Przypadające na ostatnią pełnię księżyca przed wiosenną równonocą, 14 dzień adar, święto Purim swoją nazwę zawdzięcza perskiemu słowu oznaczającemu los. Upamiętnia ocalenie Żydów przed wyniszczeniem w królestwie perskim, opisane w Zwoju Estery. Historia ta jest figurą każdego ucisku i prześladowania, z którego Bóg wybawia naród żydowski. Podobnie poprzedzający Purim post Estery, trwający od wschodu do zachodu słońca, ma nie tylko przypominać o poście biblijnej bohaterki, ale także o niepewności i strachu, jakie wiążą się z życiem na wygnaniu. Purim zrodziło się prawdopodobnie w gminach żydowskich wschodniej diaspory w połowie II wieku p.n.e.
Ramy obchodów święta wyznaczają wieczorna i poranna lektura zwoju Estery w synagodze oraz radosna uczta purimowa. Do obchodów należą także drobniejsze zwyczaje i nakazy. Tego dnia udziela się jałmużny, wymienia prezenty purimowe, dzieci dostają purimowe pieniądze, na ucztę zaś kobiety przygotowują specjalne ciastka zwane hamantasze. Purim jest głośny i radosny. Szczególny karnawałowy charakter święta podkreślany jest przez odbywające się tego dnia przedstawienia i maskarady, zamieniające zwykły porządek społeczny i odwracające codzienne role. Do przesyłania bliskim podarunków z żywności używa się specjalnych talerzy z ceramiki lub cyny, które często bywają dekorowane scenami z księgi Estery lub wyobrażeniem trzech ryb wskazującym na porę roku, w której odbywa się święto.
Najważniejszym przedmiotem związanym z obchodami Purim są jednak pergaminowe, ręcznie zapisywane zwoje Estery, Megillat Ester, z których podczas święta dwukrotnie odczytuje się opowiadanie o wybawieniu Żydów od perskiej zagłady. Od XII wieku pojawiają się zwoje przeznaczone do użytku poza liturgicznego, opatrzone ilustracjami wybranych epizodów lub bohaterów historii, a także bogatą dekoracją roślinną, w którą wplecione zostają wyobrażenia zwierząt i fantastycznych stworów. Do zwoju Estery niejednokrotnie włącza się również, w specjalnej ornamentalnej oprawie, tekst błogosławieństw odmawianych przed lekturą i po niej.
Przedstawienia figuralne ukazują najczęściej sceny rozgrywające się na dworze królewskim – uczty, Esterę wśród służby lub proszącą króla o ocalenie jej narodu, heroldów królewskich. Taki cykl zakończony jest niejednokrotnie przedstawieniem uczty purimowej. Do charakterystycznych motywów ikonograficznych należy także wizerunek Hamana i jego dziesięciu synów na szubienicy oraz zaczerpnięta z midrasza scena ukazująca Hamana oprowadzającego po placu miejskim Mordechaja jadącego na koniu w szatach królewskich. Z okna córka Hamana wylewa mu na głowę dzban nieczystości.
Przykłady wszystkich tych charakterystycznych motywów pojawiają się w zwojach Estery zgromadzonych w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego. Kolekcja obejmuje dwanaście zwojów pochodzących z Polski, Austrii, Czech, Niemiec i Włoch. Osiem z nich jest ilustrowanych, w tym słynny zwój ze Złoczowa z pierwszej połowy XIX wieku. Kolorowe temperowe bordiury otaczające tekst zachwycają dekoracyjnością, wplecione w niektóre z nich wizerunki ptaków i ryb wywołują szczególny efekt bogactwa i fantazyjności. Na tle kolekcji pewną odmiennością wyróżnia się osiemnastowieczny zwój z Niemiec ilustrowany techniką miedziorytu.