Sámediggi dárbbaša veháš vádjit 13 miljovnna euro jahkásaččat doaimmaidis ollašuhttimii. Dat boahtá ovdan rápmaevttohusas jagiide 2028–2031, man Sámediggi dohkkehii čoahkkimisttis duorastaga.
Dán jagi Sámediggi lea ožžon stáhtas badjelaš 9,3 miljovnna euro.
Rápmaevttohusas Sámediggi bivdá stáhtas ruđa iežas doaimmaid ollašuhttimii. Evttohusa vuođđun leat dálá válgabaji doaibmaprográmma, nuppástuvvan sámediggeláhka ja sáttaságastallan.
Ođđa lága mielde stáhta galgá dáhkidit doarvái mearreruđa
Jagis 2025 ođastuvvon sámediggeláhka buvttii rápmaevttohussii máŋga ođđa beali. Okta oassi ođastuvvon sámediggelágas guoská stáhta ekonomalaš ovddasvástádusa. Ođđa lága mielde stáhta galgá dáhkidit doarvái mearreruđa lágas meroštallon bargguid ollašuhttimii.
Sátnehápmi ”doarvái mearreruhta”, suomagillii riittävä määräraha, lea ođđa sátnehápmi sámediggelágas.
– Dat dieđusge muitala, ahte dál stáhta galgá dárkileappot geahččat dan, ahte Sámediggái juolluduvvo dakkár ruhtadandássi, mainna mii sáhttit bargat daid bargguid, mat leat mis lágas čujuhuvvon, lohká Sámedikki ságadoalli Pirita Näkkäläjärvi.
Sihke ođđa sámediggeláhka ja duohtavuohta- ja soabadankommišuvnna doaibmaevttohusat buktet Sámediggái ođđa ovddasvástádusaid.
Näkkäläjärvi buktá ovdan ovdamearkka dihte ođđa oahpahussuorggi áššedovdirolla ja ođasmahttojuvvon ovttasdoaibman- ja ráđđádallangeatnegasvuođa.
– Mis leat eanet ja guhkit ráđđádallamat ja ovttasdoaibman stáhtain, ja dasa maid dárbbaša resurssaid.
Váikko rápmaevttohusa buot plánat eai soaitte ollašuvvat, oaidná Näkkäläjärvi dehálažžan, ahte stáhta oaidná Sámedikki ollislaš ruhtadárbbu.
– Sámedikki rápmaevttohus lea ollisvuohta, mas leat buot dat suorggit mainna Sámediggi bargá. Dat čujuha dan ollislaš dárbbu, mii mis lea resurssaid ja ruhtadeami hárrái, vai mii bastit lága miel’ bargguid čađahit ja buot daid gáibádusaid ja vuordámušaid deavdit, mat leat sámi servvodagas.
Mearreruđa ii leat leamaš álki bajidit
Sámedikki hálddahusjođiheaddji Pia Ruotsala-Kangasniemi muitala, ahte árat rápmaevttohusat leat dohkkehuvvon oalle minima dásis. Riikadási lágas mearriduvvon ruhtadeapmi, dego bálkkáid lokten, boahtá álket, muhto eará osiin leat leamaš hástalusat.
– Ovdamearkka dihte mannan háve leat unna bajádusat boahtán dohko kulturbeallái, ahte daid ii leat álki fidnet.
Sámediggi beaiváda rápmaevttohusastis juohke čavčča.
– Vuoigatvuođaministeriijas boahtá bivdda ja dan mielde mii beaivádit iežamet rápmaevttohusa čakčat, muitala Ruotsala-Kangasniemi.
Näkkäläjärvi sávvá, ahte ođđa láhkii čállojuvvon stáhta ruhtadangeatnegasvuohta váikkuha maiddái mieđihuvvon ruđa mearrái.
– Mun sávan dieđusge ahte dat váikkuha ja ahte stáhta ja buot doaibmit váldet hui duođas dan geatnegasvuođa, mii stáhtas lea ruhtadit Sámedikki.
Maiddái Ruotsala-Kangasniemis leat semmalágan sávaldagat.
– Diehtit Suoma stáhta dili, de dat lea hástaleaddji, muhto dát leat dat dárbbut maid mii dárbbašit čađahit dáid bargguid.
Rápmaevttohusas leat gieđahallan máŋgga ođđa virggi ásaheami ja sámiid iešmearrideami ja servoša oassálastima buorideami. Evttohusa stuorámus resursadárbbut gusket Sámedikki iešmearrideami ja doaibmaeavttuid nannema, sámegielaid, -kultuvrra ja -oahpahusa sihke kulturmieldásaš sosiála- ja dearvvasvuođabálvalusaid sihkkarastima ja ovddideami.
Näkkäläjärvi deattuha Sámedikki dieđáhusas, ahte lea dehálaš divvut guhkká joatkašuvvan dili, mas Sámedikki ruhtadeapmi ii leat vástidan dasa lágas ásahuvvon bargguid ja ovddasvástádusaid.
