Springe nei ynhâld

Grienlân

Keppelings bewurkje
Ut Wikipedy
Kalaallit Nunaat
Grønland
Flagge fan Grienlân Wapen fan Grienlân
Flagge Wapen
Lokaasje fan Grienlân
Offisjele taal Kalaallit Nunaat
Grønland
Haadstêd Nuuk (Godthåb)
Steatsfoarm Republyk
Gebiet
% wetter		 2.166.086 km²
81­%
Ynwenners 56.081 (2021)
Munt Deenske kroan (DKK)
Tiidsône UTC -4, -3, -1
Nasjonale feestdei 21 juny
Lânkoade GL
Ynternet .gl
Tillefoan 299
Grienlân
Oan de westkust
Fleanfjild Thule

Grienlân (Grienlânsk: Kalaallit Nunaat, Deensk: Grønland) is in grut eilân yn it Arktysk gebiet, tusken de Noardlike Iissee en de noardlike Atlantyske Oseaan, eastlik fan de Kanadeeske Arktyske Arsjipel. Mei in oerflakte fan 2.166.086 km² is it it grutste eilân fan 'e wrâld dat net as in wrâlddiel beskôge wurdt. It grutste part fan it lân wurdt bedutsen troch de Grienlânske iiskape. De befolking wennet benammen yn delsettings oan de iisfrije kusten, mei Nuuk as haadstêd en grutste plak.

Grienlân makket diel út fan it Keninkryk Denemark, mar hat in fiergeande foarm fan selsbestjoer. Yn 1979 waard it Grienlânske Hjemmestyre ynfierd; dat waard yn 2009 ferfongen troch in fierdergeande regeling fan selsbestjoer. Dêrby wurdt it Grienlânske folk erkend as in folk mei it rjocht op selsbeskikking, en is it Grienlânsk de offisjele taal. Definsje en it grutste part fan it bûtenlânsk belied falle lykwols noch ûnder it Keninkryk Denemark.

Grienlân waard mei Denemark yn 1973 lid fan de Jeropeeske Ekonomyske Mienskip (EEG), mar ferliet dy nei in referindum. It weromlûken waard op 1 febrewaris 1985 fan krêft. Grienlân makket dêrom gjin diel út fan de Jeropeeske Uny, mar hat der as ien fan de lannen en gebieten oersee in bysûndere relaasje mei.

Geografy

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Grienlân heart geografysk besjoen by Noard-Amearika, en geologysk ta it Kanadeeske skyld. Goed 80% fan it lân is bedekt mei in tsjokke iislaach fan maksimaal 3 km dikte. Allinnich de kuststreek fan 15-150 km breed, foaral yn it suden en westen kin bewenne wurde, mei troch de ynfloed fan de Golfstream. De kusten binne ynkerve mei ûnbidige fjorden en gletsjers, dêr't regelmjittich iisbergen fan ôfbrekke. Grienlân hat in poalklimaat.

Demografy

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De oarspronklike ynwenners binne de Inuit (ek Eskimo's neamd). Sy wienen fanâlds nomaden en foarmje lykwols noch in lytse groep. It grutste part fan de ynwenners libbet yn it súdwesten en sy binne de Grienlanners, in griemmank fan Denen en Inuit. De taal dy't sy sprekke is Grienlânsk, dat is in Inuit dialekt. It Deensk en it Grienlânsk binne de offisjele talen. In tredde groep ynwenners bestiet út Europeanen, foaral Denen. Fierders binne der yn de basis Thule Amerikaanske soldaten legere.

Godstsjinst

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De wichtichste religy is lykas yn Denemarken it luteranisme. It kristendom is om it earste millennium hinne troch de Yslânske kolonisten brocht.

It grutste diel fan de Grienlanners is Kristen. Goed 64,2% fan de Grienlânners heart ta de Evangelysk-Luterske Tsjerke. De Pinkstertsjerke is tige aktyf. Sa likernôch 2,8% fan de befolking heart dêr ta. Fierders heart 27,4% fan de Grienlanners by in oare Kristlike Tsjerke. 3,4% is net religieus.

Skiednis

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Iere bewenning

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Omtrint 2500 f.Kr. waard it eastlike Arktyske gebiet foar it earst bewenne troch minsken dy't har fanút it gebiet om de Beringstrjitte hinne oer it Kanadeeske Arktyske gebiet oant Grienlân nei wenjen setten.[1] Genetysk ûndersyk fan sa likernôch 4.000 jier âlde persoan út de Saqqaq-kultuer lit sjen dat dizze iere befolking ûntstien wie út in migraasje út Sibearje dy't los stie fan de migraasjes dy't ta de foarâlden fan de hjoeddeistige Yndiaanske folken en Inuit laten.[2]

Genome-wide ûndersyk nei de genetyske skiednis fan it Amerikaanske Arktyske gebiet beskriuwt de saneamde Paleo-Inuit as it resultaat fan in aparte migraasjepuls. Dy befolkingsline bleau mear as 4.000 jier bestean en einige omtrint 700 jier lyn.[3] De komst fan in nije befolking, dy't de wichtichste foarâlderlike line fan de hjoeddeistige Inuit foarme, ûnderbriek dy kontinuïteit. It genetyske ûndersyk hat lykwols ek oanwizingen foar geneflow tusken de ferskillende befolkingslinen fûn, sadat net fan in folsleine ferfanging sûnder mingeling sprutsen wurde kin.[3]

Yn Grienlân binne ferskillende fazen fan de Dorsetkultuer oanwiisd. In iere Dorset-faze wurdt rûchwei datearre tusken 700 f.Kr. en 200 n.Kr., wylst yn it earste part fan it twadde milennium noch in folle lettere Dorset-faze bestie.[4][5] De krekte begjindatum fan dy lêste faze is net wis. Ferskillende publikaasjes fan it Deenske Nasjonaal Museum jouwe dêrfoar respektivelik rûchwei 1100–1300 en oars it tiidrek fan sa rûchwei 800–1300.[4][5]

Thule-kultuer en de Inuit

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Omtrint it jier 1000 ûntwikkele de Thulekultuer him yn Noard-Alaska. De minsken fan dy kultuer ferspraten har dêrnei nei it easten en berikten Grienlân neffens archeologysk ûndersyk omtrint 1200.[6] De earste Thule-bewenners ferpleatsten har lâns in grut part fan de Grienlânske kust, en letter binne archeologyske plakken fan de Thulekultuer oer in grut part fan it East-Arktyske gebiet weromfûn.[6]

De ekonomy fan de Thule-mienskippen wie foar in wichtich part basearre op de jacht op seehûnen. De jacht op walfisken en rindieren waard mienskiplik útfierd, wylst ek fiskerij diel fan de foarsjenning yn it libbensûnderhâld útmakke.[6] De befolking dy't mei de Thule-ekspânsje nei Grienlân kaam, foarmet de wichtichste foarâlderlike befolkingsline fan de hjoeddeistige Inuit.[1][3]

De ferskillende befolkingsgroepen yn Grienlân libben net needsaaklik folslein faninoar isolearre. Op guon plakken út de lette Dorset-faze binne sawol foarwerpen fan Thule-komôf as objekten fan Noardske komôf fûn. Ek oerlappe guon radiokoolstofdateringen, wat kontakt of útwikseling tusken groepen stipet.[5] Hoe yntinsyf sok kontakt wie en hokker foarm it hie, kin op basis fan it archeologyske materiaal lykwols net mei wissichheid fêststeld wurde.[7]

Noardske delsettings

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Neffens de skriftlike tradysje fêstige omtrint 985 in groep Yslanners ûnder lieding fan Erik de Reade him yn it súdwesten fan Grienlân.[7] Dêr ûntstiene de saneamde Eastlike en Westlike delsettings, dy't sa likernôch yn deselde perioade befolke waarden.[7]

De Noardske bewenners kombinearren feehâlderij mei de eksploitaasje fan wylde natuerlike boarnen. Se holden ûnder oare kij, skiep en geiten en jagen tagelyk op seehûnen, rindieren en oare bisten.[7] De delsettings wiene net folslein selsfoarsjennend. Guod waard fan bûten Grienlân ymportearre, wylst ûnder oare bisteprodukten en walrusivoar útfierd waarden.[7][8]

Yn 1261 kamen de Noardske delsettings ûnder it bewâld fan de Noarske kroan. Dêrmei kaam ek de hannel sterker ûnder keninklike kontrôle te stean.[7] Undersyk fan âld DNA út walrusresten dy't op Europeeske plakken weromfûn binne, hat sjen litten dat ivoar út Grienlân yn de lettere midsiuwen in wichtige posysje yn in pan-Europeesk hannelsnetwurk ynnaam.[8]

De tsjerke fan Hvalsey yn Qaqortukulooq (2014)

De Westlike delsetting wie yn 'e midden fan de 14e iuw net mear bewenne.[7] Ut de Eastlike delsetting datearret it lêste bekende skriftlike bewiis út 1408, mar archeologyske fynsten en radiokoolstofdateringen wize derop dat dêr teminsten oant de midden fan de 15e iuw minsken wennen.[7]

Der is archeologysk bewiis dat de Noardske bewenners en Inuit- of Dorsetgroepen mei-inoar yn kontakt kamen, mar de aard en omfang fan dy kontakten binne ûnderwerp fan diskusje. Dêrom kin út it beskikbere materiaal net sûnder mear ôflaat wurde dat der in regelmjittich en systematysk hannelsnetwurk tusken de groepen bestie.[7]

Ek oer de oarsaken fan it ferdwinen fan de Noardske delsettings bestiet gjin ienfâldige ferklearring. It ûntfolkjen foel gear mei klimaatferoarings, mar ynterdissiplinêr ûndersyk wiist op in kombinaasje fan faktoaren, wêrûnder feroarjende klimatologyske omstannichheden, de ôfhinklikens fan lange-ôfstânshannel, isolaasje, de lytse omfang fan de mienskippen en de grinzen fan de mooglikheden om har oan feroarjende omstannichheden oan te passen.[1][9][8]

Deensk-Noarske koloniale perioade

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn 1721 reizge de Noarske predikant Hans Egede nei Grienlân mei stipe fan keaplju út Bergen en fan kening Frederik IV. Syn komst markearre it begjin fan in duorsume Deensk-Noarske missy- en koloniale oanwêzigens yn Grienlân.[10] Yn de rin fan de 18e iuw waarden oan de westkust ferskate koloniale hannelsplakken stifte.[10]

Yn 1776 krige Den Kongelige Grønlandske Handel (KGH) it monopoalje op de hannel mei Grienlân. Dat monopoalje bleau oant 1950 bestean.[10]

Nuuk om 1878 hinne

De Frede fan Kiel fan 1814 makke in ein oan de steatsferbining tusken Denemark en Noarwegen. Yn artikel IV fan it ferdrach waarden Grienlân, Yslân en de Faeröer lykwols eksplisyt útsûndere fan de gebieten dy't mei Noarwegen ôfstien waarden, sadat Grienlân by Denemark bleau.[10][11] Oer de fraach wêrom't de Noard-Atlantyske gebieten krekt op dy wize yn de ferdrachstekst telâne kamen, binne yn de historiografy ferskillende ferklearrings jûn. De opfetting dat dit inkeld it resultaat wie fan in súksesfolle Deenske diplomatike set kin dêrom net as in fêststeand feit beskôge wurde.[11]

Doe't Denemark yn 1849 in nije grûnwet en in parlemintêr stelsel krige, krige de Grienlânske befolking gjin kiesrjocht foar de Deenske Rigsdag.[10] Fan 1857 ôf kamen der keazen Forstanderskaber, dy't har mei lokale bestjoerlike saken dwaande holden.[10] Mei de bestjoerswet fan 1908 waarden twa Grienlânske Landsråd ynsteld. Dy koene ûnder oare advys jaan en útstellen dwaan oan de autoriteiten yn Denemark.[10]

Soevereiniteit en de Twadde Wrâldoarloch

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn 1931 makke Noarwegen oanspraak op in part fan East-Grienlân. It skeel waard foarlein oan it Permanint Hof fan Ynternasjonale Justysje, dat op 5 april 1933 yn de saak Legal Status of Eastern Greenland útspraak die en de Deenske titel oer it gebiet erkende.[12]

Nei de Dútske besetting fan Denemark yn april 1940 waard de normale bestjoerlike ferbining tusken Denemark en Grienlân sterk fersteurd. Tagelyk naam de strategyske betsjutting fan Grienlân foar de Noard-Atlantyske ferbiningen ta.[10][13]

Op 9 april 1941 sleat de Deenske gesant yn Washington, Henrik Kauffmann, in ferdigeningsoerienkomst oer Grienlân mei de Feriene Steaten.[13] De juridyske en politike jildichheid fan syn hanneljen wie op dat stuit omstriden. It yn it troch Dútslân besette Kopenhagen funksjonearjende Deenske regear stelde dat Kauffmann syn foech te bûten gien wie en dat de oerienkomst konstitúsjoneel en ynternasjonaal ûnjildich wie. Kauffmann en de Amerikaanske regearing holden dêrfoaroer fêst dat er yn de bysûndere omstannichheden fan de besetting foar Denemark en Grienlân hannelje koe.[13]

Nei de befrijing fan Denemark waard de oerienkomst yn Denemark formeel akseptearre. Beide keamers fan de Rigsdag joegen der op 16 maaie 1945 unanym tastimming foar en kening Christian X joech op 23 maaie syn formele goedkarring.[14]

Op 27 april 1951 waard in nije Deensk-Amerikaanske ferdigeningsoerienkomst oer Grienlân sletten yn it ramt fan de NATO. Yn de oerienkomst waard eksplisyt fêstlein dat de Amerikaanske rjochten dy't dêrút fuortkamen gjin beheining fan de Deenske soevereiniteit oer Grienlân betsjutten.[15]

Modernisearring en statusferoaring yn de jierren 1950

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn 1951 waarden 22 Grienlânske bern nei Denemark stjoerd as ûnderdiel fan in eksperimint. It projekt waard earst presintearre as in mooglikheid om de bern in better libben te jaan, mar waard ek ferbûn mei it idee om in groep te foarmjen dy't in rol yn de ûntwikkeling fan Grienlân spylje koe.[16] De Deenske minister-presidint bea de belutsenen yn 2020 offisjeel ekskús oan foar wat der bard wie.[16]

In oare yngripende kwestje ûntstie yn 1953 om de Amerikaanske militêre basis by Thule. De Inuitbefolking fan Uummannaq waard yn ferbân mei de útwreiding fan de basis ferpleatst, ûnder oare nei it nij oanleine Qaanaaq.[17][18] It gie neffens Lex om 116 Inughuit út 27 húshâldings of famyljes. De bewenners wiene net by de foarôfgeande beslútfoarming belutsen en woene neffens dy boarne net ferhúzje.[18]

De kwalifikaasje fan dy ferhuzing is letter ûnderwerp fan diskusje wurden. It Deenske Rigsarkivet omskriuwt de gebeurtenis as in twangsferhuzing, wylst in Deensk ûndersyk út 1995 ta de juridyske konklúzje kaam dat de ferhuzing net as tvangsforflytning klassifisearre wurde moast.[17][18]

Tagelyk feroare de konstitúsjonele status fan Grienlân. De nije Deenske grûnwet fan 5 juny 1953 jilde foar alle dielen fan it Deenske ryk en reservearre twa sitten yn it Folketing foar Grienlân.[19] De Grienlânske befolking naam lykwols net apart diel oan it Deenske referindum oer de nije grûnwet. De Grienlânske ynspraak yn it proses rûn fia it Landsråd, dat it plan earder behannele hie.[20]

Op 22 novimber 1954 naam de Algemiene Gearkomste fan de Feriene Naasjes resolúsje 849 (IX) oan. Dêrmei akseptearren de Feriene Naasjes dat Denemark net langer ûnder artikel 73(e) fan it Hânfêst fan de Feriene Naasjes oer Grienlân rapportearje hoegde. De resolúsje waard mei 45 stimmen foar, ien stim tsjin en 11 ûnthâldingen oannommen.[21]

De feroarings fan 1953 en 1954 waarden dêrmei formeel as de ein fan de koloniale status fan Grienlân behannele.[22][20] De fraach oft de proseduere ek materieel oan alle easken fan selsbeskikking foldie, is letter ûnderwerp fan juridysk en histoarysk debat wurden. De jurist Jens Elo Rytter hat de krityk op it proses besprutsen, mar kaam ta de konklúzje dat der op grûn fan de doe jildende ynternasjonaal-rjochtlike noarmen net genôch basis is om de jildichheid fan de yntegraasje fan 1953–1954 oan te fjochtsjen.[23]

Kâlde Oarloch

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
De militêre fleanbasis Thule yn 1989

Yn de Kâlde Oarloch bleau de Amerikaanske militêre oanwêzigens yn Grienlân ek ferbûn mei nukleêre kwestjes. Letter iepenbier makke argyfmateriaal liet sjen dat de Deenske minister-presidint H.C. Hansen yn 1957 in Amerikaansk fersyk oer nukleêre wapens feitlik akseptearre troch de Feriene Steaten sels bepale te litten hokker wapens foar de ferdigening fan de basis nedich wiene. It Grienlânske Landsråd waard dêr net oer ynformearre.[24]

Yn 1968 stoarte by Thule Air Base in Amerikaanske B-52 del mei nukleêre wapens oan board.[24]

Hjemmestyre en de EEG

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn de jierren 1970 waard in nije bestjoerlike regeling foar Grienlân útwurke. De wet oer it Grienlânske Hjemmestyre waard op 29 novimber 1978 fêststeld en omskreau Grienlân as in særligt folkesamfund binnen it Deenske ryk.[25] It Hjemmestyre gie op 1 maaie 1979 yn.[26]

De status fan Grienlân binnen de doetiidske Europeeske Ekonomyske Mienskip feroare dêrnei ek. De juridyske feroaring wêrtroch Grienlân ophold diel út te meitsjen fan de EEG, gie neffens de offisjele Europeeske ynkrêfttrêdingsnotifikaasje op 1 febrewaris 1985 yn.[27]

Selsbestjoer

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Op 25 novimber 2008 waard yn Grienlân in advisearjend referindum oer de ynfiering fan in fierdergeand selsbestjoer holden. Fan de útbrochte stimmen wie 75,5 persint foar de nije regeling en 23,6 persint tsjin.[28]

De Wet op it Grienlânske Selsbestjoer gie op 21 juny 2009 yn en ferfong de Hjemmestyrewet fan 1978.[29][28] Yn de preambule fan de wet wurdt it Grienlânske folk erkend as in folk yn de sin fan it ynternasjonaal rjocht mei it rjocht op selsbeskikking.[29] De wet bepaalt ek dat it Grienlânsk de offisjele taal fan Grienlân is.[29]

Yn deselde wet is in proseduere foar in mooglike takomstige ûnôfhinklikens fêstlein. In beslút oer ûnôfhinklikens moat troch it Grienlânske folk nommen wurde. As sa'n beslút nommen wurdt, moatte de Deenske regearing en Naalakkersuisut ûnderhannelje oer in oerienkomst. Sa'n oerienkomst moat dêrnei de tastimming krije fan Inatsisartut, yn in Grienlânsk referindum goedkard wurde en ek de tastimming fan it Folketing krije.[29]

Ekonomy

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Grienlânske ekonomy leunt benammen op de fiskfangst, de jacht, skiephâlderij en mynbou. Men eksportearret û.a. walfiskprodukten, pelzen. Mynbouprodukten as kryolyt, kwarts, glimmer, lead, sink en izererts wienen ek de wichtichste eksportprodukten, mar de lêste myn waard yn 1990 sletten.

Polityk

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Grienlân is sûnt 1953 selsstannich fan Denemarken. Yn 1979 waard dizze selsstannigens fierder útwreide. It haad fan 'e steat Grienlân is de Deenske keninginne Margaretha II. In gûverneur ferfolt ynstee fan de keninginne de rol fan lânfâd.

Grienlân is in parlemintêre demokrasy mei algemien stimrjocht en hat in parlemint mei 31 setels (Landsting). Der is in kabinet mei in premier en faak soarget de grutste partij yn it parlemint foar de premier.

Grienlân is - yn tsjinstelling ta Denemarken - gjin lid fan de Europeeske Mienskip.

Politike partijen

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Grienlân telt inkele belangrike politike partijen:

  • Atássut (A) - Gefoel fan Minskipsolidariteit (konservatyf, foarstanner fan de uny tusken Denemarken en Grienlân)
  • Siumut (S) - Foarút (sosjaal-demokratysk, foarstanner fiergeande selsstannigens, mar mei behâld fan de uny tusken Denemarken en Grienlân)
  • Inuit Ataqatigiit - Inuit Mienskip (links, foarstanner komplete selsstannigens)
  • Demokraatit (D) - Demokraten (liberale partij)
  • Kattusseqatigiit (K) - Unôfhinkliken (fraksje fan ûnôfhinklike kandidaten yn it Grienlânske parlemint)

Gemeenten fan Grienlân

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. 1 2 3 Prehistory of Greenland, National Museum of Denmark.
  2. ↑ Rasmussen et al., Ancient human genome sequence of an extinct Palaeo-Eskimo, Nature, 2010.
  3. 1 2 3 Raghavan et al., The genetic prehistory of the New World Arctic, Science, 2014.
  4. 1 2 Early Dorset/Greenlandic Dorset, National Museum of Denmark.
  5. 1 2 3 Late Dorset, National Museum of Denmark.
  6. 1 2 3 Thule, National Museum of Denmark.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Norse, National Museum of Denmark.
  8. 1 2 3 Star et al., Ancient DNA reveals the chronology of walrus ivory trade from Norse Greenland, Proceedings of the Royal Society B, 2018.
  9. ↑ Dugmore et al., Cultural adaptation, compounding vulnerabilities and conjunctures in Norse Greenland, Proceedings of the National Academy of Sciences, 2012.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 Axel Kjær Sørensen, Grønland – historie (1500-1979), Lex.
  11. 1 2 Ole Feldbæk, De nordatlantiske øer og freden i Kiel 1814, Historisk Tidsskrift, 1995.
  12. ↑ Permanent Court of International Justice, Legal Status of Eastern Greenland, Judgment of 5 April 1933.
  13. 1 2 3 U.S. Department of State, Foreign Relations of the United States, 1941, dokuminten oer Grienlân.
  14. ↑ U.S. Department of State, Foreign Relations of the United States, 1945, dokumint 569.
  15. ↑ Defense Agreement concerning Greenland, 27 April 1951, Retsinformation.
  16. 1 2 Undskyldning til de 22 grønlandske børn, som blev sendt til Danmark i 1951, Statsministeriet.
  17. 1 2 Historien bag de kolde huse i Thule, Rigsarkivet.
  18. 1 2 3 Thulesagen – sag om forflyttelse af beboere, Lex.
  19. ↑ Danmarks Riges Grundlov, 5 June 1953, Retsinformation.
  20. 1 2 Grønlands afkolonisering, 1945-1954, Danmarkshistorien/Lex.
  21. ↑ United Nations General Assembly, Resolution 849 (IX), 22 November 1954.
  22. ↑ Beukel, Jensen & Rytter, Phasing out the colonial status of Greenland. A historical study, 2010.
  23. ↑ Jens Elo Rytter, Self-Determination of Colonial Peoples: The Case of Greenland Revisited, Nordic Journal of International Law, 2008.
  24. 1 2 Thulesagen – sag om kernevåben i Grønland, Lex.
  25. ↑ Lov om Grønlands hjemmestyre, nr. 577 af 29 November 1978, Retsinformation.
  26. ↑ Cirkulære om sager vedrørende Grønland, Retsinformation.
  27. ↑ Information on the date of entry into force of the Greenland Treaty, EUR-Lex.
  28. 1 2 Grønland – selvstyreordningen, Statsministeriet.
  29. 1 2 3 4 Lov om Grønlands Selvstyre, nr. 473 af 12 June 2009, Retsinformation.


Noardske Ried Flagge fan de Noardske Ried
Lannen:
Flagge fan Denemark Denemark • Flagge fan Finlân Finlân • Flagge fan Yslân Yslân • Flagge fan Noarwegen Noarwegen • Flagge fan Sweden Sweden
Autonome gebieten:
Flagge fan de Ålâneilannen Ålâneilannen • Flagge fan de Fêreu-eilannen Fêreu-eilannen • Flagge fan Grienlân Grienlân
· · Berjocht bewurkje
Opfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Grienlân&oldid=1240232"