}:|first=has generic name (help) - ↑ Hauser, Stephen (2014). Mayo Clinic Gastroenterology and Hepatology Board Review. Oxford University Press. p. 49. ISBN 9780199373338. Archived from the original on 2016-03-05.
- ↑ Adams (2012). "32". Emergency Medicine: Clinical Essentials. Elsevier Health Sciences. p. 283. ISBN 9781455733941. Archived from the original on 2016-08-15.
- ↑ Webster-Gandy, Joan; Madden, Angela; Holdsworth, Michelle, eds. (2012). Oxford handbook of nutrition and dietetics (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press, USA. p. 571. ISBN 9780199585823. Archived from the original on 2017-09-08.
- ↑ Global Burden of Disease Study 2013, Collaborators (22 August 2015). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 301 acute and chronic diseases and injuries in 188 countries, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. 386 (9995): 743–800. doi:10.1016/s0140-6736(15)60692-4. PMC 4561509. PMID 26063472.
{{cite journal}}:|first=has generic name (help) - ↑ Wang, AY; Peura, DA (October 2011). "The prevalence and incidence of Helicobacter pylori-associated peptic ulcer disease and upper gastrointestinal bleeding throughout the world". Gastrointestinal Endoscopy Clinics of North America. 21 (4): 613–35. doi:10.1016/j.giec.2011.07.011. PMID 21944414.