Gaan na inhoud

Inligtingstegnologie

Wysig skakels
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
'n Rekenaarlaboratorium bevat 'n wye verskeidenheid elemente van inligtingstegnologie, waaronder hardeware, sagteware en stoorstelsels.

Inligtingstegnologie (IT) of inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT; in Engels information and communications technology, ICT) is die studie of gebruik van rekenaars, telekommunikasiestelsels en ander toestelle om inligting te skep, te verwerk, te stoor, te herwin en oor te dra.[1] Dit is die gebruik van die tegnologiese komponente wat nodig is om inligtingsverwerking moontlik te maak, en in die besonder die gebruik van elektroniese rekenaars en rekenaarsagteware om data te stoor, te herwin, te verwerk, te stuur, te ontvang en te beskerm vanaf enige plek en op enige tyd. Hoewel die term meestal op rekenaars en rekenaarnetwerke betrekking het, sluit dit ook ander tegnologieë vir die verspreiding van inligting in, soos televisie en die telefoon. Inligtingstegnologie is 'n toepassing van rekenaarwetenskap en rekenaaringenieurswese.[2][3]

'n Inligtingstegnologiestelsel (IT-stelsel) is gewoonlik 'n inligtingstelsel, 'n kommunikasiestelsel of, meer bepaald, 'n rekenaarstelsel – met inbegrip van alle hardeware, sagteware en randapparatuur – wat deur 'n beperkte groep IT-gebruikers bedryf word, terwyl 'n IT-projek gewoonlik na die opdraggewing en implementering van so 'n stelsel verwys.[4] IT-stelsels speel 'n belangrike rol in doeltreffende databestuur, in die versterking van kommunikasienetwerke[5] en in die ondersteuning van organisatoriese prosesse in uiteenlopende bedrywe. Suksesvolle IT-projekte verg noukeurige beplanning en deurlopende instandhouding om te verseker dat die stelsel optimaal funksioneer en by die organisasie se doelwitte aansluit.[6][7]

Hoewel die mens al inligting stoor, herwin, manipuleer, ontleed en oordra vandat die vroegste skryfstelsels ontwikkel is,[8] het die term inligtingstegnologie in sy moderne betekenis die eerste keer verskyn in 'n artikel wat in 1958 in die Harvard Business Review gepubliseer is. Die skrywers, Harold J. Leavitt en Thomas L. Whisler, het opgemerk dat "die nuwe tegnologie nog nie 'n enkele gevestigde naam het nie. Ons sal dit inligtingstegnologie (IT) noem."[9] Hulle definisie bestaan uit drie kategorieë: tegnieke vir verwerking, die toepassing van statistiese en wiskundige metodes op besluitneming, en die simulasie van hoërorde-denke deur middel van rekenaarprogramme.[9]

Geskiedenis

[wysig | wysig bron]
Die Antikythera-meganisme, wat as die eerste meganiese analoogrekenaar beskou word en uit die eerste eeu v.C. dateer.

Op grond van die stoor- en verwerkingstegnologie wat gebruik is, kan vier onderskeie fases in die ontwikkeling van inligtingstegnologie uitgeken word: die voormeganiese fase (3000 v.C. – 1450 n.C.), die meganiese fase (1450–1840), die elektromeganiese fase (1840–1940) en die elektroniese fase (1940 tot vandag).[8]

Idees uit die rekenaarwetenskap is reeds voor die 1950's by die Massachusetts-tegnologie-instituut (MIT) en die Harvard-universiteit bespreek, waar daar oor rekenaarstroombane en numeriese berekeninge nagedink is. Met verloop van tyd het die veld van inligtingstegnologie en rekenaarwetenskap ingewikkelder geword en kon dit die verwerking van al hoe meer data hanteer, en vakkundige artikels het uit verskillende organisasies begin verskyn.[10]

Gedurende die middel van die 20ste eeu was Alan Turing, J. Presper Eckert en John Mauchly van die baanbrekers van die vroeë rekenaartegnologie. Terwyl hulle hoofsaaklik aan die ontwerp van die eerste digitale rekenaar gewerk het, het Turing ook begin om vrae oor kunsmatige intelligensie te stel.[11]

Toestelle word al duisende jare lank gebruik om berekeninge te help doen, waarskynlik aanvanklik in die vorm van 'n kerfstok.[12] Die Antikythera-meganisme, wat uit ongeveer die begin van die eerste eeu v.C. dateer, word algemeen as die vroegste bekende meganiese analoogrekenaar en die vroegste bekende ratmeganisme beskou.[13] Vergelykbare ratwerktoestelle het eers in die 16de eeu in Europa verskyn, en dit was eers in 1645 dat die eerste meganiese rekenmasjien ontwikkel is wat al vier die basiese rekenkundige bewerkings kon uitvoer.[14]

'n Replika van die Zuse Z3, die eerste programmeerbare rekenaar, in die Deutsches Museum in München.

Elektroniese rekenaars wat óf relês óf termioniese buise (vakuumbuise) gebruik, het in die vroeë 1940's begin verskyn. Die elektromeganiese Zuse Z3, wat in 1941 voltooi is, was die wêreld se eerste programmeerbare rekenaar en volgens moderne maatstawwe een van die eerste masjiene wat as 'n volledige rekenmasjien beskou kan word. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog is Colossus, die eerste elektroniese digitale rekenaar, ontwikkel om Duitse boodskappe te ontsyfer. Hoewel dit programmeerbaar was, was dit nie 'n algemenedoelmasjien nie, want dit is ontwerp om slegs een enkele taak te verrig. Dit kon ook nie sy program in die geheue stoor nie; programmering is gedoen deur die interne bedrading met proppe en skakelaars te verander.[15] Die eerste herkenbaar moderne elektroniese digitale rekenaar met 'n gestoorde program was die Manchester Baby, wat op 21 Junie 1948 sy eerste program uitgevoer het.[16]

Die ontwikkeling van die transistor in die laat 1940's by Bell Laboratories het dit moontlik gemaak om 'n nuwe geslag rekenaars met aansienlik laer kragverbruik te ontwerp. Die eerste kommersieel beskikbare rekenaar met 'n gestoorde program, die Ferranti Mark I, het 4 050 buise bevat en 25 kilowatt verbruik. Ter vergelyking het die eerste getransistoriseerde rekenaar, wat aan die Universiteit van Manchester ontwikkel is en teen November 1953 in werking was, in sy finale weergawe net 150 watt verbruik.[17]

Verdere deurbrake in halfgeleiertegnologie sluit in die geïntegreerde stroombaan wat in 1959 deur Jack Kilby by Texas Instruments en Robert Noyce by Fairchild Semiconductor uitgevind is, die passivering van silikondioksiedoppervlaktes deur Carl Frosch en Lincoln Derick in 1955,[18] die eerste planêre silikondioksiedtransistors deur Frosch en Derick in 1957,[19] die demonstrasie van die MOSFET deur 'n span by Bell Labs,[20][21][22][23] die planêre proses deur Jean Hoerni in 1959,[24][25][26] en die mikroverwerker wat in 1971 deur Ted Hoff, Federico Faggin, Masatoshi Shima en Stanley Mazor by Intel uitgevind is. Hierdie belangrike uitvindings het gelei tot die ontwikkeling van die persoonlike rekenaar in die 1970's en tot die opkoms van inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT).[27]

Teen 1984 is die term inligtingstegnologie volgens die National Westminster Bank Quarterly Review geherdefinieer as "die samevloeiing van telekommunikasie- en rekenaartegnologie (... in Brittanje algemeen bekend as inligtingstegnologie)". Die term duik daarna in 1990 op in dokumente van die Internasionale Organisasie vir Standaardisasie (ISO).[28]

Teen die 21ste eeu het tegnologiese vernuwing die wêreld reeds ingrypend verander namate mense toegang tot uiteenlopende aanlyn dienste gekry het. Dit het die arbeidsmag drasties verander: dertig persent van die werkers in die Verenigde State was reeds in loopbane in dié beroep. Altesaam 136,9 miljoen mense was persoonlik aan die Internet gekoppel, wat met 51 miljoen huishoudings ooreengestem het.[29] Benewens die Internet is ook nuwe soorte tegnologie wêreldwyd bekendgestel wat doeltreffendheid verbeter en sake oral vergemaklik het.

Namate tegnologie die samelewing omvorm het, kon miljoene prosesse in sekondes voltooi word. Vernuwing in kommunikasie was van deurslaggewende belang, want mense het al hoe meer op rekenaars staatgemaak om oor telefoonlyne en kabelnetwerke te kommunikeer. Die bekendstelling van e-pos is as revolusionêr beskou, omdat "maatskappye in een deel van die wêreld per e-pos met verskaffers en kopers in 'n ander deel van die wêreld kon kommunikeer ...".[30]

Rekenaars en tegnologie het ook die bemarkingsbedryf omvorm en tot meer kopers van produkte gelei. In 2002 het Amerikaners meer as 28 miljard dollar se goedere net oor die Internet alleen gekoop, terwyl e-handel 'n dekade later 289 miljard dollar se verkope opgelewer het.[30] En namate rekenaars daagliks al hoe gesofistikeerder word, word hulle wyer gebruik en maak mense in die 21ste eeu al hoe meer daarop staat.

Dataverwerking

[wysig | wysig bron]
Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Dataverwerking.
'n Logikabord van die Ferranti Mark I-rekenaar

Elektroniese dataverwerking of kommersiële inligtingsverwerking verwys na die gebruik van geoutomatiseerde metodes om handelsdata te verwerk. Dit behels tipies betreklik eenvoudige, herhalende bewerkings op groot hoeveelhede soortgelyke inligting, byvoorbeeld voorraadopdaterings, banktransaksies wat op rekening- en kliëntemeesterlêers toegepas word, bespreking- en kaartjietransaksies in 'n lugdiens se besprekingstelsel, en die fakturering van nutsdienste. Die bepaling "elektronies" of "outomaties" is veral omstreeks 1960 saam met "dataverwerking" gebruik om menslike, klerklike dataverwerking van dié van 'n rekenaar te onderskei.[31][32]

Stoor van data

[wysig | wysig bron]
Ponsband is in vroeë rekenaars gebruik om data te stoor en voor te stel.

Vroeë elektroniese rekenaars soos Colossus het van ponsband gebruik gemaak – 'n lang strook papier waarop data deur 'n reeks gate voorgestel is – 'n tegnologie wat vandag verouderd is.[33] Die elektroniese stoor van data, soos dit in moderne rekenaars gebruik word, dateer uit die Tweede Wêreldoorlog, toe 'n vorm van vertragingslyngeheue ontwikkel is om steurings uit radarseine te verwyder; die eerste praktiese toepassing daarvan was die kwikvertragingslyn.[34] Die eerste digitale stoortoestel met ewetoegang was die Williams-buis, wat op 'n gewone katodestraalbuis gegrond was.[35] Die inligting in sowel die Williams-buis as die vertragingslyngeheue was egter vlugtig, want dit moes deurlopend verfris word en het dus verlore gegaan sodra die krag afgeskakel is. Die vroegste vorm van nievlugtige rekenaarstoor was die magnetiese trommel, wat in 1932 uitgevind is[36] en in die Ferranti Mark 1 gebruik is, die wêreld se eerste kommersieel beskikbare elektroniese algemenedoelrekenaar.[37]

'n IBM-pakhuis vir kaartstoor in Alexandria, Virginia, in 1959. Die Amerikaanse regering het sy ponskaarte hier gehou.

IBM het die eerste hardeskyf in 1956 bekendgestel as 'n komponent van sy 305 RAMAC-rekenaarstelsel.[38]:6 Die meeste digitale data word vandag steeds magneties op hardeskywe of opties op media soos laserskywe gestoor.[39]:4–5 Tot in 2002 is die meeste inligting op analoogtoestelle gestoor, maar in daardie jaar het die digitale stoorkapasiteit die analoë kapasiteit vir die eerste keer oortref. Teen 2007 is byna 94% van die data wat wêreldwyd gestoor is, digitaal gehou:[40] 52% op hardeskywe, 28% op optiese toestelle en 11% op digitale magneetband. Daar word beraam dat die wêreldwye kapasiteit om inligting op elektroniese toestelle te stoor van minder as 3 eksagreep in 1986 tot 295 eksagreep in 2007 gegroei het,[41] wat op 'n verdubbeling ongeveer elke drie jaar neerkom.[42]

Databasisse

[wysig | wysig bron]
Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Databasis.

Databasisbestuurstelsels het in die 1960's ontstaan om die probleem op te los om groot hoeveelhede data akkuraat en vinnig te stoor en te herwin. 'n Vroeë voorbeeld van so 'n stelsel was IBM se Information Management System (IMS),[43] wat meer as 50 jaar later steeds wyd gebruik word.[44] IMS stoor data hiërargies,[43] maar in die 1970's het Ted Codd 'n alternatiewe relasionele stoormodel voorgestel wat op stelteorie en predikaatlogika en die bekende begrippe van tabelle, rye en kolomme gegrond is. In 1981 is die eerste kommersieel beskikbare relasionele databasisbestuurstelsel (RDBS) deur Oracle vrygestel.[45]

Alle databasisbestuurstelsels bestaan uit komponente wat dit moontlik maak dat die data wat hulle stoor, gelyktydig deur baie gebruikers gebruik kan word terwyl die integriteit daarvan behoue bly.[46] Alle databasisse het een ding gemeen: die struktuur van die data wat hulle bevat, word apart van die data self gedefinieer en gestoor, naamlik in 'n databasisskema.[43]

In die laat 2000's het die uitbreibare opmerktaal (XML) 'n gewilde formaat vir die voorstelling van data geword. Hoewel XML-data in gewone lêerstelsels gestoor kan word, word dit gewoonlik in relasionele databasisse gehou om voordeel te trek uit hulle "robuuste implementering wat deur jare se teoretiese sowel as praktiese werk beproef is".[47] As 'n ontwikkeling uit die Standard Generalized Markup Language (SGML) bied XML se teksgebaseerde struktuur die voordeel dat dit sowel masjien- as mensleesbaar is.[48]

Oordrag

[wysig | wysig bron]
Radiotorings by die Pine Hill-uitkykpunt

Data-oordrag het drie aspekte: versending, voortplanting en ontvangs.[49] Dit kan breedweg ingedeel word as uitsending, waar inligting in een rigting stroomaf versend word, of as telekommunikasie, met tweerigtingkanale stroomop sowel as stroomaf.[41]

XML word sedert die vroeë 2000's toenemend as 'n middel vir data-uitruiling gebruik,[50] veral vir masjiengerigte interaksies soos dié in webgerigte protokolle soos SOAP,[48] wat "data in beweging eerder as ... data in rus" beskryf.[50]

Manipulasie

[wysig | wysig bron]

Hilbert en López wys op die eksponensiële tempo van tegnologiese verandering, 'n soort Moore se wet: masjiene se toepassingspesifieke vermoë om inligting per capita te verwerk het tussen 1986 en 2007 ongeveer elke 14 maande verdubbel; die per capita-kapasiteit van die wêreld se algemenedoelrekenaars het gedurende dieselfde twee dekades elke 18 maande verdubbel; die wêreldwye telekommunikasiekapasiteit per capita het elke 34 maande verdubbel; die wêreld se stoorkapasiteit per capita het ongeveer 40 maande (elke drie jaar) geneem om te verdubbel; en uitgesaaide inligting per capita het elke 12,3 jaar verdubbel.[41]

Groot hoeveelhede data word daagliks wêreldwyd gestoor, maar tensy dit doeltreffend ontleed en aangebied kan word, beland dit in wat "datagrafte" genoem word: "data-argiewe wat selde besoek word".[51] Om daardie probleem aan te spreek, het die veld van dataontginning – "die proses om interessante patrone en kennis uit groot hoeveelhede data te ontdek"[52] – in die laat 1980's ontstaan.[53]

Dienste

[wysig | wysig bron]

E-pos

[wysig | wysig bron]
'n Vrou stuur 'n e-pos op 'n openbare rekenaar in 'n internetkafee.

E-pos is die tegnologie en die diens waarmee elektroniese boodskappe (ook "briewe" of "elektroniese briewe" genoem) oor 'n verspreide en selfs wêreldwye rekenaarnetwerk gestuur en ontvang word. Wat die samestelling van die elemente en die werkingsbeginsel betref, boots e-pos die gewone (papier)posstelsel feitlik na: dit leen sowel die terminologie (pos, brief, koevert, aanhegsel, bus, aflewering en so meer) as die kenmerkende eienskappe daarvan, naamlik gebruiksgemak, vertragings in die versending van boodskappe en redelike betroubaarheid, maar sonder 'n waarborg van aflewering.

Onder die voordele van e-pos tel adresse in die vorm gebruikersnaam@domeinnaam wat 'n mens maklik kan verstaan en onthou, die vermoë om sowel gewone as geformateerde teks en willekeurige lêers oor te dra, die onafhanklikheid van bedieners (wat mekaar in die algemeen direk aanspreek), 'n redelik hoë betroubaarheid van aflewering, en die gemak waarmee sowel mense as programme dit kan gebruik. Onder die nadele tel verskynsels soos strooipos (grootskaalse advertensie- en virusposstukke), die teoretiese onmoontlikheid om die aflewering van 'n bepaalde brief te waarborg, moontlike vertragings in aflewering van tot etlike dae, en perke op die grootte van 'n enkele boodskap sowel as op die totale grootte van die boodskappe in 'n posbus, wat van gebruiker tot gebruiker verskil.

Soekstelsels

[wysig | wysig bron]

'n Soekstelsel is 'n sagteware- en hardewarekompleks met 'n webkoppelvlak wat dit moontlik maak om inligting op die Internet te soek. Met 'n soekenjin word gewoonlik die werf bedoel wat die stelsel se koppelvlak huisves. Die sagtewaredeel van 'n soekenjin is die soekmasjien, 'n stel programme wat die funksionaliteit van die soekenjin verskaf en gewoonlik 'n handelsgeheim van die ontwikkelaarsmaatskappy is. Die meeste soekenjins soek inligting op werwe op die Wêreldwye web, maar sommige stelsels kan lêers op FTP-bedieners, items in aanlyn winkels en inligting in Usenet-nuusgroepe opspoor. Die verbetering van soektogte is een van die prioriteite van die moderne Internet; sommige van die vernaamste probleme in die werking van soekenjins hou verband met die diep web.

Kommersiële uitwerking

[wysig | wysig bron]

Maatskappye in die inligtingstegnologieveld word dikwels gesamentlik as die "tegnologiesektor" of die "tegnologiebedryf" bespreek.[54][55][56] Dié benamings kan soms misleidend wees en moet nie met "tegnologiemaatskappye" verwar word nie, wat gewoonlik grootskaalse winsgewende korporasies is wat verbruikerstegnologie en sagteware verkoop. Uit 'n sakeoogpunt is inligtingstegnologie-afdelings meestal 'n kostesentrum, dit wil sê 'n afdeling of personeel wat uitgawes ("koste") binne 'n maatskappy meebring eerder as om wins of inkomste te genereer. Moderne ondernemings steun swaar op tegnologie vir hulle daaglikse bedrywighede, en die uitgawes wat aan tegnologie bestee word om sake doeltreffender te laat verloop, word gewoonlik bloot as "die koste van sakedoen" beskou. IT-afdelings kry fondse van die senior leierskap en moet die verlangde resultate binne daardie begroting probeer bereik. Die regering en die privaat sektor mag verskillende befondsingsmeganismes hê, maar die beginsels is min of meer dieselfde. Dit is 'n rede wat dikwels oor die hoof gesien word vir die snelgroeiende belangstelling in outomatisering en kunsmatige intelligensie: die voortdurende druk om meer met minder te doen, open die deur daarvoor dat outomatisering ten minste sommige kleiner bedrywighede in groot maatskappye kan oorneem.

Baie maatskappye het deesdae IT-afdelings om die rekenaars, netwerke en ander tegniese aspekte van hulle ondernemings te bestuur. Maatskappye probeer ook om IT deur middel van 'n BizOps- of sakebedryfsafdeling by sake-uitkomste en besluitneming in te skakel.[57]

In 'n sakekonteks omskryf die Information Technology Association of America inligtingstegnologie as "die studie, ontwerp, ontwikkeling, toepassing, implementering, ondersteuning of bestuur van rekenaargebaseerde inligtingstelsels".[58] Die verantwoordelikhede van dié wat in die veld werk, sluit netwerkadministrasie, sagteware-ontwikkeling en -installasie, en die beplanning en bestuur van 'n organisasie se tegnologielewensiklus in, waarvolgens hardeware en sagteware onderhou, opgegradeer en vervang word.

Inligtingsdienste

[wysig | wysig bron]

"Inligtingsdienste" is 'n term wat redelik los toegepas word op 'n verskeidenheid IT-verwante dienste wat deur kommersiële maatskappye[59][60][61] sowel as deur datamakelaars aangebied word.

Etiek

[wysig | wysig bron]

Die veld van inligtingsetiek is in die 1940's deur die wiskundige Norbert Wiener gevestig.[62]:9 Van die etiese kwessies wat met die gebruik van inligtingstegnologie verband hou, is:[63]:20–21

  • die skending van kopiereg deur mense wat lêers aflaai wat sonder die toestemming van die kopieregeienaars gestoor is
  • werkgewers wat hulle werknemers se e-pos en ander internetgebruik monitor
  • ongevraagde e-pos, oftewel strooipos
  • kuberkrakers wat toegang tot aanlyn databasisse verkry
  • webwerwe wat koekies of spioenware installeer om 'n gebruiker se aanlyn bedrywighede te monitor, wat weer deur datamakelaars gebruik kan word

IT-projekte

[wysig | wysig bron]

Navorsing dui daarop dat IT-projekte in die sakewêreld en in die openbare administrasie maklik omvangryk kan word. Navorsing wat deur McKinsey & Company in samewerking met die Universiteit van Oxford gedoen is, het bevind dat die helfte van alle grootskaalse IT-projekte – dié met aanvanklike kosteramings van 15 miljoen dollar of meer – dikwels nie daarin slaag om die koste binne die aanvanklike begroting te hou of om betyds klaar te kom nie.[64]

Sien ook

[wysig | wysig bron]

Verwysings

[wysig | wysig bron]

Voetnote

[wysig | wysig bron]
  1. ↑ "Information Technology – Oxford Reference". Oxford Reference (in Engels). Oxford University Press.
  2. ↑ Wang, Fanlin; Lv, Jianing; Zhao, Xiaoyang (2022). "How do information strategy and information technology governance influence firm performance?". Frontiers in Psychology (in Engels). 13. doi:10.3389/fpsyg.2022.1023697. PMC 9792777. PMID 36582310.{{Verwys vaktydskrif}}: VS1-onderhoud: ongemerkte vrye DOI (link)
  3. ↑ "What Can You Do With an Information Technology Degree?". American Public University (in Engels). Besoek op 12 April 2026.
  4. ↑ Forbes Technology Council, 16 Key Steps To Successful IT Project Management, gepubliseer 10 September 2020, besoek op 23 Junie 2023.
  5. ↑ Li, Chan; Peters, Gary F.; Richardson, Vernon J.; Watson, Marcia Weidenmier (2012). "The Consequences of Information Technology Control Weaknesses on Management Information Systems: The Case of Sarbanes-Oxley Internal Control Reports". MIS Quarterly (in Engels). 36 (1).
  6. ↑ Hindarto, Djarot (30 Augustus 2023). "The Management of Projects is Improved Through Enterprise Architecture on Project Management Application Systems". International Journal Software Engineering and Computer Science (in Engels). 3 (2): 151-161. doi:10.35870/ijsecs.v3i2.1512. ISSN 2776-3242.
  7. ↑ Ilham; Eliyana; Agustina (2021). "A Systematic Literature Review Information Technology Capital and Performance". Library Philosophy and Practice (in Engels).
  8. 1 2 Butler, Jeremy G. "A History of Information Technology and Systems" (in Engels). University of Arizona. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Augustus 2012. Besoek op 2 Augustus 2012.
  9. 1 2 Leavitt, Harold J.; Whisler, Thomas L. (1958). "Management in the 1980s". Harvard Business Review (in Engels). 11.
  10. ↑ Slotten, Hugh Richard (1 Januarie 2014). The Oxford Encyclopedia of the History of American Science, Medicine, and Technology (in Engels). Oxford University Press. doi:10.1093/acref/9780199766666.001.0001. ISBN 978-0-19-976666-6.
  11. ↑ Henderson, H. (2017). "Computer science". In H. Henderson, Facts on File science library: Encyclopedia of computer science and technology (3de uitgawe). New York: Facts On File.
  12. ↑ Schmandt-Besserat, Denise (1981). "Decipherment of the earliest tablets". Science (in Engels). 211 (4479): 283-285. Bibcode:1981Sci...211..283S. doi:10.1126/science.211.4479.283. ISSN 0036-8075. PMID 17748027.
  13. ↑ Wright (2012), p. 279.
  14. ↑ Chaudhuri (2004), p. 3.
  15. ↑ Lavington (1980), p. 11.
  16. ↑ Enticknap, Nicholas (Somer 1998). "Computing's Golden Jubilee". Resurrection (in Engels) (20). ISSN 0958-7403. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Januarie 2012. Besoek op 19 April 2008.
  17. ↑ Cooke-Yarborough, E. H. (Junie 1998). "Some early transistor applications in the UK". Engineering Science & Education Journal (in Engels). 7 (3): 100-106. doi:10.1049/esej:19980301. ISSN 0963-7346.
  18. ↑ Frosch, Carl J.; Derick, Lincoln (13 Augustus 1957). "Oxidation of semiconductive surfaces for controlled diffusion" (in Engels). Google Patents. VS-patent 2 802 760.
  19. ↑ Frosch, C. J.; Derick, L. (1957). "Surface Protection and Selective Masking during Diffusion in Silicon". Journal of the Electrochemical Society (in Engels). 104 (9): 547. doi:10.1149/1.2428650.
  20. ↑ Kahng, D. (1961). "Silicon-Silicon Dioxide Surface Device". Technical Memorandum of Bell Laboratories (in Engels): 583-596. doi:10.1142/9789814503464_0076. ISBN 978-981-02-0209-5. {{Verwys vaktydskrif}}: ISBN en datum stem nie ooreen nie (hulp)VS1-onderhoud: tydskrif het ISBN (link)
  21. ↑ Lojek, Bo (2007). History of Semiconductor Engineering (in Engels). Berlyn, Heidelberg: Springer-Verlag. p. 321. ISBN 978-3-540-34258-8.
  22. ↑ Ligenza, J. R.; Spitzer, W. G. (1960). "The mechanisms for silicon oxidation in steam and oxygen". Journal of Physics and Chemistry of Solids (in Engels). 14: 131-136. Bibcode:1960JPCS...14..131L. doi:10.1016/0022-3697(60)90219-5.
  23. ↑ Lojek, Bo (2007). History of Semiconductor Engineering (in Engels). Springer Science & Business Media. p. 120. ISBN 978-3-540-34258-8.
  24. ↑ Lojek, Bo (2007). History of Semiconductor Engineering (in Engels). Springer Science & Business Media. pp. 120, 321-323. ISBN 978-3-540-34258-8.
  25. ↑ Bassett, Ross Knox (2007). To the Digital Age: Research Labs, Start-up Companies, and the Rise of MOS Technology (in Engels). Johns Hopkins University Press. p. 46. ISBN 978-0-8018-8639-3.
  26. ↑ Hoerni, J. A. (1 Mei 1959). "Method of Manufacturing Semiconductor Devices" (in Engels). Google Patents. VS-patent 3 025 589.
  27. ↑ "Advanced information on the Nobel Prize in Physics 2000" (PDF). Nobel Prize (in Engels). Junie 2018. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 17 Augustus 2019. Besoek op 17 Desember 2019.
  28. ↑ "Information technology" (2003). In E. D. Reilly, A. Ralston en D. Hemmendinger (reds.), Encyclopedia of computer science (4de uitgawe).
  29. ↑ Stewart, C. M. (2018). "Computers". In S. Bronner (red.), Encyclopedia of American Studies. Johns Hopkins University Press.
  30. 1 2 Northrup, C. C. (2013). "Computers". In C. Clark Northrup (red.), Encyclopedia of world trade: from ancient times to the present. Londen: Routledge.
  31. ↑ Illingworth, Valerie (11 Desember 1997). Dictionary of Computing. Oxford Paperback Reference (in Engels) (4de uitg.). Oxford University Press. p. 126. ISBN 978-0-19-280046-6.
  32. ↑ Anthony Ralston. Encyclopedia of Computer Science (in Engels) (4de uitg.). Nature Publishing Group. p. 502.
  33. ↑ Alavudeen & Venkateshwaran (2010), p. 178.
  34. ↑ Lavington (1998), p. 1.
  35. ↑ "Early computers at Manchester University". Resurrection (in Engels). 1 (4). Somer 1992. ISSN 0958-7403. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 Augustus 2017. Besoek op 19 April 2008.
  36. ↑ "Magnetic drum". Virtual Exhibitions in Informatics (in Engels). Universität Klagenfurt. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Junie 2006. Besoek op 21 Augustus 2011.
  37. ↑ "The Manchester Mark 1" (in Engels). University of Manchester. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 November 2008. Besoek op 24 Januarie 2009.
  38. ↑ Khurshudov, Andrei (2001). The Essential Guide to Computer Data Storage: From Floppy to DVD (in Engels). Prentice Hall. ISBN 978-0-13-092739-2.
  39. ↑ Wang, Shan X.; Taratorin, Aleksandr Markovich (1999). Magnetic Information Storage Technology (in Engels). Academic Press. ISBN 978-0-12-734570-3.
  40. ↑ Wu, Suzanne. "How Much Information Is There in the World?". USC News (in Engels). University of Southern California. Besoek op 10 September 2013.
  41. 1 2 3 Hilbert, Martin; López, Priscila (1 April 2011). "The World's Technological Capacity to Store, Communicate, and Compute Information". Science (in Engels). 332 (6025): 60-65. Bibcode:2011Sci...332...60H. doi:10.1126/science.1200970. PMID 21310967.
  42. ↑ "Americas events – Video animation on The World's Technological Capacity to Store, Communicate, and Compute Information from 1986 to 2010". The Economist (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Januarie 2012.
  43. 1 2 3 Ward & Dafoulas (2006), p. 2.
  44. ↑ Olofson, Carl W. (Oktober 2009). "A Platform for Enterprise Data Services" (PDF) (in Engels). IDC. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 25 Desember 2013. Besoek op 7 Augustus 2012.
  45. ↑ Ward & Dafoulas (2006), p. 3.
  46. ↑ Silberschatz, Abraham (2010). Database System Concepts (in Engels). McGraw-Hill Higher Education. ISBN 978-0-07-741800-7.
  47. ↑ Pardede (2009), p. 2.
  48. 1 2 Pardede (2009), p. 4.
  49. ↑ Weik (2000), p. 361.
  50. 1 2 Pardede (2009), p. xiii.
  51. ↑ Han, Kamber & Pei (2011), p. 5.
  52. ↑ Han, Kamber & Pei (2011), p. 8.
  53. ↑ Han, Kamber & Pei (2011), p. xxiii.
  54. ↑ "Technology Sector Snapshot". The New York Times (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 Januarie 2017. Besoek op 12 Januarie 2017.
  55. ↑ "Our programmes, campaigns and partnerships" (in Engels). TechUK. Besoek op 12 Januarie 2017.
  56. ↑ "Cyberstates 2016" (in Engels). CompTIA. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 November 2018. Besoek op 12 Januarie 2017.
  57. ↑ "Manifesto Hatched to Close Gap Between Business and IT". TechNewsWorld (in Engels). 22 Oktober 2020. Besoek op 22 Maart 2021.
  58. ↑ Proctor, K. Scott (2011). Optimizing and Assessing Information Technology: Improving Business Project Execution (in Engels). John Wiley & Sons. ISBN 978-1-118-10263-3.
  59. ↑ "Top Information Services companies". VentureRadar (in Engels). Besoek op 8 Maart 2021.
  60. ↑ "Follow Information Services on Index.co". Index.co (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 November 2020. Besoek op 8 Maart 2021.
  61. ↑ Value Line Publishing. "Industry Overview: Information Services". Value Line (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Junie 2021. Besoek op 8 Maart 2021.
  62. ↑ Bynum, Terrell Ward (2008). "Norbert Wiener and the Rise of Information Ethics". In Van den Hoven, Jeroen; Weckert, John (reds.). Information Technology and Moral Philosophy (in Engels). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-85549-5.
  63. ↑ Reynolds, George (2009). Ethics in Information Technology (in Engels). Cengage Learning. ISBN 978-0-538-74622-9.
  64. ↑ Bloch, M., Blumberg, S. en Laartz, J., Delivering large-scale IT projects on time, on budget, and on value Geargiveer 6 April 2025 op Wayback Machine, gepubliseer 1 Oktober 2012, besoek op 23 Junie 2023.

Bibliografie

[wysig | wysig bron]
  • Alavudeen, A.; Venkateshwaran, N. (2010). Computer Integrated Manufacturing (in Engels). PHI Learning. ISBN 978-81-203-3345-1.
  • Chaudhuri, P. Pal (2004). Computer Organization and Design (in Engels). PHI Learning. ISBN 978-81-203-1254-8.
  • Han, Jiawei; Kamber, Micheline; Pei, Jian (2011). Data Mining: Concepts and Techniques (in Engels) (3de uitg.). Morgan Kaufmann. ISBN 978-0-12-381479-1.
  • Lavington, Simon (1980). Early British Computers (in Engels). Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-0810-8.
  • Lavington, Simon (1998). A History of Manchester Computers (in Engels) (2de uitg.). The British Computer Society. ISBN 978-1-902505-01-5.
  • Pardede, Eric (2009). Open and Novel Issues in XML Database Applications (in Engels). Information Science Reference. ISBN 978-1-60566-308-1.
  • Ward, Patricia; Dafoulas, George S. (2006). Database Management Systems (in Engels). Cengage Learning EMEA. ISBN 978-1-84480-452-8.
  • Weik, Martin (2000). Computer Science and Communications Dictionary (in Engels). Vol. 2. Springer. ISBN 978-0-7923-8425-0.
  • Wright, Michael T. (2012). "The Front Dial of the Antikythera Mechanism". In Koetsier, Teun; Ceccarelli, Marco (reds.). Explorations in the History of Machines and Mechanisms: Proceedings of HMM2012 (in Engels). Springer. pp. 279-292. ISBN 978-94-007-4131-7.

Verdere leesstof

[wysig | wysig bron]
  • Allen, T.; Morton, M. S., reds. (1994). Information Technology and the Corporation of the 1990s (in Engels). Oxford University Press.
  • Gitta, Cosmas en South, David (2011). Southern Innovator Magazine Issue 1: Mobile Phones and Information Technology. United Nations Office for South-South Cooperation. ISSN 2222-9280.
  • Gleick, James (2011). The Information: A History, a Theory, a Flood. New York: Pantheon Books.
  • Price, Wilson T. (1981). Introduction to Computer Data Processing (in Engels). Holt-Saunders International Editions. ISBN 978-4-8337-0012-2.
  • Shelly, Gary, Cashman, Thomas, Vermaat, Misty en Walker, Tim (1999). Discovering Computers 2000: Concepts for a Connected World. Cambridge, Massachusetts: Course Technology.
  • Webster, Frank en Robins, Kevin (1986). Information Technology – A Luddite Analysis. Norwood, New Jersey: Ablex.

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Inligtingstegnologie&oldid=2975145"