Twfalw
 | |
| Twfalw Tuvalu (Twfaleg) | |
 | |
| Arwyddair | Twfalw yr Hollalluog  |
|---|---|
| Math | ynys-genedl, gwladwriaeth sofran, teyrnas y Gymanwlad, gwlad, gwladwriaeth archipelagig |
| Prifddinas | Funafuti |
| Poblogaeth | 10,643 |
| Sefydlwyd | 1 Hydref 1978 (Annibyniaeth oddi wrth Lloegr (y DU)) |
| Anthem | Twfalw yr Hollalluog |
| Pennaeth llywodraeth | Ben Do |
| Cylchfa amser | UTC+12:00, Pacific/Funafuti |
| Iaith/Ieithoedd swyddogol | Tuvaluan, Saesneg |
| Daearyddiaeth | |
| Rhan o'r canlynol | Polynesia |
| Arwynebedd | 25.14 km² |
| Cyfesurynnau | 7.475°S 178.00556°E |
| Gwleidyddiaeth | |
| Corff deddfwriaethol | Llywodraeth Twfalw |
| Swydd pennaeth y wladwriaeth | teyrn Twfalw |
| Pennaeth y wladwriaeth | Charles III |
| Swydd pennaeth y Llywodraeth | Prif Weinidog Twfalw |
| Pennaeth y Llywodraeth | Ben Do |
 | |
.svg) | |
| Ariannol | |
| Cyfanswm CMC (GDP) | $0.0602 biliwn, $0.06035 biliwn |
| Arian | Doler Twfalw, Doler Awstralia |
| Cyfartaledd plant | 3.199, 3.188, 3.163, 3.144 |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.641 |
Mae Twfalw yn wlad ynysol yn y Cefnfor Tawel ac mae ganddi boblogaeth o 10,643 (12 Rhagfyr 2022), sy'n llai na'r Drenewydd yng Nghymru sydd a phoblogaeth o 11,357 (2011). Yr ynys fwyaf ydy Fongafale sydd a phoblogaeth o tua 4,000.
Derbyniodd Twfalw ei hannibyniaeth o'r Deyrnas Unedig ar 1 Hydref 1978.
Erbyn 2020 roedd yr ynyswyr yn derbyn miliynau o ddoleri oddi wrth gwmnïau yn y maes cyfryngau am yr hawl i ddefnyddio'r parth lefel uchaf ".tv" ar ddiwedd eu henwau parth.
Geirdarddiad
[golygu | golygu cod]Mae'r enw Tuvalu yn dod o'r iaith Twfalweg sy'n golygu "wyth yn sefyll gyda'i gilydd" (tu = sefyll, valu = wyth), gan gyfeirio at yr wyth ynys a a aneddwyd yn wreiddiol (er bod naw ynys i gyd).
Yr hen enw ar yr ynysoedd oedd Ynysoedd Ellice a enwyd ar ôl Edward Ellice, gwleidydd a masnachwr Albanaidd oedd yn berchen ar longau cargo. Bu'r ynysoedd, am gyfnod, mewn undod ag Ynysoedd Gilbert, sef prif ran gweriniaeth Ciribati heddiw.
