Joan Ebanjelaria

Joan Ebanjelaria
	; Irudi gehiago
apostolu	; 30 -
apostolu
Bizitza
Jaiotza	Betsaida, 11
Herrialdea	Antzinako Erroma
Talde etnikoa	judua
Heriotza	Efeso, c. 100 (87/88 urte)
Hobiratze lekua	Turkia
Heriotza modua	berezko heriotza
Familia
Aita	Zebedee
Ama	Maria Salome
Haurrideak	ikusi Done Jakue; Joan Ebanjelaria;
Hezkuntza
Hizkuntzak	aramera
Irakaslea(k)	Jesu Kristo historikoa; Jesus Nazaretekoa
Jarduerak
Jarduerak	Arrantzalea, teologoa, mistikoa eta autorea
Santutegia
	Abenduaren 27a eta Abenduaren 26a
Ideologia eta sinesmenak
Erlijioa	kristautasuna; judaismoa

Artikulu hau Joan Ebanjelariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Joanes Bataiatzailea».

Joan Ebanjelaria edo Joanes Ebanjelaria^[1] —antzinako grezieraz: Ἰωάννης; latinez: Ioannes— Jesus Nazaretekoaren apostoluetako bat izan zen. Adituen artean eztabaidatua da, Joan apostolua eta Joan Ebanjelaria, Joanen Ebanjelioa idatzi zuena, pertsona bera ote diren, baina Elizak horrela dela onartzen du.

Hainbat hiri, leku, herrialde eta gizatalderen santu zaindaria da: Asia Txikiarena, Toscanako zenbait hirirena, eta abarrena. Jaieguna abenduaren 27an ospatzen da. Euskaraz, hainbat titulurekin izendatzen da: Done Joanes, Jaun Done Joanes, San Joan, San Joanes, Jondoni Joanes (Lapurdin eta Nafarroa Beherean) edo Jondane Joanes (Zuberoan).^[2]^[3]

Bizitza, Itun Berrian kontatua

Itun Berriak dioenez, Joan Ebanjelaria Galileako Betsaidan sortu zen, Tiberiadesko aintziratik hurbil, Zebedeo eta Salome izan zituen guraso eta Jakue Nagusia apostolua zuen anaia. Jesu Kristoren lehen jarraitzaileetariko bat izan zen eta, Ebanjelioen arabera, bere begiz ikusi zituen Tabor mendiko antzaldaketa eta Kristoren nekaldia, Kristok bere ama zaintzeko ardura eman zion gurutzean zegoela eta Petrirekin batera aurkitu zuen Hilobi Santua hutsik.

Tradizioak dioenez, Efeson hil zen, K.o. 100. urte aldera. Laugarren Ebanjelioa, Apokalipsia eta hiru Epistola idatzi omen zituen. Erdi Aroan, artean eta liburu erlijiosoetan, arranoaren irudiaz adierazi ohi da.

Erreferentziak

Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017-06-14 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak

Datuak: Q44015
Multimedia: John the Apostle / Q44015

[1] Euskaltzaindia. 177. araua: Antzinateko pertsona-izenak eta izen mitologikoak (III). Bibliako pertsona-izenak. .

[2] Euskaltzaindia. 66. araua: Santutegiko izen ohikoenak. .

[3] Euskaltzaindia. 125. araua: San, santu, done eta besteren erabilera. .

[1]

[2]

[3]