Edukira joan

Eulate

Wikipedia, Entziklopedia askea
Eulate
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Mapa
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Nafarroa Garaia
Merindadea Lizarra
EskualdeaLizarraldea (Ameskoagoiena ibarra)
Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroa
Izen ofizialaEulate
AlkateaBeñat Ruiz de Larramendi Lopez
(Agrupacion Electoral Eulate)
Posta kodea31271
INE kodea31100
Herritarraeulatear
Geografia
Koordenatuak42°46′35″N 2°12′22″W / 42.7764°N 2.2062°W / 42.7764; -2.2062
Azalera8 km²
Garaiera721 metro
Demografia
Biztanleria278 (2025:  7)
alt_left 128 (%46) (%54) 150 alt_right
Dentsitatea26,39 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak[1]% 19.9 + % 16.7 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [2]% 
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.eulate.es

Eulate[3] ([eulate]) Nafarroa Garaiko mendebaldeko udalerria da, Lizarrako merindadekoa. Iruñetik 70 kilometro dago. 278 biztanle zituen 2025. urteko erroldaren arabera.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kokapena eta inguru naturala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria Nafarroa Garaiko mendebaldean dago, Urbasa mendilerroaren hegoaldean, NA-7185 errepidean. Eulatek Urbasako mendilerroarekin egiten du muga iparraldean, Ameskoabarrenekin ekialdean, Aranaratxerekin mendebaldean, eta Lanarekin hegoaldean.

Eulatek hiru auzo ditu: Erdigunekoa elizaren inguruan, ekialdean Copalacioko auzoa, eta mendebaldean Gonea. Urbasako mendilerroaz gain, Lokizgo mendilerroa ere udalerritik gertu dago.

Klima eta landaredia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriaren iparraldean klima atlantikoa eta azpiatlantikoa nagusitzen da; herrigunean eta Eulateko gunerik beherenetan, berriz, ezaugarri mediterraneoak dauzka. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 10 gradu bitartekoa da, eta prezipitazioak 1.000 eta 1.400 mm artekoak, ugariagoak iparraldeko mendietan. Urteko egun euritsuak 120 inguru izaten dira.

Herriaren inguruko basoetan, haritz eta ametzak dira espezierik ohikoenak, guztira 652 hektarea hartzen baitute. Horrez gain, iparraldean pagoak ere badira.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ameskoabarrena eta Aranaratxe.

Mapa
Eulate eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea250300350400450500550189019201950198020102040EulateBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 150 gizon, 128 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
2.00
 
90-94
 
3.91
2.67
 
85-89
 
6.25
9.33
 
80-84
 
7.81
6.67
 
75-79
 
5.47
8.00
 
70-74
 
7.81
9.33
 
65-69
 
5.47
9.33
 
60-64
 
10.94
9.33
 
55-59
 
5.47
8.00
 
50-54
 
8.59
2.00
 
45-49
 
7.81
5.33
 
40-44
 
4.69
4.00
 
35-39
 
5.47
4.67
 
30-34
 
3.12
5.33
 
25-29
 
2.34
4.00
 
20-24
 
3.12
5.33
 
15-19
 
2.34
2.00
 
10-14
 
3.91
2.67
 
5-9
 
2.34
0.00
 
0-4
 
3.12
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−10−8−6−4−2024200820112014201720202023EulateHazkunde begetatiboa
Urtea20082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024
Hazkunde begetatiboa 3−5−1−8−9−4−6−4−6−30−3−5−6−4−4−1
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[4] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Batez besteko adina
AdinaUrtea474849505152535455200320072011201520192023EulateBatez besteko adina
Urtea20032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Batez besteko adina 47,9548,7649,7950,5950,0350,9250,6250,5349,4449,0749,6750,2850,2650,9251,251,9852,0352,7352,7952,353,0753,9654,74
Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[5] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 44,6 udalerri berean jaioak ziren[6], probintziako batez bestekoaren (% 37,3) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (EAE barne) % 12,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,7 —probintzian % 19,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Nafarroako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 44,6Probintzia berean · % 37,8Beste erkidegoa · % 12,9Estatutik kanpo · % 4,7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 13 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 100)[7]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Nikaragua, Kuba dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Amerika · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
1
Kolonbia
3
1
Nikaragua
2
1
Ekuador
1
0
Kuba
2
0
Argentina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 196 etxebizitza zeuden: 117 (% 59,7) nagusiak eta 79 (% 40,3) ez-nagusiak.[8] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 11 plazarekin (11 plaza etxebizitzako).[9]

196etxebizitza
117etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Nafarroako mapa

Etxebizitza multzoa Nafarroako mapa

117
79
Etxebizitza nagusia (117)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (79)

Guztira 117 etxegune zeuden, eta horietatik 33 (% 28,2) pertsona bakarrekoak ziren.[10]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 133
2 pertsona32
3 pertsona30
4 pertsona20
5 edo gehiago2

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 250 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 32,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 37,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,6.[11] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 30,7 zen 2021ean eta % 32,4 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 13,0 izatetik % 11,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 33,3 ziren, eta gizonen artean % 31,7; 1,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 15,3 eta gizonen % 8,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

250biztanle 15 urte edo +, 2024
% 32,4goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik mapa
% 11,6lehen hezkuntza edo gutxiago−1,4 puntu 2021etik mapa
% 11,6
% 37,2
% 18,8
% 32,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 11,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 37,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,8Goi-mailako ikasketak · % 32,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Nafarroako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Eulate, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak81% 32,444% 31,737% 33,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa47% 18,830% 21,617% 15,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)93% 37,253% 38,140% 36,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago29% 11,612% 8,617% 15,3
Guztira250% 100,0139% 100,0111% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Eulate, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 30,7% 17,3% 39,0% 13,0254
2022% 32,5% 18,5% 37,3% 11,6249
2023% 33,2% 18,6% 37,2% 11,1253
2024% 32,4% 18,8% 37,2% 11,6250
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.263 euro-koa zen[12], eta etxegune bakoitzeko 43.538 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.701 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 25.449 euro zen. Errenta gordina 22.940 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,9[13]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,9), beste diru-sarrerak (% 16,9), langabezia-prestazioak (% 1,7), beste prestazioak (% 2,7).

49%
30%
17%
Soldata · % 48,9Pentsioak · % 29,9Langabezia · % 1,7Beste prestazioak · % 2,7Beste sarrerak · % 16,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[14][oh 1]. Udalerrian indizea 29,7 da, probintziakoaren (30,4; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,6; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Eulate udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 120 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,4; gainerako % 51,6 inaktibo zeuden.[15] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 49,6 zen eta emakumezkoena % 46,8; langabezia-tasa, aldiz, % 2,9 eta % 7,7 zen, hurrenez hurren.[15]

Okupatuen kopurua 125 zen 2023ean, 2021eko 123etik gora.[16] Emakumeek okupatuen % 45,6 osatzen dute, eta gizonek % 54,4.

125okupatu, 2023+% 1,6 2021etik
% 45,6emakumeak okupatuen artean
% 48,4jarduera-tasa, 2024
% 5,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 46,0
% 51,6
Okupatuak · % 46,0Langabeak · % 2,4Inaktiboak · % 51,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Eulate, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak114% 46,066% 48,248% 43,2
Langabeak6% 2,42% 1,54% 3,6
Inaktiboak128% 51,669% 50,459% 53,2
Guztira248% 100,0137% 100,0111% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 51,2), industria (% 29,6), eraikuntza (% 12,8) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,4).[16]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Nafarroako mapa
% 29,6
% 12,8
% 51,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 6,4Industria · % 29,6Eraikuntza · % 12,8Zerbitzuak · % 51,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 68,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,6), eta oinarrizko okupazioak % 8,0.[17] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 76,5 eta emakumeen % 57,9).

% 21,6
% 68,0
% 8,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 68,0Oinarrizko okupazioak · % 8,0Ez dago jasota · % 2,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Eulate, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak27% 21,610% 14,717% 29,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak85% 68,052% 76,533% 57,9
Oinarrizko okupazioak10% 8,04% 5,96% 10,5
Ez dago jasota3% 2,42% 2,91% 1,8
Guztira125% 100,068% 100,057% 100,0

Okupatuen % 73,6 besteren konturako langileak dira, eta % 26,4 norberaren konturakoak.[18]

% 26,4
% 73,6
Norberaren kontura · % 26,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 73,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Eulate, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura33% 26,422% 32,411% 19,3
Besteren kontura92% 73,646% 67,646% 80,7
Guztira125% 100,068% 100,057% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 155 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 8 km² denez, NAE lurraldearen % 19,4 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 88,6 lur goldagarria (137 ha, 17 ustiategitan), % 10,8 larre iraunkorrak (16,7 ha, 2 ustiategitan), % 0,4 arbolak (0,69 ha, 3 ustiategitan), % 0,1 norberaren kontsumorako baratzeak (0,2 ha, 6 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,02 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
19%
81%
NAE · 155 ha (% 19,4)Gainerako azalera · 645 ha (% 80,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
89%
11%
Lur goldagarria · 137 ha (% 88,6)Larre iraunkorrak · 16,7 ha (% 10,8)Arbolak · 0,69 ha (% 0,4)Baratzeak · 0,2 ha (% 0,1)Berotegiak · 0,02 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 180 gidari zeuden erroldatuta: 116 gizon (% 64,4) eta 64 emakume (% 35,6)[21]. Biztanleen % 64,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 328 ibilgailuk osatzen zuten: 181 turismo, 55 furgoneta, 48 kamioi, 20 motozikleta eta 2 ziklomotor[21]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 651 turismokoa zen, probintziako (512) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 6,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 22,1k 25 urte baino gehiago[21]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 70,5 diesel zen eta % 28,9 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 1,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 47,5k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
20%
29%
48%
0 etiketa · 3 (% 0,9)ECO · 8 (% 2,5)C etiketa · 64 (% 19,9)B etiketa · 94 (% 29,2)Etiketarik gabe · 153 (% 47,5)
Turismoak, adinaren arabera
8%
24%
39%
22%
< 4 urte · 12 (% 6,6)4–8 urte · 15 (% 8,3)8–15 urte · 43 (% 23,8)15–25 urte · 71 (% 39,2)≥ 25 urte · 40 (% 22,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eulateko udaleko idazkaria, Larragoa eta Aranaratxeko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Kale Nagusia, 156

Udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023ko udal hauteskundeetara hautagai-zerrenda bakarra aurkeztu zuten Eulaten: Agrupacion Electoral Eulate. Zerrenda horretako burua, Beñat Ruiz de Larramendi, da herriko alkatea.[22][23]

Alkateak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek izan dira Eulateko azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[24]
Francisco Javier Perez Martinez[24] 1979 1983 Isasia
Juan San Perez[24] 1983 1987 Independenteak
Luis Javier Garcia de Eulate Garcia de Eulate[24] 1987 1991 Independenteak
Luis Javier Garcia de Eulate Garcia de Eulate[24] 1991 1995 Agrupacion Electoral Eulate
Juan Ignacio Garcia de Eulate Corres[24] 1995 1997 a Agrupacion Electoral Eulate
Pedro Antonio Ruiz de Larramendi Garcia[24] 1997 1999 Agrupacion Electoral Eulate
Pablo Garcia de Eulate Garcia de Eulate[24] 1999 2003 Agrupacion Electoral Eulate
Angel Maria Martinez Remiro[24] 2003 2007 Agrupacion Electoral Eulate
Juan Ignacio Ruiz de Larramendi Mugica [24] 2007 2011 Agrupacion Electoral Eulate
Juan Ignacio Ruiz de Larramendi Mugica[24] 2011 2015 Agrupacion Electoral Eulate
Juan Ignacio Ruiz de Larramendi Mugica[24] 2015 2019 Agrupacion Electoral Eulate
Idoya Martinez de la Hidalga Jauregui[24] 2019 2023 Agrupacion Electoral Eulate
Beñat Ruiz de Larramendi Lopez[25][22][26] 2023 Jardunean Agrupacion Electoral Eulate

a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

Azpiegitura eta garraioak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Automoviles Urederra autobus konpainiak Eulate Lizarrarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:

Zerbitzuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea, zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuez arduratzen da Eulate eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
XVIII. mendean Juan Migel Gartzia de Bakedano eulatetarrak euskaraz idatzitako testu-zatia (Ekaitz Santazilia, 2023)[27][28]

1986ko Euskararen Foru Legearen arabera, Eulate eremu ez-euskalduneko udalerria zen, eta hori zela-eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania zen. 2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.[29]

Ekaitz Santazilia, Eulateko dotrinaren aurkitzailea

2023an aurkitu zen Eulateko dotrina, Juan Migel Gartzia de Bakedanok XVIII. mendearen bukaeran edo XIX.aren hasieran idatzitakoa. Testu horrek frogatzen du garai hartan bazirela euskaldunak Ameskoan, nahiz eta, ordurako, elebidunak ziren segur aski, eta euskara itzaltzen ari zen. Izan ere, bestelako iturriei esker, jakina zen 1800. urtean Aranaratxeko Fernando Albizu Iturmendin apez aritzeko egokitzat jo zutela, besteak beste, euskaraz zekielako. Hartara, dudarik ez dago etxetik zekarrela euskara, hangoa baitzuen familia, eta Araban ibili zenean ere hango parrokietan erabili zuela, herri horiek orduan euskaldunak ziren-eta.[27]

Ameskoan, Larragoa lehentxeago erdaldundu zela dirudi, baina Eulatek, Burundarekiko loturaz edo, hobeki eutsi bide zion hizkuntzari. Bestalde, Bonaparte printzeak Bruno Etxenikeri 1863ko apirilaren 7an idatzi zion gutunean ziotsonez (frantsesetik itzulia): "Ziurtatu didate Lizarrako partidu osoan Ameskoabarrengo herri hauetan baino ez dutela pertsona batzuek oraindik euskaraz egiten: Eulate, San Martin, Ekala, Bakedao, Zudairi, Gollano, Urra, Barindano, Artatza".[27]

Eulateko dotrinak, bada, Eulaten euskara bizi zela erakusteaz gain, euskara hori nolakoa zen jakiten ere lagundu du. [28]

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Balbino García de Albizu etnografo eta dibulgatzailea. (Arg: Dani Blanco, Argia,
    San Martin Tourskoaren eliza, XVI. mendean harriz eginiko eraikina da, baina ondorengo mendeetan, eta XVIII. mendean aldaketa sakonak jasan zituen dorre eta teilatuan. Udalerriak baditu beste baseliza batzuk: San Joan Bataiatzailearen baseliza aurregotikoa, XIII. mendean eraikia, eta Nunilo eta Alodia Sainduen omenezko baselizak, biak XVI. mendekoak.
  • Eulateko jauregia, XVI. mendean eraiki eta 1835 suntsitutako jauregia. Gaur egun, jauregiaren arrastoak babesturik daude. Bertan, XIV mendeko iturriek gotorlekua bazegoela aipatzen dute, Alvarez de Eulate leinuarena.
  • Hipolitoren etxea, dorretxea

Eulatear ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia. .
  4. ↑ «Indicadores municipales - Nastat» Nafarroa.eus (kontsulta data: 2026-08-03).
  5. ↑ «Indicadores municipales - Nastat» Nafarroa.eus (kontsulta data: 2026-08-03).
  6. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Nafarroa.tab.
  7. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Nafarroa.tab.
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Nafarroa.tab.
  13. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Nafarroa.tab.
  14. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1641873.
  21. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 (Gaztelaniaz) «Los vecinos de 54 ayuntamientos ya saben quién será su alcalde al concurrir solo una candidatura» Diario de Noticias de Navarra 2023-04-26 (kontsulta data: 2025-03-17). Aipuaren errorea: Invalid <ref> tag; name ":5" defined multiple times with different content.
  23. ↑ 38 udalek eta 77 kontzejuk ez dute hauteskunderik egingo hautagaitzarik ez dutelako. fnmc.es (kontsulta data: 2023-12-1).
  24. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-04-30).
  25. ↑ «Toki entitateen gida» Nafarroako Udal eta Kontzejuen Federazioa (kontsulta data: 2025-03-29).
  26. ↑ (Gaztelaniaz) «Todos los alcaldes y alcaldesas de Navarra, pueblo a pueblo» Diario de Noticias de Navarra 2023-06-18 (kontsulta data: 2025-03-18).
  27. 1 2 3 Santazilia, Elaitz. Ameskoako euskaraz idatzitako testu zahar bat agertu da. Argia, 2023ko azaroak 27, CC BY-SA, argia.eus (kontsulta data: 2023-11-29).
  28. 1 2 Santazilia, Ekaitz. «Eulate euskaldun XVIII. mendean (edo)» Euskera (Euskaltzaindia) 68.
  29. ↑ Nafarroako 44 herri eremu mistora igaro dira. Eitb, 2017ko ekainak 22, eitb.eus (kontsulta data: 2023-11-30).

Bibliografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Eulate&oldid=11783513"(e)tik eskuratuta