Przejdź do zawartości

szklić

Brak wersji przejrzanej
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
wymowa:
ⓘ
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. oszklić, przeszklić, zaszklić[1])

(1.1) bud. osadzać tafle szkła w odpowiednich oprawach lub ramach

czasownik przechodni niedokonany (dk. zeszklić[2])

(2.1) kulin. smażyć krótko na tłuszczu, najczęściej warzywa, aż staną się półprzezroczyste

czasownik nieprzechodni niedokonany

(3.1) pot. celowo podawać nieprawdziwe informacje, rozmyślnie wprowadzać kogoś w błąd

czasownik przechodni niedokonany

(4.1) rzem. nadawać gładkość powierzchni materiału (np. skóry) przy użyciu specjalnej szklanej płytki[3]
(4.2) przest. przekształcać materię w formę szklaną[4][5][6]

czasownik zwrotny niedokonany szklić się (dk. zaszklić się)

(5.1) emitować refleksy świetlne przypominające blask szkła

czasownik zwrotny niedokonany szklić się

(6.1) przest. ulegać przemianie w substancję szklaną[4][5][6]
odmiana:
(1-4) koniugacja VIa
(5-6) koniugacja VIa
przykłady:
(1.1) Gdy szkliłem okna w halach i malowałem kominy, nie sądziłem, że przyjadę tu jako premier[7].
(1.1) W środę rano do Monaru zadzwonił szklarz, który już raz szklił powybijane przez mieszkańców szyby i dowiadywał się, czy ma zaczynać pracę od nowa[8].
(1.1) Zygmunt Zbierowski już prawie 30 lat szkli okna mieszkańcom Pułtuska i okolicznych wsi[9].
(2.1) 50 g siekanej cebuli i jeden ząbek czosnku szklę na oliwie (im lepsza, tym lepiej, ale tych najdroższych szkoda do smażenia)[10].
(2.1) W tym czasie na maśle szklimy pokrojoną w kostkę cebulkę, wrzucamy grzybki, wszystko zalewamy wywarem śliwkowo-grzybowym i zagęszczamy odrobiną mąki ziemniaczanej[11].
(3.1) Ty byłeś tam, tata? Seweryn Baryka odpowiedział po namyśle: — Oczywiście! Byłem. Szkliłbym ci to tak w żywe oczy, gdybym nie był[12].
(5.1) Księżyc po niebie płynął powoli, spokojnie, rosa się szkliła na trawach[13].
(5.1) Po wczorajszym deszczu szkliły się jeszcze tu i ówdzie małe szybki wody, świeży ranek pełen był słońca[14].
(5.1) Zamiast odpowiedzi Alfons Daszkiewicz podnosi do góry wyimaginowany karabin, potrząsa nim jakby strzelał w niebo. Oczy mu się szklą[15].
(6.1) Dobroć cegły określa się zawartością masy, która przy rozbiciu powinna dawać muszlowy odłam i szklić się, a przy silnem ciśnięciu o kamień, — rozpaść się na kilka większych kawałków…[16]
składnia:
kolokacje:
(1.1) szklić okna / szyby
(2.1) szklić cebulę / czosnek
(5.1) wzrok się szkli • łzy szklą się w oczach • szklić się na liściach / niebie / szybie
synonimy:
(2.1) zasmażać, podsmażać
(3.1) bujać, cyganić, kitować, oszukiwać, bałamucić
(5.1) błyszczeć, błyszczeć się, lśnić, lśnić się, połyskiwać, świecić się, srebrzyć się, skrzyć się, iskrzyć się
antonimy:
hiperonimy:
(3.1) oszukiwać
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. szkło n, szkliwo n, szkliwiak mzw, szklistka ż, szklenie n, szklarnia ż, szklanka ż, szkiełko n, szkiełkowicz mos, szklaneczka ż
przym. szklany, szklisty
związki frazeologiczne:
coś/ktoś szkli oczy komuś • przest. / gw. szklić bakę • wulg. • pot. / gw. szklić dupę
etymologia:
pol. szkło + -ić
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „szklić” w: Dobry słownik, red. Łukasz Szałkiewicz, Artur Czesak, Sebastian Żurowski.
  2. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „zeszklić (cebulę)” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
  3. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Jowita Żurawska-Chaszczewska, Słownik słownictwa rzemiosł skórzanych, Poznań 2010.
  4. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Szklić” w: Michał Arct, M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego, Wydawnictwo M. Arcta w Warszawie, Warszawa 1916.
  5. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Szklić” w: Słownik języka polskiego, red. Aleksander Zdanowicz i in., M. Orgelbrand, Wilno 1861.
  6. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Szklić” w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. VI: S—Ś, Nakładem prenumeratorów i kasy im. Mianowskiego, Warszawa 1915.
  7. ↑ Przyjaciel Tusk, „Tygodnik Siedlecki”, 2008-06-01, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  8. ↑ Krzysztof Wielgopolan; Stanisław Turnau, Ludzie Lasek, „Gazeta Wyborcza”, 1992-06-26, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  9. ↑ K.Kowalski, Pułtuscy rzemieślnicy: Szklarz z rodzinnymi tradycjami, „Tygodnik Ciechanowski”, 2004-04-29, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  10. ↑ Kurt Scheller, Spaghetti, czyli na szybko, „Gazeta Wyborcza”, 1997-04-25, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  11. ↑ Izabela Jarosz, Dwanaście potraw na wigilijny stół, „Trybuna Śląska”, 2002-12-21, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  12. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Przedwiośnie. Część pierwsza w: Stefan Żeromski, Pisma Stefana Żeromskiego, J. Mortkowicza, Warszawa 1928.
  13. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać VI w: Klemens Junosza, Z antropologii wiejskiej (nowa serya). Obrazki i szkice, Warszawa 1890.
  14. ↑ Tadeusz Dołęga-Mostowicz, Kariera Nikodema Dyzmy, 1932, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  15. ↑ Piotr Kanikowski, Radość, że żyjemy, „Gazeta Wrocławska”, 2003-05-12, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  16. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Cegła w: Karol Iwanicki, Budownictwo wiejskie, Księgarnia Leona Idzikowskiego, Kijów — Warszawa 1917.