Paratge

Paratge es un dels principals concèptes de la civilizacion occitana de l'Edat Mejana, e significava lo principi d'egalitat entre los sèxes e entre las classas socialas. Segon aquel concèpte, la valor d'un cavalièr dependiá pas de sa naissença, mas de sa noblesa de còr e de son meriti. Los concèptes qu'o completavan èran «fin amors, joi d'amor, trobar clus i amor de lonh». Es un concèpte que torna sovent dins los tèxtes occitans. Aital l'autor de la Canson de la Crosada se lamentava que los guerrièrs franceses envasidors avián pas aquel concèpte, e o comprenián pas: "Totz lo mondes ne valg mens, de ver ou sapiatz; cher Parages ne fo destruitz e decassatz; Te totz Crestianesmes aonitz e abassatz".

A l'escasença de l'uèch-cents anniversari del massacre dels Ccatars per de crosats franceses lo 22 de julhet de 1210, en 2010 los abitants de la vila de Menèrba inauguraèron una estela commemorativa amb lo tèxt Menèrba se soven. Paratge!.

Lo movement occitanista a fach renàisser aquel tèrme, lo presentant coma una sintèsi modèrna de la civilizacion occitana. Aital, per exemple, lo Partit de la Nacion Occitana escriguèt:

Contra la barbariá, lo Paratge […] Coma nòstra civilizacion proclama lo Paratge, valent a dire, l'egalitat entre los èssers umans: preferissèm parar la man en Occitània a totes los reprovats d'identitat incertana e crear una societat dobèrta e aculhenta. Comunicat del Partit de la Nacion Occitana (10.01.2015)

Lo 18 de novembre del 2002 nascquèt Paratge, un laboratòri politic occitan, inclús dins los estats francés e italian. Aviá doas seccions, Paratge dins las Vals occitanas de Piemont en Itàlia e Parèt(t)ge Mar, Ròse e Monts, en Provença.