Swakudya

Swakudya iswilo[1] leswi dyiwaka leswaku swi nyika matimba na vutomi eka swivumbiwa leswi hanyaka. Hakanyingi i swimilana, kumbe swiharhi, naswona swi hlanganisa swiaka miri swa nkoka, kufana na mafurha, tiphurotheni, timinerali, Mavhitamina na ti Khabhohaydreti.
Kuya hi matimu, vanhu ava hlengeleta swakudya hi ku hlota kumbe ku rima. Manguva lawa, swakudya swi phakeriwa hi ti khampani leti lulamisaka swakudya.
Mfanelo yo va na swakudya, imfanelo ya ximunhu leyi tekiweke eka nhlangano wa ikhonomi na timfanelo ta ximunhu (ICESCR), leyi amukelaka "mfanelo wa mahanyele lamanene, ku katsa na swakudya", kuhlanganisa na "mfanelo nkulu yaku tshunxeka eka ndlala".
Definition and classification
[Lulamisa | edit source]Swakudya i nchumu wun'wana na wun'wana lowu dyiwaka ku nyika nseketelo wa swakudya na matimba eka xivumbiwa.[2][3] Swi nga va swa timbuluko, swo endliwa kumbe swi yi endla kutani swi ya dya hi swifuwo hi nomu leswaku swi kula, swi va ni rihanyo kumbe swi tiphina. Swakudya swi endliwa ngopfu hi mati, mafurha, tiphirotheyini na tikhabohayidireti. Swilo swin'wana swa ntumbuluko (xik. tivhithamini) na timinerali (xik. mimunyu) na swona swi nga kumeka eka swakudya.[4] Swimilana, algae, na switsongwatsongwana swin'wana swi tirhisa photosynthesis ku endla swakudya swa swona.[5] Mati ya kumeka eka swakudya hinkwaswo naswona ya hlamuseriwa tanihi swakudya hi swoxe.[6] Mati a ma na matimba ya swakudya, naswona ti fibre ti na matimba lamatsongo, kumbe matimba ya swakudya loko wu pimanisiwa na vukulu, swin'wana a swi na matimba, kasi mafurha hi wona lama nga ni matimba mo tala.[3] Swilo swin'wana leswi nga riki swa ntumbuluko na swona swa i swa nkoka eka swimilana na swiharhi.[7]
Mintshaho
[Lulamisa | edit source]- ↑ "food". Encyclopedia Britannica (in English). Retrieved 2017-05-25.
- ↑ "Food definition and meaning". Collins English Dictionary (in English). Archived from the original on 1 May 2021. Retrieved 21 August 2021. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - 1 2 "Low-Energy-Dense Foods and Weight Management: Cutting Calories While Controlling Hunger". Centers for Disease Control and Prevention. Archived from the original on 18 November 2021. Retrieved 3 December 2021. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ Rahman, M. Shafiur; McCarthy, Owen J. (July 1999). "A classification of food properties". International Journal of Food Properties (in English) 2 (2): 93–99. doi:10.1080/10942919909524593. Unknown parameter
|doi-access=ignored (help) - ↑ "What is Photosynthesis". Smithsonian Science Education Center (in English). 12 April 2017. Archived from the original on 3 December 2021. Retrieved 3 December 2021. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ "CPG Sec 555.875 Water in Food Products (Ingredient or Adulterant)". U.S. Food and Drug Administration (in English). 11 February 2020. Archived from the original on 3 December 2021. Retrieved 3 December 2021.
- ↑ Zoroddu, Maria Antonietta; Aaseth, Jan; Crisponi, Guido; Medici, Serenella; Peana, Massimiliano; Nurchi, Valeria Marina (June 2019). "The essential metals for humans: a brief overview". Journal of Inorganic Biochemistry 195: 120–129. PMID 30939379 Check
|pmid=value (help). doi:10.1016/j.jinorgbio.2019.03.013.