Mutualisme er interaksjon mellom artar som er til gjensidig nytte for artane. NÄr interaksjonen mellom artane gjer at dei har eit veldig tett samliv vert det kalla for symbiose, men mutualisme finst og mellom artar som ikkje lever sÄ tett pÄ kvarandre. Mutualisme er veldig vanleg i naturen, og finst i mange former.
Mutualisme stÄr i kontrast til kommensalisme, der berre ein av artane dreg nytte av samlivet medan den andre arten ikkje vert pÄverka (korkje negativt eller positivt).
Eit dÞme pÄ mutualisme mellom frittlevande artar er nÄr pussefisk fjernar og et utvendige parasittar hjÄ stÞrre fiskeartar. Pussefisken fÄr mat, medan fiskane som vert reinska kvittar seg med parasittar som kan vera bÄde plagsame og farlege. Eit anna godt dÞme er nÄr plantepollinering vert utfÞrt av insekt eller fuglar som til gjengjeld fÄr nektar.
Mikroorganismar tek ofte del i mutualistiske interaksjonar med stĂžrre organismar. Til dĂžmes har dei fleste dyr eit heilt Ăžkosystem av mikroorganismar i tarmen, som lever i eit mutualistisk samliv med verten. Menneske har til dĂžmes 400-1000 mutualistiske artar i tarmsystemet.
Andre velkjente dÞme pÄ mutualisme er sopprot, der sopp veks saman med planterÞter pÄ ein sÄnn mÄte at dei kan utveksla nÊringsstoff, og det tette mutualistiske samlivet mellom sopp og alge som er opphavet til lav.
Ein del artar er sÄ avhengige av mutualismen dei har med einannan at dei ikkje overlever utan denne interaksjonen. Dette vert kalla for obligat mutualisme. Fakultativ mutualisme er mutualistiske interaksjonar som ikkje er livsviktige for partane.
Det kan vera lett Ä tru at mutualistar gÄr inn for Ä hjelpa kvarandre, men i mange tilfelle er det meir nÞyaktig Ä tenkja pÄ det som gjensidig utnytting. Kvar av mutualistane tener meir pÄ Ä utnytta den andre enn dei taper pÄ Ä verta utnytta, sÄnn at resultatet av interaksjonen vert positivt for begge.
Kommentarar
Kommentarar til artikkelen blir synleg for alle. Ikkje skriv inn sensitive opplysningar, for eksempel helseopplysningar. Fagansvarleg eller redaktÞr svarar nÄr dei kan. Det kan ta tid fÞr du fÄr svar.
Du mÄ vere logga inn for Ä kommentere.