بریتانیا
پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی | |
|---|---|
| پایتخت | لندن ۵۱°۳۰′ شمالی ۰°۷′ غربی / ۵۱٫۵۰۰°شمالی ۰٫۱۱۷°غربی |
| بزرگترین شهر | پایتخت |
| زبان ملی | انگلیسی |
| زبانهای منطقهای و اقلیت[ب] | |
| گروههای قومی
(۲۰۲۱)[پ]"Table 06: UK06 - Ethnic group by sex by age, United Kingdom". Census-based statistics UK: 2021. Office for National Statistics. 2025-06-27. Retrieved 2026-03-28. | |
| دین(ها) (۲۰۲۱)[پ]"Table 07: UK07 - Religion by sex by age, United Kingdom". Census-based statistics UK: 2021. Office for National Statistics. 2025-06-27. Retrieved 2026-03-28. |
|
| نام(های) اهلیت |
|
| حکومت | متمرکز پارلمانی پادشاهی مشروطه[ت] |
• پادشاه | چارلز سوم |
| اندی برنم | |
| قوه مقننه | پارلمان |
| مجلس اعیان | |
| مجلس عوام | |
| شکلگیری | |
| ۱۵۳۵ و ۱۵۴۲ | |
| ۲۴ مارس ۱۶۰۳ | |
| ۲۲ ژوئیهٔ ۱۷۰۶ | |
| ۱ مهٔ ۱۷۰۷ | |
| ۱ ژانویهٔ ۱۸۰۱ | |
| ۶ دسامبر ۱۹۲۲ | |
| مساحت | |
• کل[ث] | ۲۴۴٬۳۷۶ کیلومتر مربع (۹۴٬۳۵۴ مایل مربع)"Standard Area Measurements for Administrative Areas (December 2023) in the UK". Open Geography Portal. Office for National Statistics. 2024-05-31. Archived from the original on 2024-06-07. Retrieved 2024-06-07. (۷۸ام) |
• خشکی[ج] | [ابزار تبدیل: invalid number] |
| جمعیت | |
• برآورد سال الگو:UK subdivision statistics year | |
• سرشماری ۲۰۲۱ | |
• تراکم | [ابزار تبدیل: invalid number] (۴۸ام) |
| تولید ناخالص داخلی (GDP) برابری قدرت خرید (PPP) | برآورد ۲۰۲۶ |
• کل | |
• سرانه | |
| تولید ناخالص داخلی (GPD) (اسمی) | برآورد ۲۰۲۶ |
• کل | |
• سرانه | |
| شاخص جینی (۲۰۲۱) | |
| شاخص توسعه انسانی (۲۰۲۳) | ۱۳ام |
| واحد پول | استرلینگ[چ] (£) (GBP) |
| منطقه زمانی | یوتیسی+۰ (GMT) |
| یوتیسی+۱ (BST[ح]) | |
| گاهشماری | dd/mm/yyyy (میلادی)[خ] |
| پیششماره تلفنی | +44[د] |
| کد ایزو ۳۱۶۶ | GB |
| دامنه سطحبالا | .uk[ذ] |
بریتانیا (به انگلیسی: United Kingdom) که با نامهای پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی، یا به اختصار بریتانیا (UK) یا بریتانیا (Britain) شناخته میشود،[ر] کشوری است در شمال غربی اروپا، در سواحل سرزمین اصلی قاره اروپا. این کشور شامل انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی است،[ز] و جمعیت آن در سال ۲۰۲۴ بیش از ۶۹ میلیون نفربوده است. بریتانیا شامل جزیره بریتانیای کبیر، بخش شمال شرقی جزیره ایرلند و بیشتر جزایر کوچکتر در محدوده جزایر بریتانیا است و مساحتی معادل ۹۴٬۳۵۴ مایل مربع (۲۴۴٬۳۷۶ کیلومتر مربع) را پوشش میدهد.[ث] این کشور دارای مرز زمینی با جمهوری ایرلند است و توسط اقیانوس اطلس، دریای شمال، کانال مانش، دریای سلتی و دریای ایرلند احاطهشده است، در حالی که حاکمیت خود را بر جزیرههای وابسته به تاجوتخت بریتانیا و سرزمینهای فرادریایی بریتانیا حفظ میکند. پایتخت و بزرگترین شهر انگلستان و بریتانیا، لندن است؛ ادینبرو، کاردیف و بلفاست به ترتیب پایتختهای ملی اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی هستند.
جزایر بریتانیا از دوران نوسنگی بهطور مداوم مسکونی بودهاند. در سال ۴۳ میلادی، حمله رومیها به بریتانیا آغاز شد. خروج رومیها بین سالهای ۳۸۳ و ۴۱۰ میلادی، با اسکان آنگلو-ساکسونها در بریتانیا از حدود سال ۴۵۰ میلادی دنبال شد. در سال ۱۰۶۶، نورمنها انگلستان را فتح کردند. در طول قرن هفدهم، نقش پادشاهی کاهش یافت، که عمدتاً نتیجه جنگهای داخلی انگلستان بود. در سال ۱۷۰۷، پادشاهی انگلستان و پادشاهی اسکاتلند تحت مصوبههای ۱۷۰۷ اتحاد انگلستان و اسکاتلند متحد شدند تا پادشاهی بریتانیای کبیر را تشکیل دهند. مصوبههای اتحاد ۱۸۰۰، پادشاهی ایرلند را در خود ادغام کرد تا در سال ۱۸۰۱ پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند ایجاد شود. بیشتر ایرلند در سال ۱۹۲۲ در جریان تقسیم ایرلند از بریتانیا جدا شد و به دولت آزاد ایرلند تبدیل گشت و قانون عناوین سلطنتی و پارلمانی ۱۹۲۷، بریتانیای کنونی را ایجاد کرد.
بریتانیا به نخستین کشور صنعتی جهان تبدیل شد و در بیشتر دوران قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، بهویژه در دوران پکس بریتانیکا بین سالهای ۱۸۱۵ و ۱۹۱۴، قدرت بزرگ جهانی بود. امپراتوری بریتانیا در بیشتر قرن نوزدهم قدرت برتر اقتصادی جهان بود؛ جایگاهی که با شکوفایی کشاورزی، نقش آن به عنوان یک کشور تجاری مسلط، ظرفیت عظیم صنعتی، دستاوردهای مهم فناورانه و ظهور لندن در قرن نوزدهم به عنوان مرکز اصلی مالی جهان پشتیبانی میشد. در اوج خود در دهه ۱۹۲۰، این امپراتوری حدود یکچهارم از خشکیها و جمعیت جهان را در بر میگرفت و بزرگترین امپراتوری در تاریخ بود. با این حال، مشارکت در جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم به قدرت اقتصادی بریتانیا آسیب رساند و موج جهانی استعمارزدایی منجر به استقلال بیشتر مستعمرات بریتانیا شد.
بریتانیا یک پادشاهی مشروطه و دموکراسی پارلمانی است[ژ] که دارای سه حوزه قضایی متمایز است: انگلستان و ولز، اسکاتلند و ایرلند شمالی. اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی دولتها و پارلمانهای خود را دارند که امور مختلف قدرتسپاریشده را کنترل میکنند. بریتانیا به عنوان یک کشور توسعهیافته با اقتصادی پیشرفته، در میان بزرگترین اقتصادها بر پایه تولید ناخالص داخلی اسمی قرار دارد و یکی از بزرگترین صادرکنندگان و واردکنندگان جهان است. به عنوان یک کشور هستهای با یکی از بالاترین بودجههای دفاعی، بریتانیا یکی از قدرتمندترین ارتشهای اروپا را حفظ میکند. فرهنگ بریتانیا در سطح جهانی تأثیرگذار است، بهویژه در فضای انگلیسی و اتحادیه کشورهای مشترکالمنافع؛ نفوذ قدرت نرم آن در سیستمهای حقوقی و سیاسی بسیاری از مستعمرات پیشین و در صادرات زبان، ادبیات، تئاتر، سینما، موسیقی، رسانهها، هنر و ورزش قابل مشاهده است. بریتانیا به عنوان یک قدرت بزرگ جهانی، بخشی از سازمانهای بینالمللی متعدد است.
ریشهشناسی و اصطلاحات
[ویرایش | اشتراکگذاری]
مصوبههای ۱۷۰۷ اتحاد انگلستان و اسکاتلند اعلام کرد که پادشاهی انگلستان و پادشاهی اسکاتلند «به نام بریتانیای کبیر به یک پادشاهی متحد تبدیل شدهاند».[س][۵] اصطلاح «پادشاهی متحد» گهگاه برای پادشاهی بریتانیای کبیر پیشین نیز استفاده شده است، اگرچه نام رسمی آن از ۱۷۰۷ تا ۱۸۰۰ صرفاً «بریتانیای کبیر» بود.[۶] مصوبههای اتحاد ۱۸۰۰، پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند را تشکیل داد. پس از تقسیم ایرلند و استقلال دولت آزاد ایرلند در سال ۱۹۲۲، که ایرلند شمالی را به عنوان تنها بخش از جزیره ایرلند در بریتانیا باقی گذاشت، نام کشور در سال ۱۹۲۷ به «پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی» تغییر یافت.[۷]
اگرچه بریتانیا یک کشور مستقل است، اما انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی بهطور گستردهای به عنوان کشور شناخته میشوند.[۸] وبسایت نخستوزیر بریتانیا از عبارت «کشورهایی در درون یک کشور» برای توصیف آن استفاده کرده است.[۹] برخی از خلاصههای آماری، مانند مواردی که برای دوازده منطقه NUTS 1 ارائه میشود، از اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی به عنوان «منطقه» یاد میکنند.[۱۰] ایرلند شمالی همچنین به عنوان یک «استان» شناخته میشود.[۱۱] در مورد ایرلند شمالی، نام توصیفی بهکاررفته «میتواند بحثبرانگیز باشد، بهطوری که انتخاب آن اغلب نشاندهنده ترجیحات سیاسی فرد است».[۱۲]
اصطلاح «بریتانیای کبیر» بهطور قراردادی به جزیره بریتانیای کبیر، یا از نظر سیاسی به مجموع انگلستان، اسکاتلند و ولز اشاره دارد.[۱۳] این اصطلاح گاهی به عنوان مترادفی غیردقیق برای کل بریتانیا استفاده میشود.[۱۴] واژه «انگلستان» گاهی بهاشتباه برای اشاره به کل بریتانیا به کار میرود؛ اشتباهی که عمدتاً توسط افرادی که خارج از بریتانیا هستند، صورت میگیرد.[۱۵]
اصطلاح «بریتانیا» به عنوان مترادفی برای بریتانیای کبیر استفاده میشود،[۱۶][۱۷] اما گاهی برای اشاره به بریتانیا نیز به کار میرود.[۱۸][۱۷] کاربرد آن متفاوت است: شیوهنامه دولت بریتانیا استفاده از عبارت «UK» را به جای «بریتانیا» یا «بریتانیایی» ترجیح میدهد (بهجز در مواردی که به سفارتخانهها اشاره دارد[ش])،[۲۰] در حالی که سایر اسناد دولتی اذعان دارند که هر دو اصطلاح به بریتانیا اشاره دارند و در جاهای دیگر، عبارت «دولت بریتانیا» حداقل به اندازه «دولت بریتانیا» (United Kingdom government) رایج است.[۲۱] کمیته دائمی نامهای جغرافیایی در دستورالعملهای نامشناسی خود، «بریتانیا»، «UK» و «U.K.» را به عنوان اصطلاحات ژئوپلیتیک کوتاه و مخفف برای «پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی» به رسمیت میشناسد؛ این کمیته «بریتانیا» را فهرست نمیکند اما خاطرنشان میسازد که «تنها یک اصطلاح اسمی خاص یعنی «بریتانیای کبیر» وجود دارد که همواره ایرلند شمالی را مستثنی میکند».[۲۱] بیبیسی از نظر تاریخی ترجیح میداد از «بریتانیا» تنها به عنوان مخففی برای بریتانیای کبیر استفاده کند، اگرچه شیوهنامه کنونی آن موضع خاصی ندارد، جز اینکه «بریتانیای کبیر» شامل ایرلند شمالی نمیشود.[۲۲]
صفت «بریتانیایی» معمولاً برای اشاره به امور مربوط به بریتانیا به کار میرود و در قانون برای اشاره به شهروندی بریتانیا و تابعیت استفاده میشود.[۲۳][ص] مردم بریتانیا از چندین اصطلاح مختلف برای توصیف هویت ملی خود استفاده میکنند و ممکن است خود را بریتانیایی، انگلیسی، اسکاتلندی، ولزی، ایرلندی شمالی یا ایرلندی معرفی کنند؛[۲۶] یا ترکیبی از هویتهای ملی مختلف را داشته باشند.[۲۷]
تاریخ
[ویرایش | اشتراکگذاری]پیش از پیمان اتحاد
[ویرایش | اشتراکگذاری]
سکونت انسانهای کرومانیون در منطقهای که اکنون بریتانیا نامیده میشود، در موجهایی از حدود ۳۰٬۰۰۰ سال پیش آغاز شد.[۲۸] این جزیره از زمان آخرین عقبنشینی یخها در حدود ۱۱٬۵۰۰ سال پیش، بهطور مداوم مسکونی بوده است.[۲۹] در پایان دوره پیشاتاریخ این منطقه، تصور میشود که جمعیت عمدتاً متعلق به فرهنگی موسوم به سلتهای جزیرهای بوده که شامل بریتانیای بریتونی و ایرلند گالیک میشده است.[۳۰]
فتح رومیها که در سال ۴۳ میلادی آغاز شد و ۴۰۰ سال حکمرانی بر جنوب بریتانیا را به همراه داشت، با تهاجم مهاجران ژرمن آنگلوساکسون دنبال شد که منطقه بریتونی را عمدتاً به آنچه بعدها ولز، کورنوال و تا مراحل پایانی استقرار آنگلوساکسونها، هن اوگلِد (انگلستان شمالی و بخشهایی از جنوب اسکاتلند) نام گرفت، محدود کرد.[۳۱] بیشترِ منطقهای که آنگلوساکسونها در آن ساکن شدند در قرن دهم میلادی به عنوان پادشاهی انگلستان متحد شد. گویندگان زبان گالیک در شمال غربی بریتانیا (که با شمال شرقی ایرلند ارتباط داشتند و طبق سنت تصور میشود در قرن پنجم از آنجا مهاجرت کردهاند)[۳۲] در قرن نهم با پیکتها متحد شدند تا پادشاهی اسکاتلند را تشکیل دهند.[۳۳]

در سال ۱۰۶۶، نورمنها از شمال فرانسه به انگلستان حمله کردند. پس از فتح انگلستان، آنها بخشهای بزرگی از ولز را تصرف کردند، بخش زیادی از ایرلند را فتح کردند و برای سکونت در اسکاتلند دعوت شدند که با خود اربابرعیتی به سبک فرانسوی شمالی و فرهنگ نورمان-فرانسوی را به هر کشور آوردند.[۳۴] طبقه حاکم آنگلو-نورمنها تأثیر زیادی بر فرهنگهای محلی گذاشت، اما در نهایت با آنها ادغام شد.[۳۵] پادشاهان قرون وسطایی انگلستان پس از آن، فتح ولز را تکمیل کردند و تلاشهای ناموفقی برای ضمیمه کردن اسکاتلند انجام دادند. اسکاتلند با تأکید بر استقلال خود در اعلامیه آربرو در سال ۱۳۲۰، پس از آن استقلال خود را حفظ کرد، هرچند در درگیریهای تقریباً مداوم با انگلستان به سر میبرد.[۳۶][۳۷]
در سال ۱۲۱۵، منشور کبیر نخستین سندی بود که اعلام کرد هیچ حکومتی فراتر از قانون نیست و شهروندان دارای حقوقی هستند که از آنها محافظت میکند.[۳۸]
پادشاهان انگلستان، از طریق به ارث بردن سرزمینهای قابلتوجهی در فرانسه و ادعای مالکیت بر تاجوتخت فرانسه، بهشدت در درگیریهای فرانسه نیز درگیر بودند که برجستهترین آنها جنگ صدساله بود؛ در حالی که پادشاهان اسکاتلند در این دوره با فرانسویها متحد بودند.[۳۹] بریتانیای اوایل دوران مدرن شاهد درگیریهای مذهبی ناشی از اصلاحات پروتستانی و معرفی کلیساهای دولتی پروتستانتیسم در هر کشور بود.[۴۰] اصلاحات انگلستان تغییرات سیاسی، قانون اساسی، اجتماعی و فرهنگی را در سده شانزدهم به ارمغان آورد و کلیسای انگلستان را بنیان نهاد. این امر هویت ملی انگلستان را تعریف کرد و بهآرامی اما بهطور عمیق، باورهای مذهبی مردم را تغییر داد.[۴۱] ولز بهطور کامل در پادشاهی انگلستان ادغام شد،[۴۲] و ایرلند بهعنوان پادشاهی در اتحاد شخصی با تاجوتخت انگلستان تشکیل شد.[۴۳] در طول اسکان در اولستر در سده هفدهم، زمینهای اشراف کاتولیک گالیک توسط پادشاه مصادره و به مهاجران پروتستان از انگلستان و اسکاتلند اعطا شد.[۴۴]

اتحاد تاجها در سال ۱۶۰۳ رخ داد، زمانی که جیمز ششم اسکاتلند تاجوتخت انگلستان و ایرلند را به ارث برد و متعاقباً دربار خود را از ادینبرو به لندن منتقل کرد. اگرچه این سه قلمرو تحت یک پادشاه واحد متحد شدند، اما همچنان نهادهای سیاسی کاملاً مجزایی باقی ماندند و پارلمانها، نظامهای قضایی و کلیساهای رسمی خود را حفظ کردند.[۴۵]
در اواسط سده هفدهم، هر سه پادشاهی درگیر مجموعهای از جنگهای مرتبط شدند (از جمله جنگهای داخلی انگلستان) که منجر به سرنگونی موقت پادشاهی، اعدام پادشاه چارلز یکم و تشکیل جمهوری واحد کوتاهمدت انگلستان، اسکاتلند و ایرلند شد.[۴۶]
اگرچه پادشاهی بازگردانده شد، اما دوران میانپادشاهی به همراه انقلاب شکوهمند ۱۶۸۸ و متعاقب آن اعلامیه حقوق ۱۶۸۹ در انگلستان و قانون ادعای حق ۱۶۸۹ در اسکاتلند تضمین کردند که برخلاف بسیاری از نقاط دیگر اروپا، استبداد سلطنتی پیروز نشود و یک فرد کاتولیک هرگز نتواند به تاجوتخت برسد. قانون اساسی بریتانیا بر پایه پادشاهی مشروطه و نظام پارلمانی توسعه یافت.[۴۷] با تأسیس انجمن سلطنتی در سال ۱۶۶۰، علم بهشدت تشویق شد. در این دوره، بهویژه در انگلستان، توسعه قدرت دریایی و علاقه به سفرهای اکتشافی منجر به تصاحب و استقرار مستعمرات در خارج از کشور، بهویژه در آمریکای شمالی و کارائیب شد.[۴۸]
اگرچه تلاشهای پیشین برای متحد کردن دو پادشاهی در بریتانیای کبیر در سالهای ۱۶۰۶، ۱۶۶۷ و ۱۶۸۹ ناموفق بود، تلاشی که در سال ۱۷۰۵ آغاز شد، منجر به توافق بر سر پیمان اتحاد ۱۷۰۶ و تصویب آن توسط هر دو مجلس شد.
اتحاد انگلستان و اسکاتلند
[ویرایش | اشتراکگذاری]
در ۱ مه ۱۷۰۷، پادشاهی بریتانیای کبیر تشکیل شد که نتیجه مصوبههای ۱۷۰۷ اتحاد انگلستان و اسکاتلند میان پادشاهی انگلستان و پادشاهی اسکاتلند بود.[۴۹] در سده هجدهم، حکومت کابینهای تحت نظر رابرت والپول توسعه یافت؛ کسی که از سال ۱۷۲۱ تا ۱۷۴۲ به عنوان نخستین نخستوزیر «در عمل» ((به انگلیسی: de facto)) شناخته میشود. مجموعهای از خیزشهای یعقوبی به دنبال برکناری پروتستان دودمان هانوفر از تخت پادشاهی و بازگرداندن خاندان استوارت کاتولیک بودند. در سال ۱۷۴۶، یعقوبیها در نبرد کالودن شکست خوردند؛ پس از آن، اسکاتلندیهای کوهستان با لغو استقلال فئودالی سران قبایل، بهطور اجباری در اسکاتلند ادغام شدند. مستعمرات بریتانیا در آمریکای شمالی که در جنگ استقلال آمریکا جدا شدند، به ایالات متحده تبدیل گشتند. جاهطلبی امپریالیستی بریتانیا به سمت آسیا، بهویژه هند معطوف شد.[۵۰]
بازرگانان بریتانیایی نقش پیشرویی در تجارت برده در اقیانوس اطلس داشتند، که عمدتاً بین سالهای ۱۶۶۲ تا ۱۸۰۷ رخ داد؛ زمانی که کشتیهای بردهبر بریتانیایی یا مستعمراتی بریتانیا نزدیک به ۳. ۳ میلیون برده را از آفریقا منتقل کردند.[۵۱] بردگان برای کار در مزارع، عمدتاً در کارائیب و همچنین در آمریکای شمالی برده میشدند.[۵۲] با این حال، با فشار جنبش لغو بردهداری، مجلس در سال ۱۸۰۷ تجارت برده را ممنوع کرد، در سال ۱۸۳۳ بردهداری را در امپراتوری بریتانیا غیرقانونی اعلام نمود و بریتانیا نقش رهبری را در جنبش جهانی لغو بردهداری از طریق محاصره آفریقا و تحت فشار قرار دادن سایر کشورها برای پایان دادن به تجارت برده با مجموعهای از پیمانها بر عهده گرفت.[۵۳]
پادشاهی بریتانیای کبیر و ایرلند
[ویرایش | اشتراکگذاری]
در سال ۱۸۰۰، پارلمانهای بریتانیای کبیر و ایرلند هر کدام یک مصوبه اتحاد را تصویب کردند که دو پادشاهی را متحد کرد و پادشاهی بریتانیای کبیر و ایرلند را در ۱ ژانویه ۱۸۰۱ به وجود آورد.[۵۴]
پس از شکست فرانسه در پایان جنگهای انقلاب فرانسه و جنگهای ناپلئونی (۱۷۹۲–۱۸۱۵)، بریتانیا به عنوان قدرت اصلی دریایی و امپراتوری ظهور کرد (بهطوری که لندن از حدود سال ۱۸۳۰ بزرگترین شهر جهان بود).[۵۵] تسلط بریتانیا در دریا که بیرقیب بود، بعدها به عنوان «پکس بریتانیکا» (صلح بریتانیایی) توصیف شد؛ دورهای از صلح نسبی میان قدرتهای بزرگ (۱۸۱۵–۱۹۱۴) که در طی آن امپراتوری بریتانیا به هژمونی جهانی تبدیل شد[۵۶][۵۷] و نقش پلیس جهانی را بر عهده گرفت.[۵۸][۵۹] از سال ۱۸۵۳ تا ۱۸۵۶، بریتانیا در جنگ کریمه شرکت کرد و با امپراتوری عثمانی علیه روسیه تزاری متحد شد.[۶۰] در پی شورشهای ۱۸۵۷ در هند، دولت بریتانیا به رهبری لرد پالمرستون، حکومت مستقیم بر هند را بر عهده گرفت. در کنار کنترل رسمی که بریتانیا بر مستعمرات خود اعمال میکرد، تسلط بریتانیا بر بخش بزرگی از تجارت جهانی به این معنا بود که این کشور بهطور مؤثری اقتصاد مناطقی مانند شرق آسیا و آمریکای لاتین را کنترل میکرد.[۶۱]
در طول دوره ویکتوریا (۱۸۳۷–۱۹۰۱)، نگرشهای سیاسی از تجارت آزاد و سیاستهای «لسهفر» حمایت میکردند. با آغاز قانون اصلاحات ۱۸۳۲، پارلمان بهتدریج حق رأی را گسترش داد، بهطوری که قانون اصلاحات ۱۸۸۴ که توسط ویلیام گلدستون حمایت میشد، برای نخستین بار به اکثریت مردان حق رأی اعطا کرد. جمعیت بریتانیا با نرخ چشمگیری افزایش یافت که با شهرنشینی سریع همراه بود و فشارهای اجتماعی و اقتصادی قابلتوجهی ایجاد کرد.[۶۲] تا اواخر قرن نوزدهم، حکومتهای محافظهکار تحت رهبری بنجامین دیزرائیلی و لرد سالزبری، گسترش امپراتوری در آفریقا را شتاب بخشیدند، سیاست خارجی «انزوای باشکوه» از اتحادهای اروپایی را حفظ کردند و مهار استراتژیک امپراتوری روسیه در آسیای مرکزی را که رقابتی موسوم به بازی بزرگ بود، تشدید کردند.[۶۳] در این دوران، به کانادا، استرالیا و نیوزیلند وضعیت قلمرو با خودمختاری اعطا شد.[۶۴] در آغاز قرن بیستم، سلطه صنعتی بریتانیا توسط امپراتوری آلمان و ایالات متحده آمریکا به چالش کشیده شد.[۶۵] دوره ادوارد (۱۹۰۱–۱۹۱۰) شاهد تبدیل شدن اصلاحات اجتماعی و خودمختاری برای ایرلند به مسائل مهم داخلی بود، در حالی که حزب کارگر در سال ۱۹۰۰ از اتحاد اتحادیههای کارگری و گروههای کوچک سوسیالیستی پدید آمد و سافرجتها برای حق رأی زنان مبارزه کردند.[۶۶]
جنگهای جهانی و تقسیم ایرلند
[ویرایش | اشتراکگذاری]

بریتانیا یکی از اصلیترین متفقین بود که قدرتهای مرکزی را در جنگ جهانی اول (۱۹۱۴–۱۹۱۸) شکست داد. در کنار همتایان فرانسوی، روسی و (پس از ۱۹۱۷) آمریکایی خود،[۶۷] نیروهای مسلح بریتانیا در بخش بزرگی از امپراتوری بریتانیا و در چندین منطقه از اروپا، بهویژه در جبهه غربی درگیر بودند.[۶۸] تلفات سنگین جنگ سنگری منجر به از دست رفتن بخش بزرگی از یک نسل از مردان شد که پیامدهای اجتماعی پایداری در کشور و اختلال بزرگی در نظم اجتماعی به همراه داشت. بریتانیا ۲٫۵ میلیون تلفات متحمل شد و جنگ را با بدهی ملی عظیمی به پایان رساند.[۶۸]
پیامدهای جنگ، حکومت را متقاعد کرد که با قانون حق رأی ۱۹۱۸، حق رأی در انتخابات ملی و محلی را به تمام مردان بزرگسال و اکثر زنان بزرگسال گسترش دهد.[۶۸] پس از جنگ، بریتانیا به عضویت دائم شورای اجرایی جامعه ملل درآمد و قیمومت تعدادی از مستعمرات سابق آلمان و امپراتوری عثمانی را دریافت کرد. تحت رهبری دیوید لوید جرج، امپراتوری بریتانیا به بزرگترین وسعت خود رسید و یکپنجم سطح خشکیهای جهان و یکچهارم جمعیت آن را دربر گرفت.[۶۹]
تا اواسط دهه ۱۹۲۰، بیشتر جمعیت بریتانیا میتوانستند به برنامههای رادیویی بیبیسی گوش دهند.[۷۰][۷۱] پخشهای آزمایشی تلویزیون در سال ۱۹۲۹ آغاز شد و نخستین سرویس تلویزیونی برنامهریزیشده بیبیسی در سال ۱۹۳۶ شروع به کار کرد.[۷۲] ظهور ملیگرایی ایرلندی و اختلافات در ایرلند بر سر شرایط خودمختاری ایرلند، سرانجام به تقسیم جزیره در سال ۱۹۲۱ منجر شد.[۷۳] دورهای از درگیری در آنچه اکنون ایرلند شمالی است از ژوئن ۱۹۲۰ تا ژوئن ۱۹۲۲ رخ داد. دولت آزاد ایرلند مستقل شد، که در ابتدا در سال ۱۹۲۲ وضعیت قلمرو داشت و در سال ۱۹۳۱ بهطور صریح مستقل شد. ایرلند شمالی بخشی از بریتانیا باقی ماند.[۷۴] قانون حق رأی برابر نمایندگان مردم ۱۹۲۸ به زنان در انتخابات ملی برابری انتخاباتی با مردان داد. اعتصابات در اواسط دهه ۱۹۲۰ به اعتصاب عمومی ۱۹۲۶ ختم شد. بریتانیا که همچنان از اثرات اقتصادی بلندمدت جنگ جهانی اول رنج میبرد، بهشدت تحت تأثیر رکود بزرگ (۱۹۲۹–۱۹۳۲) قرار گرفت که سختیها را در مناطق صنعتی قدیمی و بخشهای سنتی تشدید کرد، منجر به بیکاری گسترده با اوج نزدیک به ۳ میلیون نفر شد و بیثباتی سیاسی و ناآرامیهای اجتماعی گستردهای را دامن زد. یک دولت ائتلافی در سال ۱۹۳۱ تشکیل شد.[۷۵]
با این حال، بریتانیا به عنوان «کشوری بسیار ثروتمند، قدرتمند در تسلیحات، بیرحم در پیگیری منافع خود و نشسته در قلب یک سیستم تولید جهانی» توصیف میشد.[۷۶] پس از تهاجم آلمان نازی در سال ۱۹۳۹، بریتانیا وارد جنگ جهانی دوم شد. با وجود شکست متحدان اروپاییاش در سال نخست، بریتانیا و امپراتوریاش جنگ علیه آلمان را ادامه دادند.[۷۶]
در سال ۱۹۴۰، نیروی هوایی سلطنتی با دفع لوفتوافه آلمان در نبرد بریتانیا، با موفقیت از حریم هوایی بریتانیا دفاع کرد. مناطق شهری در طول بلیتس متحمل بمبارانهای سنگین شدند. اتحاد بزرگ بریتانیا، ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۴۱ شکل گرفت و متفقین را علیه نیروهای محور رهبری کرد. پیروزیهای سخت و دشواری در نبرد آتلانتیک (۱۹۳۹–۱۹۴۵)، کارزار آفریقا و کارزار ایتالیا (جنگ جهانی دوم) به دست آمد. نیروهای بریتانیایی نقشهای مهمی در پیادهسازی در نرماندی در سال ۱۹۴۴ و پایان جنگ جهانی دوم در اروپا ایفا کردند. نیروی زمینی بریتانیا نبرد برمه را علیه ژاپن رهبری کرد و ناوگان اقیانوس آرام بریتانیا در دریا با ژاپن جنگید. دانشمندان بریتانیایی به پروژه منهتن آمریکا کمک کردند که وظیفهاش ساخت یک جنگافزار هستهای بود.[۷۷]
پس از جنگ در قرن بیستم
[ویرایش | اشتراکگذاری]
بریتانیا یکی از سه قدرت بزرگ (به همراه ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی) بود که برای برنامهریزی جهان پس از جنگ گرد هم آمدند؛[۷۸] این کشور اعلامیه ملل متحد را با ایالات متحده تدوین کرد و به یکی از پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد تبدیل شد. بریتانیا برای ایجاد صندوق بینالمللی پول، بانک جهانی و ناتو همکاری نزدیکی با ایالات متحده داشت.[۷۹] جنگ، بریتانیا را بهشدت تضعیف کرد و از نظر مالی به طرح مارشال آمریکا وابسته ساخت،[۸۰] اما از جنگ تمامعیاری که اروپای شرقی را ویران کرد، در امان ماند.[۸۱]
در سالهای بلافاصله پس از جنگ، دولت کارگری به رهبری کلمنت اتلی برنامه رادیکالی از اصلاحات را آغاز کرد که بهطور قابلتوجهی بر جامعه بریتانیا در دهههای بعد تأثیر گذاشت.[۸۲] صنایع بزرگ و خدمات عمومی ملیسازی شدند، یک دولت رفاه ایجاد شد و یک سیستم مراقبتهای بهداشتی جامع و با بودجه عمومی به نام سرویس سلامت ملی بنیان نهاده شد.[۸۳] ظهور ناسیونالیسم در مستعمرات با موقعیت اقتصادی بهشدت کاهشیافته بریتانیا پس از مشارکتش در جنگ جهانی اول و در جنگ جهانی دوم همزمان شد، بهطوری که سیاست استعمارزدایی اجتنابناپذیر بود.[۸۴][۸۵][۸۶] استقلال هند و پاکستان در سال ۱۹۴۷ اعطا شد.[۸۷] طی سه دهه بعد، بیشتر مستعمرات امپراتوری بریتانیا به استقلال دست یافتند و بسیاری از آنها به عضویت اتحادیه کشورهای مشترکالمنافع درآمدند.[۸۸]
بریتانیا سومین کشوری بود که به زرادخانه جنگافزارهای هستهای دست یافت و نخستین آزمایش بمب اتمی خود را با نام عملیات هاریکن در سال ۱۹۵۲ انجام داد، اگرچه محدودیتهای نقش بینالمللی بریتانیا در دوران پس از جنگ با بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ آشکار شد. در نتیجه کمبود نیروی کار در دهه ۱۹۵۰، حکومت مهاجرت از اعضای اتحادیه کشورهای مشترکالمنافع را تشویق کرد. در دهههای بعد، بریتانیا به جامعهای با نژادهای گوناگون و فرهنگهای متنوع تبدیل شد.[۸۹] با وجود افزایش استانداردهای زندگی در اواخر دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، عملکرد اقتصادی بریتانیا نسبت به بسیاری از رقبای اصلی خود مانند فرانسه، آلمان غربی و ژاپن موفقیتآمیز نبود. در سال ۱۹۶۹، بریتانیا نخستین کشور دموکراتیکی بود که سن رأیدهی خود را به ۱۸ سال کاهش داد.[۹۰]
در روند چندین دههای ادغام اروپا، بریتانیا یکی از اعضای بنیانگذار اتحادیه اروپای غربی بود که با کنفرانسهای لندن و پاریس در سال ۱۹۵۴ تأسیس شد. در سال ۱۹۶۰، بریتانیا یکی از هفت عضو بنیانگذار انجمن تجارت آزاد اروپا (EFTA) بود، اما در سال ۱۹۷۳ آن را ترک کرد تا به جوامع اروپا (EC) بپیوندد. در همهپرسی سال ۱۹۷۵، ۶۷ درصد از رأیدهندگان به ماندن در آن رأی دادند.[۹۱] هنگامی که جوامع اروپا در سال ۱۹۹۳ به اتحادیه اروپا (EU) تبدیل شد، بریتانیا یکی از ۱۲ کشور عضو بنیانگذار آن بود.
از اواخر دهه ۱۹۶۰، ایرلند شمالی خشونتهای فرقهای و نظامیگرایانه را تجربه کرد که گاهی بخشهای دیگر بریتانیا را نیز تحت تأثیر قرار میداد و به مشکلات معروف شد. معمولاً تصور میشود که این دوره با پیمان بلفاست «جمعه نیک» در سال ۱۹۹۸ پایان یافته است.[۹۲] پس از یک دوره رکود اقتصادی گسترده و درگیریهای صنعتی در دهه ۱۹۷۰، حکومت محافظهکار دهه ۱۹۸۰ به رهبری مارگارت تاچر سیاست رادیکالی از پولگرایی، مقرراتزدایی (بهویژه در بخش مالی، برای نمونه انفجار بزرگ در سال ۱۹۸۶) و بازارهای کار، فروش شرکتهای دولتی (خصوصیسازی) و حذف یارانههای دیگر بخشها را آغاز کرد.[۹۳]
در سال ۱۹۸۲، آرژانتین به سرزمینهای بریتانیایی جورجیای جنوبی و جزایر فالکلند حمله کرد که منجر به جنگ فالکلند ۱۰ هفتهای شد و در آن نیروهای آرژانتینی شکست خوردند. ساکنان این جزایر قویاً از حاکمیت بریتانیا حمایت میکنند که در همهپرسی سال ۲۰۱۳ ابراز شد. از سال ۱۹۸۴، اقتصاد بریتانیا از ورود درآمدهای قابل توجه نفت دریای شمال بهرهمند شد.[۹۴] یکی دیگر از سرزمینهای فرادریایی بریتانیا، جبلالطارق،[۹۵] یک پایگاه نظامی کلیدی است؛ همهپرسی سال ۲۰۰۲ دربارهٔ حاکمیت مشترک با اسپانیا رد شد.
تا اواخر قرن بیستم، تغییرات عمدهای در حکومت بریتانیا با ایجاد دولتهای قدرتسپار برای اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی صورت گرفت.[۹۶] گنجاندن قانونی حقوق بشر به دنبال پذیرش کنوانسیون اروپایی حقوق بشر انجام شد. بریتانیا همچنان به عنوان یک قدرت بزرگ جهانی با نفوذ دیپلماتیک و نظامی جهانی و نقشی پیشرو در سازمان ملل متحد و ناتو باقی ماند.[۹۷]
قرن بیست و یکم
[ویرایش | اشتراکگذاری]
بریتانیا در اوایل قرن بیست و یکم بهطور گسترده از رویکرد ایالات متحده در «جنگ علیه تروریسم» حمایت کرد.[۹۸] نیروهای بریتانیایی در جنگ افغانستان جنگیدند، اما جنجالهایی پیرامون حضور نظامی بریتانیا در عراق وجود داشت که شاهد بزرگترین اعتراض در تاریخ بریتانیا در مخالفت با حکومت به رهبری تونی بلر بود.[۹۹]
رکود بزرگ مالی (۲۰۰۷–۲۰۱۰) بهشدت بر اقتصاد بریتانیا تأثیر گذاشت[۱۰۰] و پس از آن دورهای از رشد ضعیف و رکود حاکم شد.[۱۰۱][۱۰۲] دولت ائتلاف کامرون-کلگ در سال ۲۰۱۰، اقدامهای ریاضتی را با هدف مقابله با کسری بودجه قابلتوجه عمومی معرفی کرد.[۱۰۳] یک همهپرسی در مورد استقلال اسکاتلند در سال ۲۰۱۴ منجر به این شد که ۵۵٫۳ درصد از رأیدهندگان اسکاتلندی به ماندن در بریتانیا رأی دهند.[۱۰۴]
در سال ۲۰۱۶، ۵۱٫۹ درصد از رأیدهندگان در بریتانیا در همهپرسی برای خروج از اتحادیه اروپا (EU) رأی مثبت دادند.[۱۰۵] بریتانیا در سال ۲۰۲۰ از اتحادیه اروپا خارج شد.[۱۰۶] در ۱ مه ۲۰۲۱، پیمان تجارت و همکاری بریتانیا و اتحادیه اروپا، که یک توافقنامه تجارت آزاد بین بریتانیا و اتحادیه اروپا بود، اجرایی شد.[۱۰۷][۱۰۸]
دنیاگیری کووید-۱۹ در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ تأثیر شدیدی بر اقتصاد بریتانیا داشت، باعث اختلالات عمده در آموزش شد و پیامدهای گستردهای بر جامعه و سیاست داشت.[۱۰۹][۱۱۰][۱۱۱] بریتانیا نخستین کشوری در جهان بود که از یک واکسن کووید-۱۹ تأییدشده استفاده کرد. توسعه واکسن در بریتانیا باعث شد که روند واکسیناسیون در این کشور یکی از سریعترینها در جهان باشد.[۱۱۲][۱۱۳]
جغرافی
[ویرایش | اشتراکگذاری]
مساحت کل بریتانیا تقریباً ۹۴٬۳۵۴ مایل مربع (۲۴۴٬۳۷۶ کیلومتر مربع) است،[ث][۱۱۴] که مساحت خشکی آن ۹۳٬۷۲۳ مایل مربع (۲۴۲٬۷۴۱ کیلومتر مربع) میباشد.[۱۱۴] این کشور بخش عمدهای از جزایر بریتانیا[۱۱۵] را اشغال کرده و شامل جزیره بریتانیای کبیر، یکششم شمال شرقی جزیره ایرلند و برخی جزایر کوچکتر پیرامونی است؛ به این معنی که از انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی تشکیلشده است.[۱۱۶]
از نظر جغرافیایی، بریتانیا بین اقیانوس اطلس و دریای شمال قرار گرفته است و ساحل جنوب شرقی آن در فاصله ۲۲ مایل (۳۵ کیلومتر) از ساحل شمالی فرانسه واقعشده که توسط کانال مانش از آن جدا میشود.[۱۱۷]
جزیرههای نزدیک به بریتانیا شامل جزیره من، جرزی و گرنزی (جزیره)، جزیرههای وابسته به تاجوتخت بریتانیا هستند که با مونارک بریتانیا در اتحاد به سر میبرند، اما دقیقاً بخشی از بریتانیا یا هیچیک از سه حوزه قضایی یا چهار کشور آن محسوب نمیشوند، اگرچه دولت بریتانیا مسئولیت امور خارجی آنها را بر عهده دارد. جزیره من تقریباً در نیمهراه میان بریتانیای کبیر و جزیره ایرلند در دریای ایرلند واقعشده است، در حالی که جزایر مانش درست در نزدیکی ساحل شمالی فرانسه قرار دارند.
رصدخانه سلطنتی گرینویچ در لندن به عنوان نقطه تعیینکننده نصفالنهار مبدأ[۱۱۸] در نشست بینالمللی نصفالنهار در سال ۱۸۸۴ انتخاب شد.[۱۱۹]
بریتانیا میان عرضهای جغرافیایی ۴۹ درجه و ۶۱ درجه شمالی، و طولهای جغرافیایی ۹ درجه غربی و ۲ درجه شرقی قرار دارد. ایرلند شمالی دارای ۴۹۹ کیلومتر (۳۱۰ مایل) مرز زمینی با جمهوری ایرلند است[۱۱۷] و ۶۵۰ کیلومتر (۴۰۴ مایل) خط ساحلی دارد.[۱۲۰] طول خط ساحلی بریتانیای کبیر به همراه جزایر اصلی آن حدود ۳۱٬۳۶۸ کیلومتر (۱۹٬۴۹۱ مایل) است که خط ساحلی جزیره اصلی بریتانیای کبیر ۱۷٬۸۲۰ کیلومتر (۱۱٬۰۷۳ مایل) از آن را تشکیل میدهد،[۱۲۱] هرچند اندازهگیریها به دلیل پارادوکس خط ساحلی میتواند بسیار متفاوت باشد.[۱۲۲] این کشور از طریق تونل مانش به اروپای قارهای متصل است که با ۵۰ کیلومتر (۳۱ مایل) طول (۳۸ کیلومتر یا ۲۴ مایل زیر آب)، طولانیترین تونل زیرآبی جهان است.[۱۲۳]
بریتانیا شامل چهار بومناحیه زمینی است: جنگلهای پهنبرگ سلتی، جنگلهای راش زمینهای پست انگلستان، جنگلهای مرطوب مختلط آتلانتیک شمالی و جنگلهای سوزنیبرگ کالدونیایی.[۱۲۴] مساحت جنگلها در بریتانیا در سال ۲۰۲۳ حدود ۳٫۲۵ میلیون هکتار برآورد شد که ۱۳ درصد از مساحت خشکی آن را تشکیل میدهد.[۱۲۵]
اقلیم
[ویرایش | اشتراکگذاری]بیشتر مناطق بریتانیا دارای اقلیم معتدل هستند و بهطور کلی دما خنک و بارش در تمام طول سال فراوان است.[۱۱۷] دما با تغییر فصل تغییر میکند و بهندرت به زیر ۰ درجه سلسیوس (۳۲ درجه فارنهایت) میرسد یا از ۳۰ درجه سلسیوس (۸۶ درجه فارنهایت) فراتر میرود.[۱۲۶] برخی از بخشهای دور از ساحل در ارتفاعات انگلستان، ولز، ایرلند شمالی و بیشتر مناطق اسکاتلند، دارای اقلیم اقیانوسی زیرقطبی هستند. ارتفاعات بالاتر در اسکاتلند دارای اقلیم قارهای زیرقطبی و کوهستانها دارای اقلیم توندرا هستند.[۱۲۷]
باد غالب از سمت جنوب غربی میوزد و دورههای مکرر هوای ملایم و مرطوب را از اقیانوس اطلس به همراه میآورد،[۱۱۷] اگرچه بخشهای شرقی عمدتاً از این باد در امان هستند. از آنجا که بخش عمده بارندگی در مناطق غربی رخ میدهد، بخشهای شرقی خشکترین مناطق هستند. جریانهای اقیانوس اطلس که توسط گلف استریم گرم میشوند، زمستانهای ملایمی را به ارمغان میآورند، بهویژه در غرب که زمستانها مرطوب است و این وضعیت در ارتفاعات شدیدتر است. تابستانها در جنوب شرقی انگلستان گرمترین و در شمال خنکترین حالت را دارند. بارش سنگین برف میتواند در زمستان و اوایل بهار در ارتفاعات رخ دهد و گاهی در مناطق دور از تپهها به عمق زیادی میرسد.[۱۲۸]
میانگین کل ساعات آفتابی سالانه در بریتانیا بین سالهای ۱۹۷۱ تا ۲۰۰۰ برابر با ۱٬۳۳۹٫۷ ساعت بوده است.[۱۲۹] ساعات آفتابی از ۱٬۲۰۰ تا حدود ۱٬۵۸۰ ساعت در سال متغیر است.[۱۳۰]
تغییر اقلیم تأثیرات جدی بر این کشور دارد. یکسوم افزایش قیمت مواد غذایی در سال ۲۰۲۳ به آن نسبت داده شد.[۱۳۱] در سال ۲۰۲۴، بریتانیا در میان ۱۸۰ کشور، رتبه پنجم را در شاخص عملکرد زیستمحیطی کسب کرد.[۱۳۲] قانونی تصویب شده است که بر اساس آن انتشار گازهای گلخانهای بریتانیا تا سال ۲۰۵۰ به انتشار صفر خالص برسد.[۱۳۳]
توپوگرافی
[ویرایش | اشتراکگذاری]
انگلستان ۵۳ درصد از مساحت بریتانیا را تشکیل میدهد و ۵۰٬۳۵۰ مایل مربع (۱۳۰٬۳۹۵ کیلومتر مربع) وسعت دارد.[۱۳۴] بیشتر مساحت این کشور از زمینهای پست تشکیل شده است،[۱۳۵] با زمینهای مرتفع و کوهستانی در شمال غربی خط تیز-اکس که بریتانیا را تقریباً به دو بخش بلندبوم و پستبوم تقسیم میکند. مناطق پست شامل کورنوال، نیو فارست، ساوت داونز و نورفولک برادز است. مناطق مرتفع شامل لیک دیستریکت، پناینز، یورکشایر دیلز، اکسمور و دارتمور است. رودخانهها و مصبهای اصلی شامل تیمز، سورن و هامبر هستند. بلندترین کوه انگلستان اسکافل پایک با ارتفاع ۹۷۸ متر (۳٬۲۰۹ فوت) در لیک دیستریکت است؛ بزرگترین جزیره آن جزیره وایت است.
اسکاتلند ۳۲ درصد از مساحت بریتانیا را تشکیل میدهد و ۳۰٬۴۱۰ مایل مربع (۷۸٬۷۷۲ کیلومتر مربع) وسعت دارد.[۱۳۶] این شامل نزدیک به ۸۰۰ جزیره،[۱۳۷] بهویژه هبریدها، جزایر اورکنی و جزایر شتلند است. اسکاتلند کوهستانیترین کشور تشکیلدهنده بریتانیا است. هایلندز در شمال و غرب، منطقهای ناهموارتر است که اکثریت زمینهای کوهستانی اسکاتلند را در خود جای داده است، از جمله کرنگورمز، لاخ لوموند و تروساکس و بن نویس که با ۱٬۳۴۵ متر (۴٬۴۱۳ فوت)[۱۳۸] بلندترین نقطه در جزایر بریتانیا است.[۱۳۹]
ولز کمتر از ۹ درصد از مساحت بریتانیا را تشکیل میدهد و ۸٬۰۲۰ مایل مربع (۲۰٬۷۷۹ کیلومتر مربع) وسعت دارد.[۱۴۰] این کشور عمدتاً کوهستانی است، اگرچه ولز جنوبی نسبت به ولز شمالی و ولز مرکزی کوهستانهای کمتری دارد. بلندترین کوههای ولز در اسنودونیا قرار دارند و شامل اسنودون (ولزی: Yr Wyddfa) هستند که با ۱٬۰۸۵ متر (۳٬۵۶۰ فوت)، بلندترین قله در ولز است.[۱۳۵] ولز بیش از ۱٬۶۸۰ مایل (۲٬۷۰۴ کیلومتر) خط ساحلی از جمله ساحل پمبروکشایر دارد.[۱۲۱] چندین جزیره در سواحل اصلی ولز قرار دارند که بزرگترین آنها انگلسی (Ynys Môn) است.
ایرلند شمالی، که توسط دریای ایرلند و کانال شمالی از بریتانیای کبیر جدا شده است، مساحتی معادل ۵٬۴۷۰ مایل مربع (۱۴٬۱۶۰ کیلومتر مربع) دارد و عمدتاً تپهای است. این منطقه شامل لخ نی است که با ۱۵۰ مایل مربع (۳۸۸ کیلومتر مربع)، بزرگترین دریاچه در جزایر بریتانیا از نظر مساحت است،[۱۴۱] لخ ارن که بیش از ۱۵۰ جزیره دارد، و گذرگاه ساحلی جاینت که توسط یونسکو به عنوان میراث جهانی ثبت شده است. بلندترین قله در ایرلند شمالی اسلیو دونارد در کوههای مورن با ارتفاع ۸۵۲ متر (۲٬۷۹۵ فوت) است.[۱۳۵]
حکومت و سیاست
[ویرایش | اشتراکگذاری]بریتانیا یک پادشاهی مشروطه و نظام پارلمانی[۱۴۲] است که تحت سیستم وستمینستر عمل میکند که به آن «پادشاهی پارلمانی دموکراتیک» نیز میگویند.[۱۴۳] این کشور یک دولت متمرکز و دولت واحد[۱۴۴][۱۴۵] است که در آن مجلس بریتانیا دارای حاکمیت است.[۱۴۶] مجلس از مجلس عوام انتخابی، مجلس اعیان انتصابی و تاج (که توسط مونارک تجسم مییابد) تشکیل شده است.{{Efn|British sovereignty derives from the Crown, a corporation sole occupied by the monarch. It is therefore by and through the monarch that Parliament exercises supreme legislative authority over both the executive and judiciary. Distinguished Professor of Public Law Maurice Sunkin opined the Crown symbolically occupies "...what in other places would be a core element of a written constitution."[۱۴۷] As a result of this state of constitutional affairs, the monarch is formally referred to as "the Sovereign" in legislation.[۱۴۸]}[۱۴۹] کار اصلی مجلس در دو مجلس انجام میشود،[۱۴۹] اما برای تبدیل شدن یک لایحه به قانون پارلمان (یعنی قانون موضوعه)، تأیید سلطنتی الزامی است.[۱۵۰] در نتیجه حاکمیت پارلمانی، قانون اساسی بریتانیا نامدون است و عمدتاً از منابع مکتوب پراکنده، شامل قانون موضوعه پارلمانی، قانون بدعتی و عرفی قضایی و معاهدات بینالمللی، به همراه عرفهای قانون اساسی تشکیل شده است.[۱۵۱] با این حال، دیوان عالی اصولی را که زیربنای قانون اساسی بریتانیا هستند، به رسمیت میشناسد؛ اصولی مانند حاکمیت پارلمانی، حاکمیت قانون، دموکراسی و حمایت از حقوق بینالملل.[۱۵۲]
پادشاه چارلز سوم مونارک و رئیس کشور بریتانیا و ۱۴ کشور مستقل حاکم دیگر است که به آنها «قلمروی مشترکالمنافع» گفته میشود. مونارک بهطور رسمی به عنوان تجسم شخصی تاجوتخت، دارای تمام اختیارات اجرایی است و «برای قانون و عملکرد حکومت در بریتانیا بنیادی است».[۱۵۳] با این حال، اعمال چنین اختیاراتی، از جمله اختیارات متعلق به امتیاز سلطنتی، عموماً تنها با مشاوره وزیر تاج که در برابر پارلمان و از آن طریق در برابر رأیدهندگان پاسخگو است، انجام میشود. با این حال، در انجام وظایف رسمی، مونارک «حق مشورت شدن، حق تشویق کردن و حق هشدار دادن» را دارد.[۱۵۴] علاوه بر این، مونارک تعدادی اختیارات ذخیره در اختیار دارد تا از حکومت پاسخگو حمایت کرده و از بروز بحرانهای قانون اساسی جلوگیری کند.{{Efn|برای نمونه، مونارک به تنهایی یک عضو پارلمان را بر اساس توانایی او در جلب اعتماد مجلس عوام به عنوان نخستوزیر منصوب میکند. مونارک همچنین بهطور منظم افتخارات دولتی را به عنوان هدیه شخصی تاجوتخت اعطا میکند. در شرایط استثنایی، مونارک ممکن است نخستوزیر را برکنار کند، درخواست برای انحلال یا تعطیلی پارلمان را رد کند، از تأیید سلطنتی برای قانونگذاری اولیه خودداری کند و از استفاده غیرقانونی از نیروهای مسلح بریتانیا جلوگیری کند؛ اینها در میان سایر اختیارات ذخیره قرار دارند.[۱۵۵]}
نخستوزیر رئیس دولت در بریتانیا است.[۱۵۶] دولت بریتانیا که تحت هدایت و نظارت کابینه بریتانیا متشکل از وزیران ارشد منتخب و تحت رهبری نخستوزیر فعالیت میکند، به عنوان ابزار اصلی سیاستگذاری عمومی عمل کرده، خدمات عمومی را اداره میکند و از طریق شورای اختصاصی، ابزارهای قانونی را وضع کرده و به مونارک مشاوره میدهد.[۱۵۷][۱۵۸][۱۵۹] تقریباً تمام نخستوزیران بهطور همزمان به عنوان خزانهدار کل خدمت کردهاند[۱۶۰] و تمام نخستوزیران از سال ۱۹۰۵ بهطور مستمر به عنوان خزانهدار کل،[۱۶۱] از سال ۱۹۶۸ به عنوان وزیر خدمات کشوری،[۱۶۲] و از سال ۲۰۱۹ به عنوان وزیر اتحادیه خدمت کردهاند.[۱۶۳] اگرچه نخستوزیر توسط مونارک منصوب میشود، اما در دوران مدرن، طبق عرف، نخستوزیر یک نماینده پارلمان و رهبر حزب سیاسی دارای بیشترین کرسی در مجلس عوام است و به دلیل توانایی خود در جلب اعتماد مجلس عوام، این مقام را در اختیار دارد.[۱۶۴][۱۶۵] نخستوزیر تا تاریخ ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶، اندی برنام، رهبر حزب کارگر است.
اگرچه سه جزیرههای وابسته به تاجوتخت بریتانیا شامل جرزی، گرنزی و جزیره من، و همچنین ۱۴ سرزمینهای فرادریایی بریتانیا بخشی از بریتانیا نیستند، اما تحت حاکمیت تاجوتخت بریتانیا قرار دارند.[۱۶۶]
عقبنشینی دموکراتیک توسط «گزارش دموکراسی وی-دم» در سال ۲۰۲۶ برای بریتانیا شناسایی شد.[۱۶۷][ارتباط؟ ]
انتخابات
[ویرایش | اشتراکگذاری]
برای انتخابات سراسری (انتخابات مجلس عوام)، بریتانیا به ۶۵۰ حوزه انتخابیه تقسیم میشود که هر کدام توسط یک عضو مجلس (MP) که با نظام نخستگزینی انتخابشده است، نمایندگی میشود.[۱۶۸] اعضای مجلس تا پنج سال در سمت خود باقی میمانند و اگر بخواهند به عضویت خود در مجلس ادامه دهند، باید دوباره در انتخابات شرکت کنند.[۱۶۸] حزب محافظهکار که به صورت عامیانه حزب توری یا توریها نامیده میشود، و حزب کارگر از دهه ۱۹۲۰ احزاب سیاسی مسلط در این کشور بودهاند که منجر به توصیف بریتانیا به عنوان یک نظام دوحزبی شده است. با این حال، از دهه ۱۹۲۰ سایر احزاب سیاسی نیز کرسیهایی را در مجلس عوام به دست آوردهاند، اگرچه هرگز تعداد آنها بیشتر از محافظهکاران یا کارگر نبوده است.[۱۶۹] دهه ۲۰۲۰ نشاندهنده فرسایش نظام دوحزبی و رشد یک نظام چندحزبی بود.[۱۷۰]
تقسیمات کشوری
[ویرایش | اشتراکگذاری]
تقسیم جغرافیایی بریتانیا به شهرستانها یا شایرها در انگلستان و اسکاتلند در قرون وسطای آغازین آغاز شد و تا دوران نوین آغازین در سراسر بریتانیای کبیر و ایرلند تکمیل گردید.[۱۷۱] دولت محلی مدرن توسط شوراهای منتخب، که تا حدی بر پایه شهرستانهای باستانی بناشده بود، توسط مصوبههای جداگانه پارلمان ایجاد شد: در انگلستان و ولز در سال ۱۸۸۸، اسکاتلند در سال ۱۸۸۹ و ایرلند در سال ۱۸۹۸؛ این بدان معناست که هیچ نظام منسجمی از مرزبندی اداری یا جغرافیایی در سراسر بریتانیا وجود ندارد،[۱۷۲] و انگلستان و ولز، اسکاتلند و ایرلند شمالی هر کدام حوزههای قضایی متمایز خود را دارند.[۱۷۳] تا قرن نوزدهم تغییر چندانی در این ترتیبات ایجاد نشد، اما از آن زمان تاکنون تکامل مداومی در نقش و کارکرد آنها وجودداشته است.[۱۷۴]
دولت محلی در انگلستان پیچیده است و توزیع کارکردها بسته به ترتیبات محلی متفاوت است. سطوح بالایی تقسیمات کشوری انگلستان، نه ناحیههای انگلستان هستند که عمدتاً برای اهداف آماری استفاده میشوند.[۱۷۵] یکی از این ناحیهها، لندن بزرگ، از سال ۲۰۰۰ و به دنبال حمایت مردمی از این پیشنهاد در همهپرسی سال ۱۹۹۸، دارای یک مجمع و شهردار منتخب مستقیمبوده است.[۱۷۶]
دولت محلی در اسکاتلند به ۳۲ منطقه شورایی با تنوع گسترده در اندازه و جمعیت تقسیم میشود. شهرهای گلاسگو، ادینبرو، ابردین و داندی مناطق شورایی جداگانهای هستند، همانند شورای هایلند که یکسوم مساحت اسکاتلند را در بر میگیرد اما تنها کمی بیش از ۲۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد. شوراهای محلی از اعضای منتخب شورا تشکیل شدهاند که تعداد آنها ۱٬۲۲۳ نفر است.[۱۷۷]
دولت محلی در ولز شامل ۲۲ مرجع واحد است که هر کدام توسط یک رهبر و کابینهای که توسط خود شورا انتخاب میشود، اداره میگردد. اینها شامل شهرهای کاردیف، سوانزی و نیوپورت هستند که خود مراجع واحد محسوب میشوند.[۱۷۸] انتخابات هر چهار سال یکبار تحت نظام نخستگزینی برگزار میشود.[۱۷۸]
دولت محلی در ایرلند شمالی از سال ۲۰۱۵ به ۱۱ شورای منطقهای سازماندهیشده است که هر کدام با رأی انتقالپذیر واحد انتخاب میشوند. اختیارات آنها محدود به خدماتی مانند جمعآوری زباله، کنترل سگها و نگهداری از پارکها و گورستانها است.[۱۷۹] این نظام پس از تصمیم سال ۲۰۰۸ هیئت اجرایی برای جایگزینی ساختار پیشین شامل ۲۶ منطقه که از سال ۱۹۷۳ برقرار بود، معرفی شد.[۱۸۰]
قدرتسپاری
[ویرایش | اشتراکگذاری]
در بریتانیا، فرایند قدرتسپاری، اختیارات گوناگونی را از حکومت بریتانیا به سه کشور از چهار کشور تشکیلدهنده بریتانیا—اسکاتلند، ایرلند شمالی و ولز—و همچنین به ناحیههای انگلستان منتقل کرده است که از سال ۱۹۹۹ دارای حکومتها و پارلمانهای خاص خود هستند و امور قدرتسپاریشدهٔ مختلفی را کنترل میکنند.[۱۸۱] این اختیارات متفاوت است و به دولت اسکاتلند، دولت ولز، هیئت اجرایی ایرلند شمالی و (در انگلستان) به مقامهای راهبردی: مرجع لندن بزرگ، مدیریتهای ترکیبی و مدیریتهای ترکیبی شهرستانی منتقلشده است.[۱۸۲] در میان پارلمانهای قدرتسپاریشده در سراسر بریتانیا، پارلمان اسکاتلند گستردهترین مسئولیتها را در زمینه اختیارات قدرتسپاریشده دارد و به عنوان «یکی از قدرتمندترین پارلمانهای قدرتسپاریشده در جهان» توصیفشده است.[۱۸۳][۱۸۴]
بریتانیا دارای یک قانون اساسی نامکتوب است و مسائل قانون اساسی در زمره اختیاراتی نیستند که قدرتسپاریشده باشند. بر اساس دکترین حاکمیت پارلمانی، پارلمان بریتانیا در تئوری میتواند پارلمان اسکاتلند، پارلمان ولز (سند) یا مجلس ایرلند شمالی را منحل کند.[۱۸۵] اگرچه در قانون اسکاتلند ۲۰۱۶ و قانون ولز ۲۰۱۷ تصریحشده است که دولت اسکاتلند و دولت ولز «بخش دائمی ترتیبات قانون اساسی بریتانیا هستند».[۱۸۶][۱۸۷]
در عمل، برای پارلمان بریتانیا از نظر سیاسی دشوار خواهد بود که قدرتسپاری به پارلمان اسکاتلند و پارلمان ولز را لغو کند، زیرا این نهادها از طریق همهپرسی ایجاد شدهاند. محدودیتهای سیاسی اعمالشده بر قدرت پارلمان بریتانیا برای مداخله در قدرتسپاری در ایرلند شمالی حتی بیشتر است، زیرا قدرتسپاری در ایرلند شمالی بر پایه یک توافق بینالمللی با حکومت ایرلند استوار است. پارلمان بریتانیا اختیارات قانونگذاری سه پارلمان قدرتسپاریشده را در مسائل سیاست اقتصادی از طریق قانونی که در سال ۲۰۲۰ تصویب شد، محدود میکند.[۱۸۸][۱۸۹][۱۹۰]
انگلستان
[ویرایش | اشتراکگذاری]برخلاف اسکاتلند، ایرلند شمالی و ولز، انگلستان دارای حکومت قدرتسپاریشده یا پارلمان ملی مجزا نیست،[۱۹۱] بلکه فرایند قدرتسپاری اختیارات از حکومت مرکزی به دولتهای محلی، نخستین بار در سال ۱۹۹۸ صورت گرفته است.[۱۹۲] مرجع لندن بزرگ پس از همهپرسی سال ۱۹۹۸ تأسیس شد. این نهاد که به صورت عامیانه «سیتی هال» نامیده میشود، بدنه حکومتی منطقهای و قدرتسپاریشده برای لندن بزرگ است. این نهاد از دو شاخه سیاسی تشکیلشده است: شهردار لندن که مستقیماً انتخاب میشود و شورای شهر لندن که به عنوان نهادی برای نظارت و ایجاد توازن در برابر شهردار عمل میکند.
مدیریت ترکیبی نوعی از نهاد دولت محلی است که در انگلستان و خارج از لندن بزرگ توسط قانون دموکراسی محلی، توسعه اقتصادی و ساختوساز ۲۰۰۹ معرفی شد. این مدیریتها به گروهی از دولتهای محلی اجازه میدهند تا مسئولیتهای مناسب را تجمیع کرده و اختیارات قدرتسپاریشده مشخصی را از حکومت مرکزی دریافت کنند تا سیاستهای حملونقل و اقتصادی را در منطقهای وسیعتر به شکلی موثرتر اجرا نمایند.[۱۹۳] مدیریت ترکیبی شهرستان، نوع مشابهی از نهاد دولت محلی است که در انگلستان و خارج از لندن بزرگ توسط قانون ارتقا و بازآفرینی ۲۰۲۳ معرفی شد، اما تنها میتواند توسط مقامات ردهبالا یعنی شورای شهرستان و مقامات واحد تشکیل شود.[۱۹۴]
اسکاتلند
[ویرایش | اشتراکگذاری]
از سال ۱۹۹۹، اسکاتلند دارای یک حکومت ملی و پارلمان قدرتسپاریشده با اختیارات گسترده در هر موضوعی است که بهطور خاص برای پارلمان بریتانیا رزرو نشده باشد.[۱۹۵][۱۹۶] اسکاتلند در میان سه پارلمان قدرتسپاریشده در بریتانیا، بیشترین اختیارات را داراست و کنترل کامل قانونگذاری بر آموزش، نظم و قانون، اقتصاد، مراقبتهای بهداشتی، انتخابات، املاک سلطنتی اسکاتلند، سیستم برنامهریزی و مسکن را در اختیار دارد.[۱۹۷]
اختیارات بیشتری از طریق قانون اسکاتلند ۲۰۱۲ و قانون اسکاتلند ۲۰۱۶ به پارلمان اسکاتلند منتقل شد، از جمله برخی اختیارات مالیاتی، که شامل کنترل کامل بر مالیات بر درآمد حاصل از اشتغال، مالیات بر معاملات زمین و ساختمان، مالیات بر محلهای دفن زباله، عوارض مصالح، مالیات خروج هوایی و درآمد اسکاتلند، و همچنین جنبههایی از شبکه انرژی، از جمله انرژی تجدیدپذیر، بهرهوری انرژی و صدور مجوز برای نفت و گاز در خشکی میشود.[۱۹۸][۱۹۵] اختیارات آنها در مسائل اقتصادی بهطور قابلتوجهی توسط قانونی از پارلمان بریتانیا که در سال ۲۰۲۰ تصویب شد، محدود شده است.{{پانویسهای تودرتو|name=UKIM|[۱۹۹][۲۰۰][۲۰۱][۲۰۲][۲۰۳][۲۰۴][۲۰۵]}
دولت اسکاتلند یک دولت اقلیت از حزب ملی اسکاتلند (SNP) است[۲۰۶] که توسط وزیر اول، که در حال حاضر جان سوینی، رهبر حزب ملی اسکاتلند است، هدایت میشود. در سال ۲۰۱۴، همهپرسی استقلال اسکاتلند (۲۰۱۴) برگزار شد که در آن ۵۵٫۳ درصد به عدم استقلال از بریتانیا و ۴۴٫۷ درصد به استقلال رأی دادند که منجر به ماندن اسکاتلند در بریتانیا شد. دولت محلی در اسکاتلند به ۳۲ منطقه شورایی با تفاوتهای گسترده در اندازه و جمعیت تقسیمشده است. شوراهای محلی از اعضای منتخب تشکیل شدهاند که تعداد آنها ۱٬۲۲۳ نفر است.[۱۷۷]
پارلمان اسکاتلند از دولت اسکاتلند جدا است. این پارلمان از ۱۲۹ نماینده پارلمان اسکاتلند (MSPs) منتخب تشکیل شده است. این نهاد، مرجع قانونگذاری اسکاتلند است و از این رو بر کار دولت مستقر اسکاتلند نظارت میکند و هرگونه لایحه پیشنهادی را از طریق بحثهای پارلمانی، کمیتهها و پرسشهای پارلمانی بررسی مینماید.[۱۹۸]
ولز
[ویرایش | اشتراکگذاری]از سال ۱۹۹۹، ولز دارای یک دولت ملی و قوه مقننه قدرتسپاریشده است که با نام سند (Senedd) شناخته میشود. انتخابات سند تا سال ۲۰۲۶ از نظام انتخاباتی عضو اضافی استفاده میکرد، اما پس از آن نظام رأیگیری به نمایندگی تناسبی فهرست بسته تغییر یافت. تعداد اعضای منتخب نیز از ۶۰ به ۹۶ نفر افزایش یافت که نماینده ۱۶ حوزه انتخابیه ششعضوی هستند. سند اختیارات محدودتری نسبت به اختیارات تفویضشده به اسکاتلند دارد.[۲۰۷] این نهاد میتواند در هر موضوعی که بهطور خاص توسط قوانین سند کامری برای پارلمان بریتانیا رزرو نشده باشد، قانونگذاری کند. دولت ولز در حال حاضر یک دولت اقلیت از پلاید کامری است که توسط وزیر اول، رون اپ یورورث، هدایت میشود. دولت محلی در ولز شامل ۲۲ مرجع واحد است که هر کدام توسط یک رهبر و کابینهای که توسط خود شورا انتخاب شدهاند، اداره میشوند.
ایرلند شمالی
[ویرایش | اشتراکگذاری]شکل قدرتسپاریشده حکومت در ایرلند شمالی بر پایه پیمان جمعه نیک در سال ۱۹۹۸ استوار است که به یک دوره ۳۰ ساله از درگیریهای فرقهای اتحادگرایان-ملیگرایان که با نام مشکلات شناخته میشود، پایان داد. این پیمان توسط همهپرسی تأیید و در اواخر همان سال اجرایی شد. این پیمان ترتیبات اشتراکگذاری قدرت را برای یک دولت و قوه مقننه قدرتسپاریشده ایجاد کرد که به ترتیب با نامهای هیئت اجرایی ایرلند شمالی و مجمع ایرلند شمالی شناخته میشوند.[۲۰۸] انتخابات مجمع از نظام رأی انتقالپذیر واحد استفاده میکند. هیئت اجرایی و مجمع دارای اختیاراتی مشابه اختیارات تفویضشده به اسکاتلند هستند.[۲۰۹] هیئت اجرایی توسط یک دوحاکمیتی که نماینده اعضای اتحادگرا و ملیگرای مجمع است، هدایت میشود.[۲۱۰] وزیر اول و معاون وزیر اول ایرلند شمالی روسای مشترک دولت ایرلند شمالی هستند.[۲۱۱][۲۱۲] دولت محلی در ایرلند شمالی از سال ۲۰۱۵ بین ۱۱ شورا با مسئولیتهای محدود تقسیمشده است.[۱۷۹]
روابط خارجی
[ویرایش | اشتراکگذاری]
بریتانیا عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد و عضو ناتو، آکوس، اتحادیه کشورهای مشترکالمنافع، گروه هفت، گروه ۲۰، سازمان توسعه و همکاری اقتصادی، سازمان تجارت جهانی، شورای اروپا و سازمان امنیت و همکاری اروپا است.[۲۱۳] این کشور شورای فرهنگی بریتانیا را اداره میکند که سازمانی تخصصی در زمینه فرصتهای فرهنگی و آموزشی بینالمللی در بیش از ۱۰۰ کشور جهان است. بریتانیا همچنان یک قدرت بزرگ جهانی با نفوذ سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و نظامی قابلتوجه باقی مانده است.[۲۱۴][۲۱۵]
گفته میشود که بریتانیا دارای یک «رابطه ویژه» با ایالات متحده و یک مشارکت نزدیک با فرانسه – موسوم به «توافق قلبی» – است و فناوری جنگافزارهای هستهای را با هر دو کشور به اشتراک میگذارد؛[۲۱۶][۲۱۷] اتحاد پرتغال و انگلستان قدیمیترین اتحاد نظامی الزامآور در جهان محسوب میشود. بریتانیا همچنین پیوند نزدیکی با جمهوری ایرلند دارد؛ این دو کشور دارای یک منطقه سفر مشترک هستند و از طریق کنفرانس بیندولتی بریتانیا و ایرلند و شورای بریتانیا و ایرلند با یکدیگر همکاری میکنند. حضور و نفوذ جهانی بریتانیا از طریق روابط تجاری، سرمایهگذاریهای خارجی، حمایت توسعه رسمی و تعاملات نظامی تقویت میشود.[۲۱۸]
نظامی
[ویرایش | اشتراکگذاری]
نیروهای مسلح بریتانیا از سه شاخه حرفهای تشکیلشده است: نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا و تفنگداران دریایی سلطنتی (که سرویس دریایی را تشکیل میدهند)، نیروی زمینی بریتانیا و نیروی هوایی سلطنتی.[۲۱۹] نیروهای مسلح بریتانیا توسط وزارت دفاع بریتانیا مدیریتشده و تحت کنترل شورای دفاع بریتانیا به ریاست وزیر دفاع بریتانیا قرار دارند. فرمانده کل قوا، مونارک بریتانیا است که اعضای نیروهای مسلح به او سوگند وفاداری یاد میکنند.[۲۲۰]
نیروهای مسلح وظیفه حفاظت از بریتانیا و سرزمینهای فرادریایی آن، ترویج منافع امنیتی جهانی بریتانیا و حمایت از تلاشهای بینالمللی برای حفظ صلح را بر عهده دارند. آنها شرکتکنندگان فعال و منظم در ناتو (از جمله سپاه واکنش سریع متحدین), توافق دفاعی پنج قدرت، ریمپاک و سایر عملیاتهای ائتلافی در سراسر جهان هستند. پادگانها و تأسیسات فرادریایی در جزیره اسنشن، بحرین، بلیز، برونئی، کانادا، قبرس، جزیره دیهگو گارسیا، جزایر فالکلند، آلمان، جبلالطارق، کنیا، عمان، قطر و سنگاپور نگهداری میشوند.[۲۲۱]
بر اساس گزارش مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم[۲۲۲] و مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک،[۲۲۳] بریتانیا در سال ۲۰۲۵ دارای ششمین یا پنجمین بودجه نظامی بزرگ جهانبوده است. مجموع هزینههای دفاعی در سال ۲۰۲۴ حدود ۲. ۳ درصد از تولید ناخالص داخلی برآوردشده است.[۲۲۴] پس از پایان جنگ سرد، سیاست دفاعی بر این فرض استوار است که «سختترین عملیاتها» به عنوان بخشی از یک ائتلاف انجام خواهد شد.[۲۲۵]
حقوق و عدالت کیفری
[ویرایش | اشتراکگذاری]
بریتانیا دارای یک نظام حقوقی واحد نیست، زیرا معاهده اتحاد ۱۷۰۶ تداوم نظام حقوقی مجزای اسکاتلند را تضمین کرد.[۵] بریتانیا دارای سه نظام حقوقی متمایز است: حقوق انگلستان، حقوق ایرلند شمالی و حقوق اسکاتلند. یک دیوان عالی بریتانیای جدید در اکتبر ۲۰۰۹ تشکیل شد تا جایگزین کمیته استیناف مجلس اعیان شود.[۲۲۶] کمیته قضایی شورای سلطنتی، که شامل اعضای مشابه دیوان عالی است، بالاترین مرجع تجدیدنظر برای چندین کشور مستقل عضو اتحادیه کشورهای مشترکالمنافع، سرزمینهای فرادریایی بریتانیا و جزیرههای وابسته به تاجوتخت بریتانیا محسوب میشود.[۲۲۷]
هم حقوق انگلستان که در انگلستان و ولز اعمال میشود و هم حقوق ایرلند شمالی، بر پایه اصول کامن لا (یا قانون بدعتی و عرفی) استوار هستند.[۲۲۸] این نظام در قرون وسطی در انگلستان پدید آمد و پایه و اساس بسیاری از نظامهای حقوقی در سراسر جهان است. دادگاههای انگلستان و ولز توسط دادگاههای عالی انگلستان و ولز هدایت میشوند که شامل دادگاه تجدیدنظر، دیوان عالی دادگستری برای پروندههای مدنی و دادگاه جزا برای پروندههای کیفری است.[۲۲۹] حقوق اسکاتلند یک نظام ترکیبی است که بر پایه اصول کامن لا و قانون مدنی (نظام قانونی) بناشده است. دادگاههای اصلی آن شامل دادگاه سشن برای پروندههای مدنی[۲۳۰] و دیوان عالی دادگستری برای پروندههای کیفری است.[۲۳۱] دیوان عالی بریتانیا به عنوان بالاترین مرجع تجدیدنظر برای پروندههای مدنی تحت حقوق اسکاتلند عمل میکند.[۲۳۲] نظام عدالت کیفری با نرخ پایین نرخ محکومیت و اطاله دادرسی برای برخی از انواع جرمها شناختهشده است.[۲۳۳]
میزان جرم در انگلستان و ولز بین سالهای ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۵ افزایش یافت. از آن نقطه اوج، طبق آمار جرم بریتانیا، در مجموع ۶۶ درصد کاهش در جرایم ثبتشده از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۵ رخ داده است.[۲۳۴]
قوانین کار بریتانیا حقوق استخدامی از جمله حداقل دستمزد، حداقل ۲۸ روز تعطیلات سالانه، مرخصی والدین، حقوق قانونی بیماری و بازنشستگی را تعیین میکنند. ازدواج همجنسگرایان از سال ۲۰۱۴ در انگلستان، اسکاتلند و ولز، و از سال ۲۰۲۰ در ایرلند شمالی قانونیبوده است.[۲۳۵] برابری دگرباشان جنسی در بریتانیا با استانداردهای مدرن، پیشرفته تلقی میشود.[۲۳۶][۲۳۷]
از زمان خروج از اتحادیه اروپا، بیشتر اختلافات تحت توافقهای بریتانیا و اتحادیه اروپا از طریق رایزنی بین طرفین حلوفصل میشود. اگر رایزنی نتواند مسئله را حل کند، هر یک از طرفین میتواند درخواست داوری (حقوق) کند که معمولاً در PCA واقع در کاخ صلح در لاهه انجام میشود.[۱۰۷][۲۳۸][۲۳۹] پیمان تجارت و همکاری بریتانیا و اتحادیه اروپا بیان میدارد که بریتانیا و اتحادیه اروپا باید با «احترام متقابل کامل و حسن نیت»، آنگونه که در حقوق بینالملل تعریفشده است، با یکدیگر همکاری و مذاکره کنند. تحت چارچوب ویندزور، مسائل مربوط به ایرلند شمالی که نیازمند تفسیر حقوق اتحادیه اروپا هستند به ECJ ارجاع داده میشوند، اگرچه ترمز استورمونت میتواند از اجرایی شدن قوانین جدید اتحادیه اروپا جلوگیری کند.[۲۴۰][۲۴۱]
اقتصاد
[ویرایش | اشتراکگذاری]
بریتانیا دارای یک اقتصاد بازار اجتماعی بسیار توسعهیافته است.[۲۴۳][۲۴۴] با برآورد تولید ناخالص داخلی (GDP) اسمی ۲٫۸۱۹ تریلیون پوند در سال ۲۰۲۵،[۲۴۵] این کشور پنجمین اقتصاد ملی بزرگ در جهان و دومین اقتصاد بزرگ در اروپا است. واحد پول آن، پوند استرلینگ، چهارمین ارز پرمعامله در بازار تبادل خارجی و چهارمین ارز ذخیره بزرگ جهان، پس از دلار آمریکا، یورو و ین است.[۲۴۶] پوند استرلینگ ارزش اسمی بالای خود را هم از طریق تاریخچه طولانی ثبات و هم به دلیل عدم تجربه بازتعریف رسمی پول حفظ کرده است. از سال ۲۰۲۲، بریتانیا هم چهارمین صادرکننده بزرگ[۲۴۷] و هم چهارمین واردکننده بزرگ کالا و خدمات در جهانبوده است. با وجود داشتن یکی از بالاترین سطوح نابرابری درآمد در سازمان توسعه و همکاری اقتصادی،[۲۴۸][۲۴۹] بریتانیا دارای رتبه بسیار بالایی در شاخص توسعه انسانی است، که این رتبه حتی هنگام تعدیل برای نابرابری نیز حفظ میشود. تا سال ۲۰۲۵، نرخ بیکاری بریتانیا ۴٫۷٪[۲۵۰] و رشد سالانه تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه ۱٫۱٪بوده است.[۲۵۱] خزانه اعلیحضرت، به رهبری رئیس خزانه، مسئول توسعه و اجرای مالیه عمومی و سیاست اقتصادی حکومت است. وزارت تجارت و کسبوکار مسئول امور تجاری، تجارت بینالمللی و شرکتها است. بانک انگلستان بانک مرکزی بریتانیا است و مسئولیت انتشار اسکناس و سکه به پوند استرلینگ را بر عهده دارد. بانکها در اسکاتلند و ایرلند شمالی حق انتشار اسکناسهای خود را حفظ کردهاند، مشروط بر اینکه به اندازه کافی اسکناسهای بانک انگلستان را برای پوشش انتشار خود در ذخایر نگه دارند.]]
صنایع و خدمات
[ویرایش | اشتراکگذاری]

بخش خدمات حدود ۸۰ درصد از ارزش افزوده ناخالص بریتانیا را در سال ۲۰۲۳ تشکیل میداد.[۲۵۳] تا سال ۲۰۲۳، این کشور دومین صادرکننده بزرگ خدمات در جهان[۲۵۴] و در سال ۲۰۲۴ بزرگترین صادرکننده خالص خدمات مالی در جهان بود.[۲۵۵] لندن پایتخت جهانی معاملات ارز است و در سال ۲۰۲۲ سهم بازاری معادل ۳۷٫۸ درصد از گردش مالی جهانی را در اختیار داشت.[۲۵۶] این شهر بزرگترین اقتصاد شهری در اروپا[۲۵۷] و در کنار نیورک، یکپارچهترین شهر جهان با اقتصاد جهانی است.[۲۵۸] لندن همچنین یکی از مراکز مالی پیشرو در جهان است که در شاخص مراکز مالی جهانی سال ۲۰۲۵ در رتبه دوم قرار گرفت.[۲۵۹] ادینبرو، دومین مرکز مالی بزرگ بریتانیا، در همان شاخص در رتبه ۲۹ جهان قرار دارد.[۲۵۹][۲۶۰]
بخش تولید بریتانیا در سال ۲۰۲۴ دهمین تولیدکننده بزرگ جهان و چهارمین تولیدکننده بزرگ اروپا از نظر ارزش خروجی بود.[۲۶۱] در پایان سال ۲۰۲۴، صنعت تولید در بریتانیا ۸ درصد از نیروی کار و ۸٫۶ درصد از خروجی اقتصادی ملی را به خود اختصاص داد.[۲۶۲] طبق گزارش سال ۲۰۱۷، میدلندز شرقی و میدلندز غربی (به ترتیب با ۱۲٫۶ و ۱۱٫۸ درصد) مناطقی بودند که بیشترین نسبت کارکنان در بخش تولید را داشتند. بخش تولید لندن با ۲٫۸ درصد، کمترین میزان را داشت.[۲۶۳]
بخش گردشگری کشور برای اقتصاد بریتانیا اهمیت دارد؛[۲۶۴] صنایع خلاق در سال ۲۰۱۹، ۵٫۹ درصد از ارزش افزوده ناخالص بریتانیا را تشکیل میدادند[۲۶۵] و در سال ۲۰۱۸، ۱۱۱ میلیارد پوند به اقتصاد بریتانیا کمک کردند.[۲۶۶] لویدز لندن که در لندن واقعشده، بزرگترین بازار بیمه و بیمه اتکایی جهان است.[۲۶۷] دبلیوپیپی یکی از بزرگترین شرکتهای تبلیغاتی جهان است که دفتر مرکزی آن نیز در لندن قرار دارد.[۲۶۸] بریتانیا یکی از بازارهای پیشرو خردهفروشی در اروپا و بزرگترین بازار تجارت الکترونیک آن است.[۲۶۹] این کشور با هزینههای مصرفی بیش از ۲ تریلیون دلار آمریکا در سال ۲۰۲۳، دارای دومین بازار بزرگ مصرفکننده در اروپا است.[۲۷۰] جان لوئیس بزرگترین کسبوکار تحت مالکیت کارکنان در بریتانیا است.[۲۷۱]
صنعت خودروسازی بریتانیا ۴۷ میلیارد پوند صادرات ایجاد میکند (۱۲ درصد از کل صادرات کالای بریتانیا).[۲۷۲] در سال ۲۰۲۴، بریتانیا ۷۷۹٬۵۸۴ خودروی سواری و ۱۲۵٬۶۴۹ خودروی تجاری تولید کرد؛ ۸ از هر ۱۰ خودروی تولیدشده در بریتانیا به خارج از کشور صادر میشود.[۲۷۲] بریتانیا به خاطر خودروهای نمادینی مانند مینی و جگوار[۲۷۳] و همچنین خودروهای لوکسی نظیر رولز-رویس، بنتلی و رنجروور شناخته میشود. بریتانیا مرکز اصلی تولید موتور است: در سال ۲۰۲۴، ۱٫۵۹ میلیون موتور تولید شد.[۲۷۲] این کشور در سال ۲۰۲۳، سومین صادرکننده بزرگ موتور از نظر ارزش در جهان بود.[۲۷۴] صنعت ورزشهای موتوری بریتانیا گردش مالی سالانهای در حدود ۱۰ میلیارد پوند دارد.[۲۷۵] هفت تیم از یازده تیم فرمول یک در بریتانیا مستقر هستند و فناوری آنها در ابرخودروها و هایپرکارهای مکلارن، آستون مارتین و لوتوس استفاده میشود.[ض] صنعت هوافضای بریتانیا دومین صنعت بزرگ در جهان است[۲۷۶] و گردش مالی سالانهای در حدود ۳۰ میلیارد پوند دارد.[۲۷۷] صنعت فضایی بریتانیا در سال ۲۰۲۰/۲۱ ارزشی معادل ۱۷٫۵ میلیارد پوند داشت و حدود ۴۸٬۸۰۰ نفر را در استخدام خود داشت.[۲۷۸][۲۷۹] آژانس فضایی بریتانیا در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد که ۱٫۶ میلیارد پوند در پروژههای مرتبط با فضا سرمایهگذاری میکند.[۲۸۰]
صنعت کشاورزی بریتانیا در مقایسه با استانداردهای اروپایی، متمرکز، بسیار مکانیزه و کارآمد است؛ بهطوری که حدود ۶۰ درصد از نیازهای غذایی کلی کشور و ۷۳ درصد از نیازهای غذایی بومی آن را با بهکارگیری حدود ۰٫۹ درصد از نیروی کار (۲۹۲٬۰۰۰ کارگر) تأمین میکند.[۲۸۱] حدود دو سوم از تولیدات به دام و یک سوم به محصولات زراعی اختصاص دارد. بریتانیا همچنان دارای یک صنعت ماهیگیری قابلتوجه، هرچند بسیار کوچکشده، است؛ بهطوری که حداقل ۴۹ درصد از ماهیهای صیدشده در بریتانیا در سال ۲۰۲۰ به روش پایدار صید شدهاند.[۲۸۲] ارزش داراییهای سرمایه طبیعی دریایی بریتانیا در سال ۲۰۲۱ حدود ۲۱۱ میلیارد پوند برآورد شد.[۲۸۳] این کشور از نظر انواع دیگر منابع طبیعی از جمله زغالسنگ، نفت، گاز طبیعی، قلع، سنگ آهک، سنگ آهن، نمک، خاک رس، گچ، سنگ گچ، سرب و سیلیس غنی است و دارای زمینهای قابل کشت فراوانی است.[۲۸۴]
علم و فناوری
[ویرایش | اشتراکگذاری]
انگلستان و اسکاتلند از قرن هفدهم مراکز پیشرو انقلاب علمی بودند.[۲۸۶] بریتانیا از قرن هجدهم رهبری انقلاب صنعتی را بر عهده داشت و همچنان به پرورش دانشمندان و مهندسانی ادامه داده است که اعتبار پیشرفتهای مهم به نام آنها ثبتشده است.[۲۸۷] نظریهپردازان بزرگ سدههای هفدهم و هجدهم شامل آیزاک نیوتن هستند که قوانین حرکت و تبیین او از گرانش به عنوان سنگ بنای علم مدرن شناخته میشود؛[۲۸۸] از قرن نوزدهم چارلز داروین که نظریه فرگشت او از طریق انتخاب طبیعی برای توسعه زیستشناسی مدرن بنیادی بود، و جیمز کلارک ماکسول که نظریه کلاسیک الکترومغناطیس را فرمولبندی کرد؛ و در دوران اخیر استیون هاوکینگ که نظریههای مهمی را در زمینههای کیهانشناسی، گرانش کوانتومی و بررسی سیاهچالهها پیش برد.[۲۸۹] وزارت علوم، نوآوری و فناوری (DSIT) مسئول کمک به توسعه و مدیریت خروجیهای علمی، تحقیقاتی و فناوری بریتانیا است. تحقیقات و توسعه علمی همچنان در دانشگاههای بریتانیا اهمیت دارد و بسیاری از آنها برای تسهیل تولید و همکاری با صنعت، پارکهای علمی ایجاد کردهاند.[۲۹۰] در سال ۲۰۲۲، بریتانیا ۶٫۰ درصد از مقالات تحقیقاتی علمی جهان را تولید کرد و ۸٫۸ درصد از سهم استنادات علمی را به خود اختصاص داد که چهارمین و سومین رتبه بالا در میان کشورهای G7 و برزیل، چین، هند، روسیه و کره جنوبی بود. بریتانیا در میان این کشورها از نظر تأثیر استنادی وزنی-میدانی در رتبه اول قرار گرفت.[۲۹۱] مجلات علمی تولیدشده در بریتانیا شامل نشریات انجمن سلطنتی، «نیچر»، «مجله پزشکی بریتانیا» و «لنست» است.[۲۹۲] تا سال ۲۰۲۴، بخش فناوری بریتانیا به ارزش ۱٫۲ تریلیون دلار آمریکا رسید که از مجموع ارزش بخشهای فرانسه و آلمان پیشی گرفت.[۲۹۳] کمبریج به عنوان دانشگاه شماره یک جهان برای پرورش بنیانگذاران موفق فناوری نامگذاری شد.[۲۹۴] صنعت هوش مصنوعی بریتانیا از نظر ارزش، بزرگترین در اروپا است[۲۹۵] و این کشور در گزارش سال ۲۰۲۶ دانشگاه استنفورد در مورد توسعه هوش مصنوعی، در رتبه پنجم جهانی قرار گرفت.[۲۹۶] بریتانیا در شاخص جهانی نوآوری سال ۲۰۲۵ در رتبه ششم قرار گرفت.[۲۹۷][۲۹۸]]]
ترابری
[ویرایش | اشتراکگذاری]

در بریتانیا، تمامی ترافیک از سمت چپ حرکت میکنند و مسافت و سرعت با مایل، یارد و مایل بر ساعت (mph) اندازهگیری میشوند. تمامی خودروهای تولیدشده برای استفاده در بریتانیا، فرمان خود را در سمت راست خودرو دارند. شبکه جادهای شعاعی در مجموع شامل ۲۹٬۱۴۵ مایل (۴۶٬۹۰۴ کیلومتر) جاده اصلی، ۲٬۱۷۳ مایل (۳٬۴۹۷ کیلومتر) آزادراه و ۲۱۳٬۷۵۰ مایل (۳۴۴٬۰۰۰ کیلومتر) جاده آسفالتشده است.[۱۱۷] آزادراه ام۲۵ که لندن را احاطه کرده، بزرگترین و پررفتوآمدترین کمربندی در جهان است.[۲۹۹] در سال ۲۰۲۴، ۴۱. ۷ میلیون وسیله نقلیه دارای مجوز در بریتانیا وجود داشت.[۳۰۰]
بریتانیا دارای شبکه ریلی گستردهای به طول ۱۰٬۰۷۲ مایل (۱۶٬۲۰۹ کیلومتر) است. در بریتانیای کبیر، شبکه بریتیش ریل بین سالهای ۱۹۹۴ و ۱۹۹۷ خصوصیسازی شد که به دنبال آن افزایش سریعی در تعداد مسافران رخ داد. گریت بریتیش ریلویز یک نهاد دولتی برنامهریزیشده است که بر ترابری ریلی در بریتانیای کبیر نظارت خواهد کرد. بریتانیا در شاخص عملکرد راهآهن اروپا در سال ۲۰۱۷ که شدت استفاده، کیفیت خدمات و ایمنی را ارزیابی میکند، در میان سیستمهای ریلی ملی اروپا در رتبه هشتم قرار گرفت.[۳۰۱]
یک قطار بهطور مستقیم از لندن به پاریس حرکت میکند.[۳۰۲] این قطار که یورواستار نام دارد، از طریق تونل مانش در زیر کانال مانش عبور میکند. این تونل با ۲۳. ۵ مایل طول، طولانیترین تونل زیردریایی جهان است.[۳۰۳] همچنین یک سرویس حمل خودرو از طریق تونل به فرانسه وجود دارد که لوشاتل نامیده میشود. خط الیزابت، یک خط ریلی که بین شرق و غرب لندن کشیدهشده، در سال ۲۰۱۶ به افتخار الیزابت دوم نامگذاری شد و در سال ۲۰۲۲ افتتاح گردید.[۳۰۴][۳۰۵] یکی دیگر از پروژههای زیرساختی بزرگ، های اسپید ۲ (HS2) است؛ یک راهآهن پرسرعت که از سال ۲۰۱۹ در حال ساخت است. این خط لندن را به بیرمنگام متصل خواهد کرد و پتانسیل گسترش به سمت شمال را دارد و قادر است به سرعت ۲۲۵ مایل بر ساعت برسد.[۳۰۶][۳۰۷]
در سال ۲۰۲۳، ۴ میلیارد سفر با اتوبوس در بریتانیا انجام شد که ۱. ۸ میلیارد مورد آن در لندن بود.[۳۰۸] اتوبوس دوطبقه قرمز به عنوان نمادی شناختهشده در سطح بینالمللی از لندن و انگلستان وارد فرهنگ عامهشده است.[۳۰۹] شبکه اتوبوسرانی لندن گسترده است و با بیش از ۶۸۰۰ سرویس زمانبندیشده در هر روز کاری، حدود ۶ میلیون مسافر را در بیش از ۷۰۰ مسیر مختلف جابهجا میکند که آن را به یکی از گستردهترین سیستمهای اتوبوسرانی در جهان و بزرگترین در اروپا تبدیل کرده است.[۳۱۰]
در طول سال ۲۰۲۴، فرودگاههای بریتانیا نزدیک به ۲۹۲. ۵ میلیون مسافر را جابهجا کردند.[۳۱۱] در آن دوره، سه فرودگاه بزرگ عبارت بودند از: فرودگاه هیترو لندن (۸۳. ۹ میلیون مسافر)، فرودگاه گاتویک (۴۳. ۲ میلیون مسافر) و فرودگاه منچستر (۳۰. ۸ میلیون مسافر).[۳۱۱] فرودگاه هیترو لندن که در ۱۵ مایل (۲۴ کیلومتر) غرب پایتخت واقع شده، دومین فرودگاه پررفتوآمد جهان از نظر مسافران بینالمللی است و بیشترین ترافیک مسافر بینالمللی را در میان تمامی فرودگاههای جهان دارد؛[۳۱۲] این فرودگاه قطب شرکت هواپیمایی حامل پرچم بریتانیا، بریتیش ایرویز، و همچنین ویرجین آتلانتیک است.[۳۱۳] در طول سال ۲۰۲۳، ۱۸. ۳ میلیون مسافر بهصورت بینالمللی با قطار و ۱۸. ۱ میلیون نفر از طریق دریا سفر کردند.[۳۱۴]
انرژی
[ویرایش | اشتراکگذاری]در سال ۲۰۲۱، بریتانیا چهاردهمین مصرفکننده بزرگ و بیستودومین تولیدکننده بزرگ انرژی در جهان بود.[۳۱۵] این کشور خانه بسیاری از شرکتهای بزرگ انرژی است، از جمله دو شرکت از شش شرکت بزرگ نفت و گاز، یعنی بیپی و شل.[۳۱۶]

منابع برق تجدیدپذیر ۵۱ درصد از برق تولیدشده در بریتانیا را در سال ۲۰۲۴ تأمین کردند. انرژی بادی بزرگترین منبع تولید برق در سال ۲۰۲۴ بود که ۳۰ درصد از کل برق بریتانیا را تولید کرد.[۳۱۸] بریتانیا دارای بزرگترین مزرعه بادی فراساحلی در جهان است که در سواحل یورکشر واقعشده است.[۳۱۹] در سال ۲۰۲۳، بریتانیا نه رآکتور هستهای داشت که حدود ۱۵ درصد از برق بریتانیا را تولید میکردند.[۳۲۰] دو رآکتور در حال ساخت هستند و رآکتورهای بیشتری نیز برنامهریزی شدهاند.[۳۲۱][۳۲۲] در اواخر دهه ۱۹۹۰، نیروگاههای هستهای حدود ۲۵ درصد از کل تولید سالانه برق در بریتانیا را تأمین میکردند، اما این سهم با تعطیلی نیروگاههای قدیمی بهتدریج کاهش یافته است. دولت بریتانیا در حال سرمایهگذاری بر روی رآکتورهای کوچک ماژولار است که از طریق شکافت هستهای کار میکنند، و همچنین در تحقیق و توسعه برای رآکتورهای همجوشی تجاری سرمایهگذاری میکند. بدین منظور، دولت در اواخر سال ۲۰۲۳ شراکتی را با ایالات متحده برای همکاری در فناوری همجوشی آغاز کرد و هدف آن «دستیابی به یک رآکتور همجوشی تجاری آماده برای شبکه تا سال ۲۰۴۰» اعلام شد.[۳۲۳] در پایان سال ۲۰۲۳، تخمین زده شد که ۱. ۱ میلیارد معادل بشکه نفت ذخایر «اثباتشده» و «احتمالی» گاز و ۲. ۳ میلیارد معادل بشکه نفت ذخایر «اثباتشده» و «احتمالی» نفت در فراساحل وجود دارد که باعث کاهش وابستگی به واردات برای امنیت انرژی و گذار به انرژیهای تجدیدپذیر میشود.[۳۲۴] طبق اعلام رگولاتور نفت و گاز بریتانیا، میزان انتشار گازهای گلخانهای ناشی از تولید گاز در بریتانیا تقریباً چهار برابر کمتر از الانجی (گاز طبیعی مایع) وارداتی است.[۳۲۵] در سپتامبر ۲۰۲۴، آخرین نیروگاه زغالسنگ تعطیل شد و به این ترتیب زغالسنگ دیگر منبع تولید برق در بریتانیا نیست.[۳۱۸] بریتانیا در حال حاضر با وجود ذخایر فراوان، به دلیل نگرانیهای زیستمحیطی، هیچگونه شکست هیدرولیکی برای استخراج گاز شیل انجام نمیدهد.[۳۲۶]]]
تأمین آب و بهداشت
[ویرایش | اشتراکگذاری]دسترسی به تأمین آب سالم و بهداشت در بریتانیا همگانی است. تخمین زدهشده است که در سال ۲۰۲۲، ۹۶ درصد از خانوارها به شبکه فاضلاب متصل بودهاند.[۳۲۷] طبق گزارش آژانس محیط زیست، کل برداشت آب برای تأمین آب عمومی در بریتانیا در سال ۲۰۰۷، ۱۶٬۴۰۶ لیتر در روزبوده است.[۳۲۸]
در انگلستان و ولز، خدمات آب و فاضلاب توسط ۱۰ شرکت خصوصی منطقهای آب و فاضلاب و ۱۳ شرکت خصوصی کوچکتر که عمدتاً فقط خدمات آب ارائه میدهند، تأمین میشود. در اسکاتلند، این خدمات توسط یک شرکت دولتی واحد به نام اسکاتیش واتر ارائه میشود. در ایرلند شمالی نیز، این خدمات توسط یک نهاد دولتی واحد به نام ایرلند شمالی واتر ارائه میگردد.[۳۲۹]
جمعیتشناسی
[ویرایش | اشتراکگذاری]
در حالی که سرشماریهای انگلستان و ولز و ایرلند شمالی طبق برنامه در سال ۲۰۲۱ انجام شد، سرشماری در اسکاتلند به دلیل همهگیری کووید-۱۹ تا سال ۲۰۲۲ به تعویق افتاد. اداره آمار ملی برآورد کرده است که اگر سرشماری در تمامی بخشهای بریتانیا در ۲۱ مارس ۲۰۲۱ انجام میشد، جمعیت کل بریتانیا ۶۶٬۹۱۲٬۶۳۷ نفر ثبت میشد.[۳۳۱] جمعیت بریتانیا چهارمین جمعیت بزرگ در اروپا و بیست و دومین جمعیت بزرگ در جهان است. در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳، زاد و ولد بیشترین سهم را در رشد جمعیت داشت، در حالی که در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵، خالص مهاجرت بینالمللی سهم بیشتری داشت.[۳۳۲] بین سالهای ۲۰۰۱ و ۲۰۱۱، جمعیت با نرخ رشد سالانه میانگین ۰٫۷ درصد افزایش یافت.[۳۳۳] سرشماری ۲۰۱۱ همچنین نشان داد که در ۱۰۰ سال پیش از آن، نسبت جمعیت ۰ تا ۱۴ ساله از ۳۱ به ۱۸ درصد کاهش یافته و نسبت افراد ۶۵ ساله و بالاتر از ۵ به ۱۶ درصد افزایش یافته است.[۳۳۳] در سال ۲۰۱۸، میانه سنی جمعیت بریتانیا ۴۱٫۷ سال بود.[۱۱۷] سرشماری ۲۰۲۱ جمعیت اسکاتلند را ۵٫۴۸ میلیون نفر، ولز را ۳٫۱ میلیون نفر و ایرلند شمالی را ۱٫۹ میلیون نفر اعلام کرد.[۳۳۳]
جمعیت انگلستان در سال ۲۰۲۱ برابر با ۵۶ میلیون نفر بود که حدود ۸۴ درصد از کل جمعیت بریتانیا را تشکیل میداد.[۳۳۳] انگلستان با ۴۳۴ نفر در هر کیلومتر مربع در اواسط سال ۲۰۲۱، یکی از متراکمترین کشورهای جهان است،[۳۳۳] که تمرکز ویژهای در لندن، پایتخت،[۳۳۴][۳۳۵] و جنوب شرقی آن دارد.[۳۳۶] منطقه کلانشهری گستردهتر لندن بزرگترین منطقه در اروپای غربی است که در سال ۲۰۲۴ جمعیتی بالغ بر ۱۴٫۹ میلیون نفر داشت.[۳۳۷]
| منطقه | مساحت زمین | جمعیت | تراکم (در کیلومتر مربع) | ||
|---|---|---|---|---|---|
| (کیلومتر مربع) | (%) | نفر | (%) | ||
| شمال شرقی | ۸٬۵۸۱ | ۶٪ | ۲٬۶۸۳٬۰۴۰ | ۵٪ | ۳۱۳ |
| شمال غربی | ۱۴٬۱۰۸ | ۱۱٪ | ۷٬۵۱۶٬۱۱۳ | ۱۳٪ | ۵۳۳ |
| یورکشایر و هامبر | ۱۵٬۴۰۴ | ۱۲٪ | ۵٬۵۴۱٬۲۶۲ | ۱۰٪ | ۳۶۰ |
| میدلندز شرقی | ۱۵٬۶۲۴ | ۱۲٪ | ۴٬۹۳۴٬۹۳۹ | ۹٪ | ۳۱۶ |
| میدلندز غربی | ۱۲٬۹۹۸ | ۱۰٪ | ۶٬۰۲۱٬۶۵۳ | ۱۱٪ | ۴۶۳ |
| شرق انگلستان | ۱۹٬۱۱۶ | ۱۵٪ | ۶٬۳۹۸٬۴۹۷ | ۱۱٪ | ۳۳۵ |
| لندن بزرگ | ۱٬۵۷۲ | ۱٪ | ۸٬۸۶۶٬۱۸۰ | ۱۵٪ | ۵٬۶۴۰ |
| جنوب شرقی | ۱۹٬۰۷۲ | ۱۵٪ | ۹٬۳۷۹٬۸۳۳ | ۱۶٪ | ۴۹۲ |
| جنوب غربی | ۲۳٬۸۳۶ | ۱۸٪ | ۵٬۷۶۴٬۸۸۱ | ۱۰٪ | ۲۴۲ |
| انگلستان | ۱۳۰٬۳۱۰ | ۱۰۰٪ | ۵۷٬۱۰۶٬۳۹۸ | ۱۰۰٪ | ۴۳۸ |
در سال ۲۰۲۱، نرخ باروری کل در سراسر بریتانیا ۱٫۵۳ فرزند به ازای هر زن بود،[۳۳۹] که همچنان بهطور قابلتوجهی پایینتر از اوج انفجار جمعیت با ۲٫۹۵ فرزند به ازای هر زن در سال ۱۹۶۴،[۳۴۰] یا رکورد ۶٫۰۲ فرزند به ازای هر زن در سال ۱۸۱۵[۳۴۱] و پایینتر از نرخ جایگزینی ۲٫۱ است. در سال ۲۰۱۱، ۴۷٫۳ درصد از تولدها در بریتانیا مربوط به زنان مجرد بود.[۳۴۲] اداره آمار ملی در سال ۲۰۱۵ گزارش داد که در میان جمعیت ۱۶ ساله و بالاتر بریتانیا، ۱٫۷ درصد خود را همجنسگرا یا دوجنسگرا معرفی میکنند (۲٫۰ درصد از مردان و ۱٫۵ درصد از زنان)؛ ۴٫۵ درصد از پاسخدهندگان با گزینههای «دیگر»، «نمیدانم» پاسخ دادند یا پاسخی ندادند.[۳۴۳] تعداد افراد تراجنسیتی در بریتانیا بر اساس پژوهشهای انجامشده بین سالهای ۲۰۰۱ و ۲۰۰۸، بین ۶۵٬۰۰۰ تا ۳۰۰٬۰۰۰ نفر برآوردشده است.[۳۴۴] الگو:Largest Urban Areas of the United Kingdom
قومیت
[ویرایش | اشتراکگذاری]از نظر تاریخی، تصور میشد که بریتانیاییهای بومی از گروههای قومی نشأت گرفتهاند که پیش از سده دوازدهم در آنجا ساکنشده بودند: سلتها، رومیها، آنگلوساکسونها، نورسها و نورمنها. مردم ولزی ممکن است قدیمیترین گروه قومی در بریتانیا باشند.[۳۴۵] بریتانیا دارای پیشینهای از مهاجرت غیرسفیدپوستان است؛ بهطوری که لیورپول دارای قدیمیترین جمعیت سیاهپوست در کشور است که قدمت آن حداقل به دهه ۱۷۳۰ بازمیگردد،[۳۴۶] و علاوه بر آن، قدیمیترین جامعه چینی در اروپا را دارد که قدمت آن به سده نوزدهم میرسد.[۳۴۷]
در سال ۲۰۲۱، ۸۳٫۱ درصد از جمعیت بریتانیا سفیدپوست، ۸٫۶ درصد آسیایی یا آسیایی بریتانیایی، ۳٫۷ درصد سیاهپوست یا سیاهپوست بریتانیایی، ۲٫۷ درصد دارای قومیت ترکیبی و ۲٫۰ درصد از سایر گروهها طبقهبندی شدند.[۳۳۱] تنوع قومی در سراسر بریتانیا بهطور قابلتوجهی متفاوت است. در سال ۲۰۲۱، ۴۶٫۲ درصد از جمعیت لندن از اقلیتهای قومی غیرسفیدپوست بودند،[۳۴۸] در حالی که این رقم در جنوب غربی و شمال شرقی انگلستان، ولز،[۳۴۸] اسکاتلند[۳۴۹] و ایرلند شمالی[۳۵۰] کمتر از ۱۰ درصد بود.
زبان
[ویرایش | اشتراکگذاری]زبان انگلیسی زبان رسمی «در عمل» (de facto) و پرگویشترین زبان در بریتانیا است.[۳۵۱][۳۵۲] بریتانیا این زبان را در سطح جهانی برای ایجاد ارتباط، تفاهم و اعتماد میان مردم بریتانیا و کشورهای سراسر جهان ترویج میکند.[۳۵۳][۳۵۴]
در بریتانیا، زبان انگلیسی با ویژگیهای متمایزی صحبت میشود که در مجموع آنچه را که به عنوان انگلیسی بریتانیایی شناخته میشود، تشکیل میدهند. تنوع گویشها و لهجهها اغلب مورد توجه است، بهطوری که مناطق نزدیک به هم اغلب دارای تفاوتهای بسیار متمایزی هستند. انگلیسی فصیح بهطور سنتی با گویشوران تحصیلکرده در جنوب انگلستان مرتبط است.[۳۵۵] گویشهای ملی اصلی عبارتند از انگلیسی اسکاتلندی، انگلیسی ولزی و انگلیسی اولستری. گونههای منطقهای متمایز شامل برومی، کاکنی، جوردی، منچستری، اسکوس، غرب کشور، یورکشایر و MLE (انگلیسی چندفرهنگی لندنی) هستند.[۳۵۶]

سه زبان سلتی بومی در بریتانیا صحبت میشوند: ولزی، ایرلندی و گیلی اسکاتلندی. زبان کورنی که در اواخر قرن هجدهم به عنوان زبان اول منقرضشده بود، در حال احیا است و گروه کوچکی از گویشوران زبان دوم دارد.[۳۵۷][۳۵۸] در سرشماری ۲۰۲۱، جمعیت ولزیزبان در ولز با سن سه سال یا بیشتر، ۵۳۸٬۳۰۰ نفر (۱۷٫۸ درصد) بود.[۳۵۹] علاوه بر این، تخمین زده میشود که حدود ۲۰۰٬۰۰۰ ولزیزبان در انگلستان زندگی میکنند.[۳۶۰] در سرشماری ۲۰۲۱ در ایرلند شمالی، ۱۲٫۴ درصد از مردم دارای مقداری توانایی در زبان ایرلندی و ۱۰٫۴ درصد دارای مقداری تسلط به زبان اولستر-اسکاتس بودند.[۳۶۱]
در سال ۲۰۰۱، بیش از ۹۲٬۰۰۰ نفر در اسکاتلند، یعنی کمتر از ۲ درصد از جمعیت، دارای مقداری توانایی در زبان گیلیک بودند، که شامل ۷۲ درصد از ساکنان هبریدهای بیرونی میشد.[۳۶۲] تعداد کودکانی که به آنها ولزی یا گیلی اسکاتلندی آموزش داده میشود، در حال افزایش است.[۳۶۳] زبان اسکاتس، زبانی که از انگلیسی میانه شمالی اولیه نشأت گرفته است، در کنار گونه منطقهای خود، اولستر اسکاتس در ایرلند شمالی، از بهرسمیتشناسی محدودی برخوردار است، بدون اینکه تعهدات خاصی برای حفاظت و ترویج آن وجودداشته باشد.[۳۵۸][۳۶۴] تا آوریل ۲۰۲۰، حدود ۱۵۱٬۰۰۰ کاربر زبان اشاره انگلیسی (BSL) وجود دارد که یک زبان اشاره مورد استفاده توسط ناشنوایان در بریتانیا است.[۳۶۵]
در سال ۲۰۱۳، برآورد شد که ۹۵ درصد از جمعیت بریتانیا گویشوران تکزبانه انگلیسی هستند.[۳۶۶] در سال ۲۰۱۳، برآورد شد که بیش از ۵ درصد از جمعیت به زبانهایی صحبت میکنند که در نتیجه مهاجرت به بریتانیا آورده شدهاند.[۳۶۶] زبانهای آسیای جنوبی بزرگترین گروه را تشکیل میدهند که شامل پنجابی، اردو، بنگالی، سیلهتی، هندی، پوتواری، تامیلی و گجراتی است.[۳۶۷] در سرشماری سال ۲۰۱۱، لهستانی با ۵۴۶٬۰۰۰ گویشور، دومین زبان پرگویش در انگلستان بود.[۳۶۸] در سال ۲۰۱۹، حدود سه چهارم میلیون نفر به زبان انگلیسی کم صحبت میکردند یا اصلاً صحبت نمیکردند.[۳۶۹]
دین
[ویرایش | اشتراکگذاری]
مسیحیت برای بیش از ۱۴۰۰ سال بر زندگی مذهبی در بریتانیا تسلطداشته است.[۳۷۰] اگرچه اکثریت شهروندان در نظرسنجیها همچنان خود را مسیحی معرفی میکنند، اما حضور منظم در کلیسا از اواسط قرن بیستم بهطور چشمگیری کاهش یافته است،[۳۷۱] در حالی که مهاجرت و تغییرات جمعیتی به رشد اسلام و سایر ادیان کمک کرده است.[۳۷۲] این موضوع باعثشده است که برخی از مفسران بریتانیا را جامعهای چنددینی،[۳۷۳] سکولار شده،[۳۷۴] یا پسا-مسیحی توصیف کنند.[۳۷۵]
در سرشماری سال ۲۰۲۱ انگلستان و ولز، ۴۶٫۲ درصد از پاسخدهندگان اعلام کردند که مسیحی هستند؛ بزرگترین ادیان بعدی عبارت بودند از اسلام (۶٫۵ درصد)، هندوئیسم (۱٫۷ درصد)، سیکیسم (۰٫۹ درصد)، بودیسم (۰٫۵ درصد)، یهودیت (۰٫۵ درصد) و سایر ادیان (۰٫۶ درصد). از میان پاسخدهندگان، ۳۷٫۲ درصد اظهار داشتند که دینی ندارند و ۶٫۰ درصد دیگر به این پرسش اختیاری پاسخ ندادند.[۳۷۶] در سرشماری ایرلند شمالی، ۴۲٫۳ درصد از جمعیت کاتولیک، ۳۷٫۷ درصد پروتستان یا سایر مسیحیان، ۱٫۳ درصد پیرو سایر ادیان، ۱۷٫۴ درصد بدون دین و ۱٫۶ درصد دین خود را اعلام نکردند.[۳۷۷] در سرشماری سال ۲۰۲۲ اسکاتلند، ۵۱٫۱ درصد از جمعیت اظهار داشتند که دینی ندارند، ۲۰٫۴ درصد عضو کلیسای اسکاتلند، ۱۳٫۳ درصد کاتولیک، ۵٫۱ درصد سایر مسیحیان، ۲٫۲ درصد مسلمان و ۰٫۶ درصد هندو بودند؛ ۱٫۲ درصد به سایر ادیان تعلق داشتند و ۶٫۲ درصد دین خود را اعلام نکردند.[۳۷۸]
یک نظرسنجی توسط تیرفاند در سال ۲۰۰۷ نشان داد که از هر ده بریتانیایی، یک نفر بهصورت هفتگی در کلیسا حضور مییابد.[۳۷۹] بین سرشماریهای سال ۲۰۰۱ و ۲۰۱۱، کاهش ۱۲ درصدی در میان کسانی که خود را مسیحی معرفی میکردند مشاهده شد، در حالی که درصد گزارشدهندگانِ بدون وابستگی مذهبی دو برابر شد. این در تضاد با رشد در سایر گروههای اصلی مذهبی بود، بهطوری که تعداد مسلمانان بیشترین افزایش را داشت و به حدود ۵ درصد رسید.[۳۸۰]
کلیسای انگلستان، کلیسای رسمی در انگلستان است.[۳۸۱] این کلیسا همچنان دارای نمایندگی در پارلمان بریتانیا است و پادشاه بریتانیا فرماندار عالی آن محسوب میشود.[۳۸۲] در اسکاتلند، کلیسای اسکاتلند، کلیسای ملی است. این کلیسا تحت کنترل دولت نیست و پادشاه بریتانیا یک عضو عادی آن است که موظف است هنگام جلوس بر تخت، سوگند یاد کند که «دین پروتستان و حکومت کلیسای پرسبیتری را حفظ و حراست کند».[۳۸۳][۳۵۸][۳۸۴] کلیسا در ولز در سال ۱۹۲۰ از وضعیت رسمی خارج شد و از آنجا که کلیسای ایرلند در سال ۱۸۷۰ پیش از تقسیم ایرلند از وضعیت رسمی خارجشده بود، هیچ کلیسای رسمی در ایرلند شمالی وجود ندارد.[۳۸۵] اگرچه دادههای سراسری بریتانیا در سرشماری سال ۲۰۰۱ دربارهٔ پایبندی به فرقههای مسیحی وجود ندارد، برآوردشده است که ۶۲ درصد از مسیحیان انگلیکن، ۱۳٫۵ درصد کاتولیک، ۶ درصد پرسبیتری و ۳٫۴ درصد متدیست هستند و تعداد کمتری نیز به سایر فرقهها تعلق دارند.[۳۸۶]
مهاجرت
[ویرایش | اشتراکگذاری]

مهاجرت به افزایش جمعیت در بریتانیا کمک میکند،[۳۸۷][۳۸۸] بهطوری که تازهواردان و فرزندان متولد بریتانیای مهاجران، حدود نیمی از افزایش جمعیت بین سالهای ۱۹۹۱ و ۲۰۰۱ را تشکیل میدهند. بر اساس آمارهای منتشرشده در سال ۲۰۱۵، ۲۷ درصد از تولدهای زنده در بریتانیا در سال ۲۰۱۴ متعلق به مادرانیبوده است که خارج از بریتانیا متولد شدهاند.[۳۸۹]
در سال ۲۰۱۳، حدود ۲۰۸٬۰۰۰ تبعه خارجی به عنوان شهروند بریتانیا پذیرفته شدند که بالاترین رقم از سال ۱۹۶۲ بود. این رقم در سال ۲۰۱۴ به حدود ۱۲۵٬۸۰۰ نفر کاهش یافت. بین سالهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۳، میانگین تعداد شهروندیهای بریتانیایی اعطاشده در سال ۱۹۵٬۸۰۰ مورد بود. رایجترین ملیتهای افرادی که در سال ۲۰۲۴ تابعیت دریافت کردند، پاکستانی، هندی، نیجریهای، فیلیپینی، بنگلادشی، ایتالیایی، ترکیهای، رومانیایی و ایرانی بودند. تعداد مجوزهای اقامت که «اقامت دائمی» در بریتانیا را اعطا میکند اما «قانون تابعیت بریتانیا» محسوب نمیشود،[۳۹۰] در سال ۲۰۱۳ حدود ۱۵۴٬۷۰۰ مورد بود که نسبت به دو سال قبل از آن افزایش داشت.[۳۹۱] خالص مهاجرت بلندمدت (تعداد افرادی که مهاجرت میکنند منهای تعداد افرادی که از کشور خارج میشوند) در سال ۲۰۲۳ به رکورد ۸۶۰٬۰۰۰ نفر رسید، که در آن ۱٫۳۲۶ میلیون نفر مهاجرت کرده و ۴۶۶٬۰۰۰ نفر از کشور خارج شدند. در مقایسه، در سال ۲۰۲۴ خالص مهاجرت ۴۳۱٬۰۰۰ نفر برآورد شد که ۹۴۸٬۰۰۰ نفر مهاجرت کرده و ۵۱۷٬۰۰۰ نفر از کشور خارج شدند.[۳۹۲]
مهاجرت یکی از ویژگیهای مهم جامعه بریتانیا در قرن نوزدهم بود. بین سالهای ۱۸۱۵ و ۱۹۳۰، حدود ۱۱٫۴ میلیون نفر از بریتانیا و ۷٫۳ میلیون نفر از ایرلند مهاجرت کردند.[۳۹۳][۳۹۴] برآوردها نشان میدهد که تا پایان قرن بیستم، حدود ۳۰۰ میلیون نفر از تبار بریتانیایی و ایرلندی بهطور دائم در سراسر جهان ساکنشده بودند.[۳۹۴] در سال ۲۰۰۶، حداقل ۵٫۵ میلیون نفر از متولدان بریتانیا در خارج از کشور زندگی میکردند،[۳۹۵][۳۹۶] که عمدتاً در استرالیا، اسپانیا، ایالات متحده و کانادا بودند.[۳۹۵][۳۹۷]
آموزش
[ویرایش | اشتراکگذاری]آموزش در بریتانیا یک موضوع «قدرتسپاری» شده است و هر کشور سیستم آموزشی جداگانهای دارد. حدود ۳۸ درصد از جمعیت بریتانیا دارای مدرک دانشگاهی یا «مدرک دانشگاهی» هستند که بالاترین درصد در اروپا و یکی از بالاترینها در جهان است.[۳۹۸] بریتانیا خانه «فهرست دانشگاههای بریتانیا» بسیاری است، از جمله دانشگاه آکسفورد و دانشگاه کمبریج، که اغلب در رتبهبندیهای جهانی به رتبههای برتر دست مییابند.[۳۹۹][۴۰۰]
آموزش دانشگاهی در بریتانیا دارای شهریههای متفاوتی در مناطق مختلف است. انگلستان و ولز برای تمامی شهروندان بریتانیا، مشروط به دستیابی به سطح مشخصی از درآمد، حداکثر شهریه سالانه ثابتی دارند. تنها کسانی که به آستانه حقوقی مشخصی میرسند، این شهریه را از طریق مالیاتهای عمومی پرداخت میکنند.[۴۰۱] ایرلند شمالی و اسکاتلند برای شهروندانی که این مناطق محل سکونت اصلی آنهاست، شهریه حداکثری کاهشیافته یا رایگان دارند. برخی از دورههای «سرویس سلامت ملی» (NHS) دارای کمکهزینههایی هستند که شهریه را پوشش میدهند و در سال ۲۰۱۷ اعلام شد که هر پزشک در طول دوره آموزشی خود از ۲۳۰٬۰۰۰ پوند یارانه بهرهمند میشود.[۴۰۲][۴۰۳]
در سال ۲۰۲۲، برنامه بینالمللی ارزیابی دانشآموز (PISA) دانش و مهارتهای کلی نوجوانان ۱۵ ساله بریتانیایی را در خواندن، ریاضیات و علوم در رتبه چهاردهم جهان قرار داد. میانگین نمره دانشآموزان بریتانیایی ۴۹۴ بود که بالاتر از میانگین ۴۷۸ سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) قرار دارد.[۴۰۴]
سلامت
[ویرایش | اشتراکگذاری]
سیستم مدرن مراقبتهای بهداشتی عمومی با بودجه دولتی در بریتانیا، ریشه در تأسیس سرویس سلامت ملی (NHS) دارد که فعالیت خود را در سال ۱۹۴۸ به عنوان ارائهدهنده اصلی مراقبتهای بهداشتی در بریتانیا آغاز کرد.[۴۰۵] محبوبیت گسترده سرویس سلامت ملی باعثشده است که از آن به عنوان یک «دین ملی» یاد شود.[۴۰۶][۴۰۷] خدمات بهداشتی در بریتانیا یک موضوع تفویضشده است و هر کشور سیستم مراقبتهای بهداشتی عمومی با بودجه دولتی خاص خود را دارد (خدمات ملی بهداشت (انگلستان)، خدمات ملی بهداشت (اسکاتلند)، خدمات بهداشتی و اجتماعی در ایرلند شمالی و خدمات ملی بهداشت (ولز))، اگرچه مراقبتهای بهداشتی خصوصی نیز در دسترس است. مراقبتهای بهداشتی عمومی به تمامی ساکنان دائم بریتانیا ارائه میشود و در زمان نیاز عمدتاً رایگان است و هزینههای آن از طریق مالیاتهای عمومی تأمین میشود. سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۰۰، ارائه خدمات بهداشتی در بریتانیا را در رتبه پانزدهم اروپا و هجدهم جهان قرار داد.[۴۰۸]
از سال ۱۹۷۹، هزینههای مراقبتهای بهداشتی بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است.[۴۰۹] دادههای سال ۲۰۱۸ سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD)، که بخشی از آنچه در بریتانیا به عنوان مراقبتهای اجتماعی طبقهبندی میشود را در بخش سلامت لحاظ کرده است، نشان میدهد که بریتانیا برای هر نفر ۳٬۱۲۱ پوند هزینه میکند.[۴۱۰] در سال ۲۰۱۷، بریتانیا ۲٬۹۸۹ پوند برای هر نفر در بخش مراقبتهای بهداشتی هزینه کرد که نزدیک به میانه هزینههای اعضای سازمان توسعه و همکاری اقتصادی است.[۴۱۱]
نهادهای نظارتی در سطح سراسر بریتانیا سازماندهی شدهاند، مانند نظام پزشکی عمومی، شورای پرستاری و مامایی و نهادهای غیردولتی مانند کالجهای سلطنتی. مسئولیت سیاسی و عملیاتی مراقبتهای بهداشتی بر عهده چهار حکومت ملی است؛ مراقبتهای بهداشتی در انگلستان بر عهده دولت بریتانیا، مراقبتهای بهداشتی در ایرلند شمالی بر عهده هیئت اجرایی ایرلند شمالی، مراقبتهای بهداشتی در اسکاتلند بر عهده دولت اسکاتلند و مراقبتهای بهداشتی در ولز بر عهده دولت ولز است.[۴۱۲]
فرهنگ
[ویرایش | اشتراکگذاری]فرهنگ در بریتانیا تحت تأثیر وضعیت جزیرهای این کشور، تاریخ آن و همچنین اتحاد سیاسی چهار کشور است که هر کدام سنتها، آداب و رسوم و نمادهای متمایز خود را حفظ کردهاند. نفوذ بریتانیا را میتوان در زبان، فرهنگ و سیستمهای حقوقی بسیاری از مستعمرات پیشین آن، بهویژه ایالات متحده، استرالیا، کانادا، نیوزیلند و ایرلند مشاهده کرد؛ فرهنگی مشترک که به عنوان «فضای انگلیسی» شناخته میشود.[۴۱۳][۴۱۴] بیشتر مستعمرات پیشین بریتانیا، اعضای اتحادیه کشورهای مشترکالمنافع هستند که با میراث مشترک بریتانیایی به هم پیوند خوردهاند.[۴۱۵][۴۱۶][۴۱۷] یک نظرسنجی جهانی در سال ۲۰۲۴، بریتانیا را در رتبهبندی «بانفوذترین کشورها» پس از ایالات متحده و چین، در جایگاه سوم قرار داد.[۴۱۸]
ادبیات و نمایش
[ویرایش | اشتراکگذاری]ادبیات بریتانیا شامل آثار مرتبط با بریتانیا، جزیره من و جزایر مانش است. بیشتر ادبیات بریتانیا به زبان انگلیسی است. در سال ۲۰۲۲، ۶۶۹ میلیون کتاب فیزیکی در بریتانیا فروخته شد که بیشترین میزان در تاریخ است.[۴۱۹] بریتانیا برای ادبیات کودکان مشهور است؛ نویسندگان این حوزه شامل دانیل دفو، رودیارد کیپلینگ، لوئیس کارول و بئاتریکس پاتر هستند که تصویرگری کتابهای خود را نیز بر عهده داشت. دیگر نویسندگان شامل آلن الکساندر میلن، انید بلایتون، جی. آر. آر. تالکین، رولد دال، تری پرچت و جی. کی. رولینگ هستند که هری پاتر را نوشت؛ اثری که در فهرست پرفروشترین کتابهای تاریخ قرار دارد.[۴۲۰]
نمایشنامهنویس و شاعر، ویلیام شکسپیر، بهطور کلی بزرگترین نمایشنامهنویس تاریخ و شاعر ملی انگلستان محسوب میشود.[۴۲۱] تئاتر بریتانیا نقش مهمی در فرهنگ بریتانیا ایفا میکند و از زمان رنسانس با ریشههایی که به دوران اشغال توسط روم بازمیگردد، سنتی پویا در تئاترداشته است. دیگر چهرههای مهم در ادبیات انگلستان عبارتند از جفری چاوسر که برای داستانهای کنتربری شناخته میشود، شاعر ویلیام وردزورث و دیگر شاعران رمانتیک، و همچنین رماننویسانی چون چارلز دیکنز، اچ. جی. ولز، جرج اورول، آلدوس هاکسلی و ایان فلمینگ. نویسنده جنایی انگلیسی قرن بیستم، آگاتا کریستی، پرفروشترین رماننویس تاریخ است.[۴۲۲] دوازده مورد از ۲۵ رمان برتر از میان ۱۰۰ رمان نویسندگان بریتانیایی که توسط نظرسنجی بیبیسی از منتقدان جهانی انتخاب شدند، توسط زنان نوشتهشده است؛ این آثار شامل نوشتههای جرج الیوت، ویرجینیا وولف، شارلوت برونته، امیلی برونته، مری شلی، جین آستن، دوریس لسینگ و زادی اسمیت است.[۴۲۳]
ادبیات اسکاتلند شامل آرتور کانن دویل (خالق شرلوک هلمز)، سر والتر اسکات، جیمز بری، رابرت لوئیس استیونسون (که رمانش جزیره گنج تأثیر عمیقی بر تصویرسازی از دزدان دریایی در هنر و فرهنگ عامه) داشت، و شاعر رابرت برنز است که شاعر ملی اسکاتلند محسوب میشود. در دوران اخیر، هیو مکدیارمید و نیل ام. گان به رنسانس اسکاتلند کمک کردند و آثار جدیتری توسط ایان رانکین و یان بنکس ارائه شد. ادینبرو نخستین شهر ادبیات یونسکو در جهان بود.[۴۲۴]
ادبیات ولز شامل قدیمیترین شعر شناختهشده بریتانیا، ای گودودین است که احتمالاً در اواخر قرن ششم سرودهشده است. این اثر به زبان کامبریایی یا ولز قدیم نوشتهشده و حاوی قدیمیترین ارجاع شناختهشده به شاه آرتور است.[۴۲۵] ماهیت بریتن توسط جفری مانموث توسعه بیشتری یافت.[۴۲۶] داوید اپ گوین (فعال در ۱۳۲۰–۱۳۷۰) بهطور گسترده یکی از بزرگترین شاعران اروپایی عصر خود محسوب میشود.[۴۲۷] دانیل اوون به عنوان نخستین رماننویس زبان ولزی شناخته میشود که ریس لوئیس را در سال ۱۸۸۵ منتشر کرد. شناختهشدهترین شاعران آنگلو-ولزی، دیلن تامس و آر. اس. توماس هستند که دومی در سال ۱۹۹۶ نامزد دریافت جایزه نوبل ادبیات شد. رماننویسان برجسته ولزی در قرن بیستم شامل ریچارد لولین و کیت رابرتس هستند.[۴۲۸][۴۲۹]
محبوبترین نویسنده ایرلند شمالی سی. اس. لوئیس است که در بلفاست متولد شد و سرگذشت نارنیا را نوشت.[۴۳۰] نویسندگان ایرلندی که در زمانی زندگی میکردند که تمام ایرلند بخشی از بریتانیا بود، شامل اسکار وایلد،[۴۳۱] برام استوکر (که دراکولا را نوشت)[۴۳۲] و جرج برنارد شاو هستند.[۴۳۳] نویسندگان بسیاری وجود داشتهاند که اصالت آنها خارج از بریتانیابوده اما به بریتانیا مهاجرت کردهاند، از جمله جوزف کنراد،[۴۳۴] تی. اس. الیوت،[۴۳۵] کازوئو ایشیگورو،[۴۳۶] سر سلمان رشدی[۴۳۷] و ازرا پاوند.[۴۳۸]
فلسفه
[ویرایش | اشتراکگذاری]بریتانیا به دلیل «تجربهگرایی» مشهور است؛ شاخهای از فلسفه که بیان میدارد تنها دانشی معتبر است که از طریق تجربه تأییدشده باشد، و همچنین «فلسفه اسکاتلندی» که گاهی از آن با عنوان «مکتب عقل سلیم اسکاتلندی» یاد میشود.[۴۳۹] مشهورترین فیلسوفان تجربهگرای بریتانیایی عبارتند از جان لاک، جرج بارکلی[ط] و دیوید هیوم؛ در حالی که دوگالد استوارت، توماس رید و ویلیام همیلتون از مروجان اصلی مکتب «عقل سلیم» اسکاتلندی بودند. دو بریتانیایی نیز به دلیل نظریه اخلاقی فایدهگرایی برجسته هستند؛ فلسفهای اخلاقی که نخستین بار توسط جرمی بنتام و سپس توسط جان استوارت میل در اثر کوتاه او با عنوان فایدهگرایی به کار گرفته شد.[۴۴۰]
رسانه
[ویرایش | اشتراکگذاری]بیبیسی که در سال ۱۹۲۲ تأسیس شد، شرکت پخش رادیویی، تلویزیونی و اینترنتی بریتانیا است که با بودجه عمومی اداره میشود و قدیمیترین و بزرگترین سازمان پخش در جهان است.[۴۴۱][۴۴۲][۴۴۳] این سازمان ایستگاههای تلویزیونی و رادیویی را در سراسر بریتانیا و خارج از آن اداره میکند و خدمات داخلی آن از طریق مجوز تلویزیون تأمین مالی میشود.[۴۴۴] سرویس جهانی بیبیسی یک سازمان پخش بینالمللی است که تحت مالکیت و مدیریت بیبیسی قرار دارد و بزرگترین در نوع خود در جهان است.[۴۴۵] این سرویس اخبار، سخنرانیها و گفتگوهای رادیویی را به بیش از ۴۰ زبان پخش میکند.[۴۴۶]
دیگر بازیگران اصلی در رسانههای بریتانیا شامل آیتیوی است که ۱۱ شبکه از ۱۵ شبکه تلویزیونی منطقهای را که شبکه آیتیوی را تشکیل میدهند، اداره میکند،[۴۴۷] و همچنین اسکای.[۴۴۸] روزنامههای تولیدشده در بریتانیا شامل دیلی میل، گاردین، تلگراف، تایمز و فایننشال تایمز هستند.[۴۴۹] مجلات و نشریاتی که در بریتانیا منتشر میشوند و به تیراژ جهانی دست یافتهاند شامل اسپکتیتور، اکونومیست، نیو استیتسمن و ریدیو تایمز میباشند.

لندن بر بخش رسانهای در بریتانیا تسلط دارد: روزنامههای ملی و شبکههای تلویزیونی و رادیویی عمدتاً در آنجا مستقر هستند، اگرچه میدیاسیتییوکی در منچستر نیز یک مرکز رسانهای ملی مهم است. ادینبرو، گلاسگو و کاردیف مراکز مهم تولید روزنامه و پخش در اسکاتلند و ولز هستند.[۴۵۰] بخش انتشارات بریتانیا، شامل کتابها، دایرکتوریها و پایگاههای داده، نشریات، مجلات و رسانههای تجاری، روزنامهها و خبرگزاریها، گردش مالی ترکیبی در حدود ۲۰ میلیارد پوند دارد و ۱۶۷٬۰۰۰ نفر را در استخدام خود دارد.[۴۵۱] در سال ۲۰۱۵، بریتانیا ۲٬۷۱۰ عنوان کتاب به ازای هر میلیون نفر جمعیت منتشر کرد که بیش از هر کشور دیگری است و بخش عمدهای از آن به دیگر کشورهای جهان انگلیسیزبان صادر میشود.[۴۵۲]
در سال ۲۰۱۰، ۸۲٫۵ درصد از جمعیت بریتانیا کاربر اینترنت بودند که بالاترین نسبت در میان ۲۰ کشوری بود که بیشترین تعداد کل کاربران را در آن سال داشتند.[۴۵۳] صنعت بازیهای ویدئویی بریتانیا بزرگترین در اروپا است و از سال ۲۰۲۲، بریتانیا بزرگترین بازار بازیهای ویدئویی در اروپا از نظر فروش را داراست که از آلمان پیشی گرفته است.[۴۵۴] این کشور پس از ژاپن و ایالات متحده، سومین تولیدکننده بزرگ بازیهای ویدئویی در جهان است.[۴۵۵]
هنرهای تجسمی
[ویرایش | اشتراکگذاری]
هنرمندان برجسته بریتانیایی شامل هنرمندان رمانتیک همچون ویلیام بلیک، جان کانستبل، ساموئل پالمر و ویلیام ترنر؛ نقاشان پرتره مانند سر جاشوا رینولدز و لوسین فروید؛ نقاشان منظره مانند توماس گینزبرو و ال. اس. لوری؛ پیشگام جنبش هنر و پیشه ویلیام موریس؛ نقاش فیگوراتیو فرانسیس بیکن؛ هنرمندان هنر پاپ شامل پیتر بلیک، ریچارد همیلتون و دیوید هاکنی؛ پیشگامان جنبش هنر مفهومی یعنی آرت اند لنگویج؛[۴۵۶] گروه دونفره گیلبرت و جرج؛ هنرمند انتزاعی هاوارد هاجکین؛ و مجسمهسازانی چون آنتونی گورملی، آنیش کاپور و هنری مور هستند. در اواخر دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ میلادی، گالری ساچی در لندن به معرفی گروهی از هنرمندان چندرشتهای کمک کرد که به «هنرمندان جوان بریتانیایی» معروف شدند: دیمین هرست، کریس اوفلی، ریچل وایترید، تریسی امین، مارک والینگر، استیو مککوئین، سم تیلور-جانسون و برادران چپمن از جمله اعضای شناختهشدهتر این جنبش با پیوندهای سست هستند.
آکادمی سلطنتی هنر در لندن سازمانی کلیدی برای ترویج هنرهای تجسمی در بریتانیا است. مدارس هنری مهم در بریتانیا عبارتند از: دانشگاه هنر لندن که شامل شش دانشکده از جمله کالج هنر و طراحی سنترال سنت مارتینز و کالج هنر و طراحی چلسی است؛ گلداسمیت، دانشگاه لندن؛ مدرسه هنرهای زیبای اسلید (بخشی از کالج دانشگاهی لندن); مدرسه هنر گلاسگو؛ کالج سلطنتی هنر؛ و مدرسه طراحی و هنرهای زیبای راسکین (بخشی از دانشگاه آکسفورد). مؤسسه هنر کورتولد مرکز پیشرو برای آموزش تاریخ هنر است. نگارخانههای هنری مهم در بریتانیا شامل نگارخانه ملی لندن، گالری ملی پرتره (لندن)، تیت بریتانیا و تیت مدرن (پربازدیدترین نگارخانه هنر مدرن در جهان با حدود ۴. ۷ میلیون بازدیدکننده در سال) هستند.[۴۵۷]
موسیقی
[ویرایش | اشتراکگذاری]
سبکهای گوناگونی از موسیقی در بریتانیا محبوب شدهاند، از جمله موسیقی فولکلور انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی. موسیقی فولکلور انگلیسی شامل تصنیفهای ملودیک با اشعار قوی و موسیقی برای رقصهای محلی است که اغلب با آکاردئون و ویولن اجرا میشود.[۴۵۸] موسیقی فولکلور اسکاتلندی شامل نیانبان و ویولن است که آهنگهای رقص سنتی را با ضربآهنگهای پرانرژی مینوازند.[۴۵۹] موسیقی فولکلور ولزی دارای چنگ و هارمونیهای آوازی است که اغلب به زبان ولزی خوانده میشوند.[۴۶۰] موسیقی فولکلور ایرلند شمالی، ویولن را با فلوت ترکیب کرده و تأثیرات اسکاتلندی و ایرلندی را در هم میآمیزد.[۴۶۱]
از نظر تاریخی، موسیقی رنسانس از دوره تودور وجودداشته است که شامل مسها، مادریگالها و موسیقی لوت توسط توماس تالیس، جان تاورنر، ویلیام برد، اورلاندو گیبونز و جان دولندبوده است. پس از بازگشت پادشاهی انگلستان، سنت انگلیسیِ ماسکهای دراماتیک، سرودها و آوازها با رهبری هنری پرسل و به دنبال آن توماس آرن و دیگران تثبیت شد. جرج فردریک هندل سرود «زادوک کاهن» را برای تاجگذاری جرج دوم ساخت؛ این اثر به موسیقی تشریفاتی سنتی برای تدهین تمام مونارکهای آینده تبدیل شد. بسیاری از اوراتوریوهای هندل، مانند اثر مشهورش «مسیحا»، به زبان انگلیسی نوشته شدهاند.[۴۶۲]
در نیمه دوم قرن نوزدهم، آرتور سالیوان و ترانهسرایش دبلیو. اس. گیلبرت «اپراهای ساووی» محبوب خود را نوشتند و ادوارد الگار طیف گستردهای از موسیقی را آهنگسازی کرد. آهنگسازان بهطور فزایندهای از حومه انگلستان و موسیقی فولکلور آن الهام گرفتند، بهویژه گوستاو هولست، رالف وان ویلیامز و بنجامین بریتن که پیشگام اپرای مدرن بریتانیا بود. در میان بسیاری از آهنگسازان پس از جنگ، برخی از برجستهترین آنها انتخاب شخصی خود را برای هویت موسیقایی داشتهاند: پیتر مکسول دیویس (اورکنی)، هریسون برتویستل (اسطورهشناسی) و جان تاونر (مذهبی).[۴۶۳] خوانندگان کلاسیک اخیر شامل الفی بو، برین ترول، کاترین جنکینز، مایکل بال، رودریک ویلیامز، راسل واتسون و سارا برایتمن هستند، در حالی که نیکولا بندتی و نایجل کندی به دلیل تواناییشان در نواختن ویولن مشهورند.[۴۶۴]
بر پایهٔ «فرهنگ موسیقی و موسیقیدانان نیو گروو»، اصطلاح «موسیقی پاپ» در اواسط دههٔ ۱۹۵۰ میلادی در بریتانیا برای توصیف تلفیق راک اند رول با «موسیقی جدید جوانان» پدید آمد.[۴۶۵] «فرهنگ موسیقی آکسفورد» بیان میدارد که هنرمندانی همچون بیتلز و رولینگ استونز در اوایل دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، موسیقی پاپ را به پیشزمینهٔ موسیقی عامهپسند هدایت کردند.[۴۶۶] بیرمنگام به عنوان زادگاه هوی متال شناخته شد و گروه بلک سبث فعالیت خود را در دههٔ ۱۹۶۰ در آنجا آغاز کرد.[۴۶۷] در سالهای پس از آن، بریتانیا در توسعهٔ موسیقی راک نقش داشت و گروههای بریتانیایی پیشگام سبکهای هارد راک،[۴۶۸] راگا راک، هوی متال،[۴۶۹] اسپیس راک، گلم راک،[۴۷۰] گوتیک راک،[۴۷۱] سایکدلیک راک[۴۷۲] و پانک راک بودند.[۴۷۳] هنرمندان بریتانیایی همچنین سبک نئو سول را توسعه دادند و دابستپ را خلق کردند.[۴۷۴] بریتانیا در کنار ایالات متحده، برخی از برجستهترین رپخوانهای انگلیسیزبان از جمله استورمزی، کانو، ایکسانجی بین، رمز، لیتل سیمز و اسکپتا را پرورش داده است.[۴۷۵]

گروه بیتلز با فروش بینالمللی بیش از ۱ میلیارد نسخه، پرفروشترین گروه موسیقی است و علاوه بر آن، بهطور گستردهای به عنوان تأثیرگذارترین گروه در تاریخ موسیقی عامهپسند شناخته میشود.[۴۷۷][۴۷۸][۴۷۹][۴۸۰] دیگر مشارکتکنندگان برجستهٔ بریتانیایی در موسیقی عامهپسند طی ۵۰ سال گذشته شامل رولینگ استونز، پینک فلوید، کوئین، لد زپلین، بی جیز و التون جان هستند که همگی فروش جهانی ۲۰۰ میلیون نسخه یا بیشتر داشتهاند.[۴۸۱] جوایز بریت، جوایز سالانهٔ موسیقی بیپیآی است و برخی از دریافتکنندگان بریتانیایی جایزهٔ مشارکت برجسته در موسیقی شامل د هو، دیوید بویی، اریک کلپتون، راد استوارت، د پلیس و فلیتوود مک (که یک گروه بریتانیایی-آمریکایی است) هستند.[۴۸۲] دیگر هنرمندان موسیقی بریتانیایی که در دوران اخیر به موفقیت بینالمللی دست یافتهاند شامل جرج مایکل، اوئیسیز، اسپایس گرلز، ریدیوهد، کلدپلی، آرکتیک مانکیز، رابی ویلیامز، ایمی واینهاوس، سوزان بویل، ادل، اد شیرن، لوئیس کاپالدی، وان دایرکشن، هری استایلز و دوآ لیپا هستند.[۴۸۳] تا سال ۲۰۲۴، بریتانیا سومین بازار بزرگ موسیقی جهان پس از ایالات متحده و ژاپن است[۴۸۴] و در سال ۲۰۲۱، دومین صادرکنندهٔ بزرگ موسیقی پس از ایالات متحده بود.[۴۸۵]
بسیاری از شهرهای بریتانیا به خاطر موسیقیشان شناختهشده هستند. هنرمندان لیورپول ۵۴ تکآهنگ شماره یک در جدولهای موسیقی بریتانیا داشتهاند که این تعداد سرانه، بیشتر از هر شهر دیگری در جهان است.[۴۸۶] سهم گلاسگو در سال ۲۰۰۸ زمانی به رسمیت شناخته شد که توسط یونسکو به عنوان شهر موسیقی نامگذاری شد.[۴۸۷] منچستر نقشی کلیدی در گسترش موسیقی رقص مانند اسید هاوس و از اواسط دهه ۱۹۹۰، بریتپاپ ایفا کرد. لندن و بریستول ارتباط نزدیکی با خاستگاه زیرشاخههای موسیقی الکترونیک مانند درام اند بیس و تریپ هاپ دارند.[۴۸۸]
موسیقی رقص بریتانیا ریشههای خود را از فرهنگ «ساوند سیستم» سیاهپوستان بریتانیایی (برگرفته از جامائیکا) و جنبش «مسافران عصر جدید» در دهههای ۶۰ و ۷۰ میلادی میگیرد،[۴۸۹] همچنین از صحنههای هاوس شیکاگو و تکنو دیترویت تأثیر پذیرفته است. در اواخر دهه ۱۹۸۰، موسیقی رقص با فرهنگ ریو، عمدتاً با قطعات اسید هاوس که با ضبطهای نوآورانه (مانند «Sesame's Treet» از اسمارت ایز و «Charly» از د پرادیجی) به جریان اصلی تبدیل شدند،[۴۹۰] و همچنین «صدای بالئاریک» که از صحنه کلوبهای ایبیزا به ارمغان آورده شد، منفجر شد. این امر منجر به پیدایش سبکهایی مانند یوکی گاراژ، اسپید گاراژ، درام اند بیس، جانگل، ترنس و دابستپ شد. هنرمندان تأثیرگذار موسیقی رقص بریتانیا در گذشته و حال شامل ۸۰۸ استیت، اوربیتال، د پرادیجی، آندروورلد، رونی سایز، لفتفیلد، مسیو اتک، گروو آرمادا، فتبوی اسلیم، فیتلس، بیسمنت جکس، کمیکال برادرز، دیسکلوژر، کالوین هریس و فرد اگین هستند.[۴۹۱] دیگر دیجیهای تأثیرگذار بریتانیایی شامل جادج جولز، پیت تانگ، کارل کاکس، پل اوکنفولد، جان دیگوید و ساشا میشوند.[۴۹۲]
سینما
[ویرایش | اشتراکگذاری]بریتانیا تأثیر قابلتوجهی بر تاریخ سینماداشته است. کارگردانان بریتانیایی، آلفرد هیچکاک که فیلم او به نام «سرگیجه» توسط برخی منتقدان به عنوان بهترین فیلم تمام دوران شناخته میشود،[۴۹۳] و دیوید لین که کارگردانی «لورنس عربستان» را بر عهده داشت، از تحسینشدهترین کارگردانان تاریخ هستند.[۴۹۴] کارگردانان محبوب اخیر شامل کریستوفر نولان، سم مندس، استیو مککوئین، ریچارد کرتیس، دنی بویل، تونی اسکات و ریدلی اسکات هستند.[۴۹۵][۴۹۶][۴۹۷][۴۹۸] بسیاری از بازیگران بریتانیایی به شهرت بینالمللی و موفقیتهای انتقادی دست یافتهاند. برخی از موفقترین فیلمهای تجاری در بریتانیا تولید شدهاند، از جمله دو مورد از پرفروشترین مجموعهفیلمهای تاریخ (یعنی «هری پاتر» و «جیمز باند»).[۴۹۹]
سال ۲۰۱۹ سال بسیار خوبی برای فیلمهای بریتانیایی بود که حدود ۱۰. ۳ میلیارد پوند در سطح جهانی فروش داشتند و ۲۸. ۷ درصد از درآمد گیشه جهانی را به خود اختصاص دادند.[۵۰۰] مجموع فروش گیشه بریتانیا در سال ۲۰۱۹ به ۱. ۲۵ میلیارد پوند با حدود ۱۷۶ میلیون بلیتفروشی رسید.[۵۰۱] در سال ۲۰۲۳، فضای استودیویی فیلم و تلویزیون بریتانیا به ۶. ۹ میلیون فوت مربع رسید که ۱ میلیون فوت مربع آن در سال گذشته اضافهشده و موارد بیشتری نیز در دست توسعه است.[۵۰۲] جوایز سالانه بفتا توسط آکادمی هنرهای فیلم و تلویزیون بریتانیا میزبانی میشود.[۵۰۳]
آشپزی
[ویرایش | اشتراکگذاری]
آشپزی بریتانیایی از تأثیرات بازتابدهنده سرزمین، سکونتگاهها، ورود مهاجران جدید، تجارت و استعمار توسعه یافته است. غذای انگلستان از نظر تاریخی با سادگی در روش و تکیه بر کیفیت بالای محصولات طبیعی شناخته میشود.[۵۰۴] یکشنبه کباب سنتی یک نمونه است که شامل یک قطعه گوشت کبابی (معمولاً گاو)، بره، مرغ یا خوک است که اغلب به صورت دامنه آزاد (و بهطور کلی در مورد گوشت گاو، تغذیهشده با علف) تهیه میشود. کبابها با سبزیجات کبابی یا آبپز، یورکشایر پودینگ و سس گریوی سرو میشوند. دیگر وعدههای غذایی سنتی شامل پای گوشت و انواع خوراک است. یک نظرسنجی توسط یوگاو در سال ۲۰۱۹، غذای کلاسیک بریتانیایی را رتبهبندی کرد که در آن بیش از ۸۰ درصد مردم به یکشنبه کباب، یورکشایر پودینگ، چیپس و ماهی، کرامپت و صبحانه کامل علاقه داشتند.[۵۰۵]
بریتانیا دارای مجموعهای گسترده از غذاهای تجملی است. این کشور میزبان راهنماهای رستوران متعددی از جمله The Good Food Guide و Harden's است. در سال ۲۰۲۵، ۱۹۷ رستوران دارای ستاره میشلن بودند؛ که ده مورد از آنها موفق به دریافت سه ستاره شدهاند.[۵۰۶] غذاهای شیرین در آشپزی بریتانیایی رایج هستند و فهرست بلندی از دسرها وجود دارد. «چای عصرانه» یک وعده غذایی سبک است که همراه با چای در چایخانهها و هتلهای سراسر بریتانیا سرو میشود و قدمت این سنت به حدود سال ۱۸۴۰ بازمیگردد.[۵۰۷] یک نظرسنجی در ژوئیه ۲۰۲۴ نشان داد که ۳ درصد از جمعیت بریتانیا از رژیم گیاهخواری (وگان)، ۶ درصد از رژیم گیاهخواری (وجترین) پیروی میکنند و ۱۳ درصد خود را انعطافپذیرخوار (پیروی از رژیم عمدتاً گیاهی) میدانند.[۵۰۸] امپراتوری بریتانیا با استفاده از «ادویهها و گیاهان قوی و نافذ»، دانش آشپزی هندی را تسهیل کرد. آشپزی بریتانیایی تأثیرات فرهنگی کسانی را که در بریتانیا ساکن شدهاند جذب کرده و غذاهای ترکیبی مانند چیکن تیکا ماسالا را پدید آورده است.[۵۰۹]
بریتانیا دارای گاستروپابهای بسیاری است و زادگاه بسیاری از نوشیدنیهای الکلی از جمله چندین سبک آبجو مانند ایل روشن، ایندیا پیل ایل، بیتر، براون ایل، پورتر و استاوت میباشد. تعداد آبجوی دستساز و کارخانههای کوچک آبجوسازی در دو دهه اخیر به سرعت گسترش یافته است.[۵۱۰] دیگر نوشیدنیهای الکلی محبوب تولیدشده در بریتانیا شامل ویسکی اسکاچ، شراب انگلیسی، جین، شراب گلابی و شراب سیب است.
ورزش
[ویرایش | اشتراکگذاری]

فوتبال، تنیس، تنیس روی میز، بدمینتون، راگبی ۱۵ نفره، راگبی ۱۳ نفره، راگبی ۷ نفره، گلف، بوکس، نتبال، واترپلو، هاکی روی چمن، بیلیارد، دارت، روئینگ، راندِرز و کریکت در بریتانیا سرچشمه گرفته یا بهطور قابلتوجهی در آن توسعه یافتهاند، بهطوری که قوانین و کدهای بسیاری از ورزشهای مدرن در دوران ویکتوریا ابداع و تدوین شدند.{{efn|در سال ۲۰۱۲، رئیس کمیته بینالمللی المپیک، ژاک روگ، اظهار داشت: «این کشور بزرگ و ورزشدوست بهطور گستردهای به عنوان زادگاه ورزش مدرن شناخته میشود. در اینجا بود که مفاهیم جوانمردی و بازی جوانمردانه برای نخستین بار در قالب قوانین و مقررات روشن تدوین شد. در اینجا بود که ورزش به عنوان یک ابزار آموزشی در برنامه درسی مدارس گنجانده شد.»[۵۱۱][۵۱۲]}
یک نظرسنجی در سال ۲۰۰۳ نشان داد که فوتبال محبوبترین ورزش در بریتانیا است.[۵۱۳] انگلستان توسط فیفا به عنوان زادگاه فوتبال باشگاهی شناخته میشود و اتحادیه فوتبال انگلستان قدیمیترین نهاد در نوع خود است، بهطوری که قوانین فوتبال برای نخستین بار در سال ۱۸۶۳ توسط ابنزر کاب مورلی تدوین شد.[۵۱۴] هر یک از کشورهای تشکیلدهنده بریتانیا (انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی) دارای اتحادیه فوتبال، تیم ملی و سیستم لیگ خاص خود هستند و هر کدام به صورت جداگانه در کنار فیفا، عضو حاکم هیئت بینالمللی فوتبال محسوب میشوند. لیگ برتر انگلستان، لیگ برتر فوتبال انگلستان، پربینندهترین لیگ فوتبال در جهان است.[۵۱۵] نخستین مسابقه بینالمللی فوتبال میان انگلستان و اسکاتلند در ۳۰ نوامبر ۱۸۷۲ برگزار شد.[۵۱۶] انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی معمولاً به عنوان کشورهای جداگانه در مسابقات بینالمللی شرکت میکنند.[۵۱۷]
در سال ۲۰۰۳، راگبی ۱۵ نفره به عنوان دومین ورزش محبوب در بریتانیا رتبهبندی شد.[۵۱۳] این ورزش در مدرسه راگبی در واریکشر ایجاد شد و نخستین مسابقه بینالمللی راگبی در ۲۷ مارس ۱۸۷۱ میان انگلستان و اسکاتلند برگزار شد.[۵۱۸][۵۱۹] انگلستان، اسکاتلند، ولز، ایرلند، فرانسه و ایتالیا در مسابقات شش ملت، که برترین تورنمنت بینالمللی راگبی ۱۵ نفره در نیمکره شمالی است، به رقابت میپردازند. نهادهای حاکم بر ورزش در انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند بازی را به صورت جداگانه سازماندهی و تنظیم میکنند.[۵۲۰] هر چهار سال یکبار، کشورهای تشکیلدهنده بریتانیا یک تیم ترکیبی به نام شیرهای بریتانیا و ایرلند تشکیل میدهند که به استرالیا، نیوزیلند و آفریقای جنوبی سفر میکند.
بریتانیا در سالهای ۱۹۰۸، ۱۹۴۸ و ۲۰۱۲ میزبان المپیک تابستانی بود و لندن در هر سه دوره به عنوان شهر میزبان عمل کرد. بیرمنگام میزبان بازیهای کشورهای مشترکالمنافع ۲۰۲۲ بود؛ این هفتمین باری بود که یکی از کشورهای بریتانیا میزبان بازیهای کشورهای مشترکالمنافع میشد (انگلستان، اسکاتلند و ولز هر کدام حداقل یکبار میزبان این بازیها بودهاند).[۵۲۱]
نمادها
[ویرایش | اشتراکگذاری]
پرچم بریتانیا همان «پرچم اتحادیه» (Union Flag) است که با نام «یونیون جک» نیز شناخته میشود.[۵۲۲] این پرچم در سال ۱۶۰۶ با قرار گرفتن پرچم انگلستان (نماد سنت جورج) بر روی پرچم اسکاتلند (نماد سنت اندرو) ایجاد شد و در سال ۱۸۰۱ با افزودن پرچم سنت پاتریک بهروزرسانی گردید.[۵۲۳] ولز در پرچم اتحادیه نمادی ندارد، زیرا ولز پیش از تشکیل بریتانیا فتح و به خاک انگلستان ضمیمهشده بود. امکان بازطراحی پرچم اتحادیه برای گنجاندن نمادی از ولز در سال ۲۰۰۷ مورد بحث قرار گرفت.[۵۲۴] سرود ملی بریتانیا «خدا نگهدار پادشاه باد» است که هرگاه مونارک زن باشد، واژه «پادشاه» در متن آن با «ملکه» جایگزین میشود.
انگلستان، ولز و اسکاتلند هر کدام نمادهای ملی خود، از جمله پرچمهای ملیشان را دارند. ایرلند شمالی نیز نمادهایی دارد که بسیاری از آنها مشترک با جمهوری ایرلند هستند، اما پرچم رسمی ندارد.[۵۲۵] علاوه بر شیر و تکشاخ و اژدهای ولزی در نشانشناسی، از بولداگ نیز استفاده میشود که معمولاً همراه با پرچم بریتانیا به تصویر کشیده میشود.[۵۲۶] بریتانیای کبیر، به جای کل بریتانیا، دارای شخصیتبخشیهایی است که آن را نمایندگی میکنند؛ دو مورد از آنها بریتانیا (الهه)[۵۲۷][۵۲۸] و جان بول هستند.[۵۲۹]
جستارهای وابسته
[ویرایش | اشتراکگذاری]یادداشتها
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ «خدا شاه را حفظ کند» بر پایهٔ سنت، سرود ملی است و نه قانون مصوب، و نسخهٔ رسمی تصویبشدهای برای آن وجود ندارد. معمولاً تنها بند نخست آن خوانده میشود، هرچند بند دوم نیز اغلب در رویدادهای دولتی و عمومی همخوانی میشود."National Anthem". The Royal Family. Archived from the original on 2024-05-20. Retrieved 2024-04-10. واژگان «شاه» و ضمایر مذکر که در حال حاضر به کار میروند، در دوران سلطنت یک پادشاه زن با «ملکه» و ضمایر مؤنث جایگزین میشوند.
- ↑ اسکاتس، اسکاتس اولستر، ولزی، کورنی، گیلیک اسکاتلندی و ایرلندی بر اساس منشور اروپایی زبانهای منطقهای یا اقلیتِ شورای اروپا به عنوان زبانهای منطقهای یا اقلیت طبقهبندی شدهاند."List of declarations made with respect to treaty No. 148". Council of Europe. Archived from the original on 2013-12-12. Retrieved 2013-12-12. این امر تعهدات مشخصی را برای ترویج این زبانها در بر میگیرد."Welsh language on GOV.UK – Content design: planning, writing and managing content – Guidance". gov.uk. Archived from the original on 2018-08-04. Retrieved 2018-08-03; "Welsh language scheme". GOV.UK. Archived from the original on 2018-08-04. Retrieved 2018-08-03; "Welsh language scheme". GOV.UK. Archived from the original on 2018-08-02. Retrieved 2018-08-03. همچنین ببینید: زبانهای بریتانیا. زبان ولزی در ولز و نیز در ارائه خدمات دولتی ملی برای ولز، وضعیت رسمی محدود دوژور دارد.
- 1 2 3 در حالی که سرشماریهای انگلستان و ولز و ایرلند شمالی در سال ۲۰۲۱ طبق برنامه برگزار شد، سرشماری در اسکاتلند تا سال ۲۰۲۲ به تعویق افتاد. اداره ملی آمار گزارش میدهد که این آمار سراسری بریتانیا «برای ارائه تصویری از این که دادههای سرشماری بریتانیا در صورت برگزاری آخرین سرشماریها در تاریخ هماهنگ ۲۱ مارس ۲۰۲۱ چگونه به نظر میرسید، تدوین شده است».
- ↑ اگرچه بریتانیا بهطور سنتی به عنوان یک حکومت متمرکز شناخته میشود، توصیف جایگزینی برای آن به عنوان یک «دولت اتحادیهای» که از سوی افرادی همچون ورنون بوگدانور مطرح شد،Bradbury, Jonathan (2021). Constitutional Policy and Territorial Politics in the UK: Volume 1: Union and Devolution 1997–2012. Policy Press. pp. 19–20. ISBN 978-1-5292-0588-6. Archived from the original on 2024-10-02. Retrieved 2021-10-03. از زمان تصویب تفویض اختیارات در دهه ۱۹۹۰ نفوذ فزایندهای یافته است.Leith, Murray Stewart (2012). Political Discourse and National Identity in Scotland. Edinburgh University Press. p. 39. ISBN 978-0-7486-8862-3. Archived from the original on 2024-10-02. Retrieved 2021-10-03. یک دولت اتحادیهای از این نظر با حکومت متمرکز متفاوت دانسته میشود که ضمن حفظ اقتدار مرکزی، اختیارات حقوقی و زیرساختهای تاریخی بخشهای تشکیلدهندهٔ خود را نیز به رسمیت میشناسد.Gagnon, Alain-G.; Tully, James (2001). Multinational Democracies. Cambridge University Press. p. 47. ISBN 978-0-521-80473-8. Archived from the original on 2024-10-02. Retrieved 2021-10-03; Bogdanor, Vernon (1998). "Devolution: the Constitutional Aspects". In Beatson, Jack (ed.). Constitutional Reform in the United Kingdom: Practice and Principles. Oxford: Hart Publishing. p. 18. ISBN 978-1-901362-84-8.
- 1 2 3 اندازهگیری استاندارد مساحت اداره ملی آمار، «مساحت تا میانگین مد آب». شامل ملحقات تاجوتخت و سرزمینهای فرادریایی بریتانیا نمیشود.
- ↑ اندازهگیری استاندارد مساحت اداره ملی آمار، «مساحت تا میانگین مد آب بدون احتساب آبهای داخلی». شامل ملحقات تاجوتخت و سرزمینهای فرادریایی بریتانیا نمیشود.
- ↑ معمولاً با عنوان «پوند» (نام واحد پایهٔ آن) یا «پوند استرلینگ» نیز شناخته میشود. برخی از بخشهای تفویضشده، ملحقات تاجوتخت و سرزمینهای فرادریایی بریتانیا اسکناسها یا ارزهای استرلینگ اختصاصی خود را منتشر میکنند، یا از ارز کشور دیگری بهره میبرند. ببینید: فهرست ارزهای بریتانیایی.
- ↑ در ملحقات تاجوتخت نیز رعایت میشود. برای اطلاعات بیشتر، زمان در بریتانیا را ببینید.
- ↑ دولت بریتانیا از قالب ایزو ۸۶۰۱، yyyy-mm-dd، برای تاریخها و زمانهای خوانا برای رایانه استفاده میکند."Formatting dates and times in data". gov.uk. HM Government. 2022-08-09. Archived from the original on 2024-05-09. Retrieved 2024-06-01. نمادگذاری تاریخ و زمان در بریتانیا را ببینید.
- ↑ شامل اکثر سرزمینهای فرادریایی نمیشود. شمارههای تلفن در سرزمینهای فرادریایی را ببینید.
- ↑ دامنهٔ .gb نیز برای بریتانیا رزرو شده است، اما کاربرد چندانی نداشته است.
- ↑ کاربرد این نامها متفاوت است. گاردین[۱] و تلگراف[۲] از واژه «بریتانیا» به عنوان مترادفی برای پادشاهی متحد استفاده میکنند. راهنمای سبک اداره هیئت دولت برای استفاده در gov.uk[۳] توصیه میکند: «از UK و United Kingdom به جای Britain و British استفاده کنید (مانند کسبوکار بریتانیا، سیاست خارجی بریتانیا، سفیر و کمیسر عالی). اما سفارت بریتانیا (British embassy)، نه سفارت UK.»
- ↑ جزیره من، گرنزی و جرزی، جزیرههای وابسته به تاجوتخت بریتانیا هستند و بخشی از بریتانیا محسوب نمیشوند.
- ↑ بریتانیا قانون اساسی مدون ندارد، بلکه دارای یک قانون اساسی نانوشته است که از مصوبههای پارلمان، احکام دادگاهها، سنتها و کنوانسیونها تشکیل شده است.[۴]
- ↑ با بخش ۱ از هر دو مصوبه اتحاد ۱۸۰۰ مقایسه کنید که میگوید: «پادشاهیهای بریتانیای کبیر و ایرلند… به یک پادشاهی متحد، به نام پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند تبدیل خواهند شد».
- ↑ سفارتخانههای «UK» در سال ۱۹۶۱ به سفارتخانههای «بریتانیایی» تغییر نام یافتند.[۱۹]
- ↑ از نظر تاریخی، اصطلاح «بریتانیایی» برای اشاره به اعضا و نهادهای درون امپراتوری بریتانیا و بعدها کشورهای مشترکالمنافع استفاده میشد و محدود به جزایر بریتانیا از نظر جغرافیایی نبود. دولت بریتانیا تنها در سال ۱۹۶۱ این اصطلاح را برای استفاده انحصاری خود برگزید، اما با توجه به کاربرد گستردهتر آن، ابتدا به دنبال کسب رضایت قبلی استرالیا، کانادا و نیوزیلند بود.[۲۴][۲۵]
- ↑ برندهای خودرو در اینجا بر اساس چندین معیار زیر به عنوان بریتانیایی طبقهبندی میشوند: میراث تاریخی، اهمیت فرهنگی، پایگاه طراحی و مهندسی، محل تولید، محل دفتر مرکزی، شرکت ثبتشده در بریتانیا (حتی با سرمایهگذاران خارجی).
- ↑ بارکلی در واقع ایرلندی بود، اما به این دلیل که قلمرویی که امروزه به عنوان جمهوری ایرلند شناخته میشود در آن زمان بخشی از بریتانیا بود، «تجربهگرای بریتانیایی» نامیده میشد.
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]- بریتانیا از بیبیسی نیوز
- بریتانیا. کتاب حقایق جهان. سیا.
- بریتانیا از کتابخانههای دانشگاه کلرادو بولدر (بایگانیشده در ۶ آوریل ۲۰۰۹)
اطلس ویکیمدیا از United Kingdom
دادههای جغرافیایی مربوط به بریتانیا در OSM- پیشبینیهای کلیدی توسعه برای بریتانیا از International Futures
حکومت
[ویرایش | اشتراکگذاری]گردشگری
[ویرایش | اشتراکگذاری]پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ "Guardian style guide: U". The Guardian (in British English). 23 April 2021. ISSN 0261-3077. Retrieved 29 December 2025.
- ↑ "Places". The Telegraph (in British English). 25 July 2025. ISSN 0307-1235. Archived from the original on 17 November 2025. Retrieved 29 December 2025.
- ↑ "Style guide - A to Z - Guidance - GOV.UK". www.gov.uk (in English). Archived from the original on 22 November 2024. Retrieved 2 January 2026.
- ↑ What is the UK Constitution?, The Constitution Unit of UCL, 9 August 2018, archived from the original on 7 November 2018, retrieved 6 February 2020
- 1 2 "The Treaty (act) of the Union of Parliament 1706". Scots History Online. Archived from the original on 27 May 2019. Retrieved 23 August 2011; Barnett, Hilaire; Jago, Robert (2011). Constitutional & Administrative Law (8th ed.). Abingdon: Routledge. p. 165. ISBN 978-0-415-56301-7. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 29 September 2020.
- ↑ "After the political union of England and Scotland in 1707, the nation's official name became 'Great Britain'", The American Pageant, Volume 1, Cengage Learning (2012); "From 1707 until 1801 Great Britain was the official designation of the kingdoms of England and Scotland". The Standard Reference Work: For the Home, School and Library, Volume 3, Harold Melvin Stanford (1921); "In 1707, on the union with Scotland, 'Great Britain' became the official name of the British Kingdom, and so continued until the union with Ireland in 1801". United States Congressional serial set, Issue 10; Issue 3265 (1895); Gascoigne, Bamber. "History of Great Britain (from 1707)". History World. Archived from the original on 27 May 2019. Retrieved 18 July 2011.
- ↑ Cottrell, P. (2008). The Irish Civil War 1922–23. Bloomsbury USA. p. 85. ISBN 978-1-84603-270-7.
- ↑ S. Dunn; H. Dawson (2000), An Alphabetical Listing of Word, Name and Place in Northern Ireland and the Living Language of Conflict, Lewiston, New York: Edwin Mellen Press,
One specific problem – in both general and particular senses – is to know what to call Northern Ireland itself: in the general sense, it is not a country, or a province, or a state – although some refer to it contemptuously as a statelet: the least controversial word appears to be jurisdiction, but this might change.
"Changes in the list of subdivision names and code elements" (PDF). ISO 3166-2. International Organization for Standardization. 15 December 2011. Archived (PDF) from the original on 19 September 2016. Retrieved 28 May 2012. - ↑ "Countries within a country". Prime Minister's Office. 10 January 2003. Archived from the original on 9 September 2008. Retrieved 8 March 2015.
- ↑ "Statistical bulletin: Regional Labour Market Statistics". Archived from the original on 24 December 2014. Retrieved 5 March 2014; "13.4% Fall In Earnings Value During Recession". Archived from the original on 3 January 2014. Retrieved 5 March 2014.
- ↑ Dunn, Seamus; Dawson, Helen (2000). An Alphabetical Listing of Word, Name and Place in Northern Ireland and the Living Language of Conflict. Lewiston, New York: Edwin Mellen Press. ISBN 978-0-7734-7711-7; Murphy, Dervla (1979). A Place Apart. London: Penguin. ISBN 978-0-14-005030-1.
- ↑ Whyte, John; FitzGerald, Garret (1991). Interpreting Northern Ireland. Oxford: Clarendon Press. ISBN 978-0-19-827380-6.
- ↑ "Guardian Unlimited Style Guide". London: Guardian News and Media Limited. 19 December 2008. Retrieved 23 August 2011; "BBC style guide (Great Britain)". BBC News. 19 August 2002. Archived from the original on 15 February 2009. Retrieved 23 August 2011; "Key facts about the United Kingdom". Government, citizens and rights. HM Government. Archived from the original on 15 October 2012. Retrieved 8 March 2015.
- ↑ New Oxford American Dictionary: "Great Britain: England, Wales, and Scotland considered as a unit. The name is also often used loosely to refer to the United Kingdom."
- ↑ "When people say England, they sometimes mean Great Britain, sometimes the United Kingdom, sometimes the British Isles — but never England." — George Mikes (1946), How To Be An Alien, Penguin شابک ۹۷۸−۰−۵۸۲−۴۱۶۸۶−۴ "England OR United Kingdom (UK)? | Vocabulary | EnglishClub". englishclub.com. Archived from the original on 16 October 2022. Retrieved 16 October 2022.
- ↑ "Britain Meaning in the Cambridge English Dictionary". dictionary.cambridge.org. Archived from the original on 20 June 2018. Retrieved 19 June 2018; "Definition of Britain in English by Oxford Dictionaries". Oxford Dictionaries – English. Archived from the original on 26 September 2016.
- 1 2 "Britain definition and meaning". collinsdictionary.com. Collins English Dictionary. Archived from the original on 20 June 2018. Retrieved 19 June 2018.
- ↑ "Britain – Definition for English-Language Learners". learnersdictionary.com. Merriam-Webster's Learner's Dictionary. Archived from the original on 20 June 2018. Retrieved 19 June 2018.
- ↑ "'Cold U.K.' Becomes British". The Times. 21 October 1961. p. 8.
- ↑ "Style guide: A to Z". UK Government. 21 November 2024 [23 February 2016]. Archived from the original on 22 November 2024.
- 1 2 Permanent Committee on Geographical Names (17 May 2023). "Toponymic guidelines for the United Kingdom". gov.uk. UK Government. Archived from the original on 17 June 2018. Retrieved 17 June 2018.
- ↑ "BBC News style guide – Names". BBC Academy. BBC. Archived from the original on 10 November 2019. Retrieved 9 November 2019; "Alphabetical checklist". BBC News. BBC. Archived from the original on 26 March 2018. Retrieved 17 June 2018.
- ↑ Bradley, Anthony Wilfred; Ewing, Keith D. (2007). Constitutional and administrative law. Vol. 1 (14th ed.). Harlow: Pearson Longman. p. 36. ISBN 978-1-4058-1207-8. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 29 September 2020.
- ↑ Curran, James; Ward, Stuart (2010). The Unknown Nation: Australia after Empire. Carlton, Vic: Melbourne University Publishing. pp. 26–7. ISBN 978-0-522-85645-3.
- ↑ Ward, Stuart (2023). Untied kingdom: A Global History of the End of Britain. Cambridge University Press. Chapter 1. ISBN 978-1-107-14599-3.
- ↑ "Which of these best describes the way you think of yourself?". Northern Ireland Life and Times Survey 2010. ARK – Access Research Knowledge. 2010. Archived from the original on 23 September 2015. Retrieved 1 July 2010.
- ↑ "Ethnicity and National Identity in England and Wales". Office for National Statistics. Archived from the original on 21 January 2022. Retrieved 25 June 2020; Schrijver, Frans (2006). Regionalism after regionalisation: Spain, France and the United Kingdom. Amsterdam University Press. pp. 275–277. ISBN 978-90-5629-428-1. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 29 September 2020.
- ↑ "Ancient skeleton was 'even older' بایگانیشده در ۱۳ فوریه ۲۰۲۱ توسط Wayback Machine". BBC News. 30 October 2007. Retrieved 27 April 2011.
- ↑ "A 12,000-year story - revealing the history of settlers in Britain from the end of the Ice Age to the present day | University of Oxford". ox.ac.uk (in English). 9 February 2018. Retrieved 6 July 2025.[پیوند مرده]
- ↑ Koch, John T. (2006). Celtic culture: A historical encyclopedia. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. p. 973. ISBN 978-1-85109-440-0.
- ↑ Davies, John; Jenkins, Nigel; Baines, Menna; Lynch, Peredur I., eds. (2008). The Welsh Academy Encyclopaedia of Wales. Cardiff: University of Wales Press. p. 915. ISBN 978-0-7083-1953-6.
- ↑ Mackie, J.D. (1991). A History of Scotland. London: Penguin. pp. 18–19. ISBN 978-0-14-013649-4; Campbell, Ewan (1999). Saints and Sea-kings: The First Kingdom of the Scots. Edinburgh: Canongate. pp. 8–15. ISBN 978-0-86241-874-8.
- ↑ Haigh, Christopher (1990). The Cambridge Historical Encyclopedia of Great Britain and Ireland. Cambridge University Press. p. 30. ISBN 978-0-521-39552-6.
- ↑ Ganshof, F.L. (1996). Feudalism. University of Toronto. p. 165. ISBN 978-0-8020-7158-3.
- ↑ Chibnall, Marjorie (1999). The Debate on the Norman Conquest. Manchester University Press. pp. 115–122. ISBN 978-0-7190-4913-2. Archived from the original on 26 March 2023. Retrieved 20 March 2023.
- ↑ "The Declaration of Arbroath". NMS (in English). 3 June 2023. Retrieved 6 July 2025.
- ↑ "Short Athelstan biography". BBC History. Archived from the original on 13 February 2007. Retrieved 9 April 2013.
- ↑ "Magna Carta". parliament.uk. Retrieved 27 May 2024. "The contents of Magna Carta". parliament.uk. Archived from the original on 28 August 2022. Retrieved 27 May 2024. "Magna Carta Key Facts". Britannica. Archived from the original on 27 May 2024. Retrieved 27 May 2024.
- ↑ Keen, Maurice. "The Hundred Years' War" بایگانیشده در ۱۴ دسامبر ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine. BBC History.
- ↑ The Reformation in England and Scotland بایگانیشده در ۱۵ مه ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine and Ireland: The Reformation Period & Ireland under Elizabeth I بایگانیشده در ۲۱ مه ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine, Encyclopædia Britannica Online.
- ↑ "English Reformation c1527-1590". The National Archives. Archived from the original on 2 December 2022. Retrieved 20 January 2023.
- ↑ "British History in Depth – Wales under the Tudors". BBC History. 5 November 2009. Archived from the original on 7 February 2012. Retrieved 21 September 2010.
- ↑ Nicholls, Mark (1999). A history of the modern British Isles, 1529–1603: The two kingdoms. Oxford: Blackwell. pp. 171–172. ISBN 978-0-631-19334-0.
- ↑ Canny, Nicholas P. (2003). Making Ireland British, 1580–1650. Oxford University Press. pp. 189–200. ISBN 978-0-19-925905-2.
- ↑ Ross, D. (2002). Chronology of Scottish History. Glasgow: Geddes & Grosset. p. 56. شابک ۹۷۸−۱−۸۵۵۳۴−۳۸۰−۱; Hearn, J. (2002). Claiming Scotland: National Identity and Liberal Culture. Edinburgh University Press. p. 104. شابک ۹۷۸−۱−۹۰۲۹۳۰−۱۶−۹.
- ↑ "English Civil Wars". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 2 May 2015. Retrieved 28 April 2013.; "Scotland and the Commonwealth: 1651–1660". Archontology.org. 14 March 2010. Archived from the original on 16 July 2012. Retrieved 9 March 2015.
- ↑ Lodge, Richard (2007) [1910]. The History of England – From the Restoration to the Death of William III (1660–1702). Read Books. p. 8. ISBN 978-1-4067-0897-4. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 29 September 2020.
- ↑ "Tudor Period and the Birth of a Regular Navy". Royal Navy History. Institute of Naval History. Archived from the original on 3 November 2011. Retrieved 8 March 2015.; Canny, Nicholas (1998). The Origins of Empire, The Oxford History of the British Empire Volume I. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-924676-2. Archived from the original on 11 January 2023. Retrieved 29 September 2020.
- ↑ "Articles of Union with Scotland 1707". UK Parliament. Archived from the original on 8 June 2012. Retrieved 19 October 2008.; "Acts of Union 1707". UK Parliament. Archived from the original on 27 December 2010. Retrieved 6 January 2011.; "Treaty (act) of Union 1706". Scottish History online. Archived from the original on 27 May 2019. Retrieved 3 February 2011.
- ↑ Library of Congress, The Impact of the American Revolution Abroad بایگانیشده در ۲۸ مارس ۲۰۲۴ توسط Wayback Machine, p. 73.
- ↑ Morgan, Kenneth (2007). Slavery and the British Empire: From Africa to America. Oxford University Press, USA. p. 12. ISBN 978-0-19-156627-1. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 5 October 2020.
- ↑ Morgan, Kenneth (2007). Slavery and the British Empire: From Africa to America. Oxford University Press, US. p. 15. ISBN 978-0-19-156627-1. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 5 October 2020.
- ↑ Sailing against slavery بایگانیشده در ۳ نوامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine. BBC Devon. 2007. ; Lovejoy, Paul E. (2000). Transformations in Slavery: A History of Slavery in Africa (2nd ed.). New York: Cambridge University Press. p. 290. ISBN 978-0-521-78012-4.
- ↑ "The Act of Union". Act of Union Virtual Library. Archived from the original on 15 April 2012. Retrieved 15 May 2006.
- ↑ Tellier, L. -N. (2009). Urban World History: an Economic and Geographical Perspective. Quebec: PUQ. p. 463. شابک ۹۷۸−۲−۷۶۰۵−۱۵۸۸−۸.
- ↑ Mathias, P. (2001). The First Industrial Nation: the Economic History of Britain, 1700–1914. London: Routledge. ISBN 978-0-415-26672-7.; Ferguson, Niall (2004). Empire: The rise and demise of the British world order and the lessons for global power. New York: Basic Books. ISBN 978-0-465-02328-8.
- ↑ McDougall, Walter A. (4 May 2023). "20th-century international relations". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 12 July 2019. Retrieved 6 May 2023.
- ↑ Sondhaus, L. (2004). Navies in Modern World History. London: Reaktion Books. p. 9. شابک ۹۷۸−۱−۸۶۱۸۹−۲۰۲−۷.
- ↑ Porter, Andrew (1998). The Nineteenth Century, The Oxford History of the British Empire Volume III. Oxford University Press. p. 332. ISBN 978-0-19-924678-6.
- ↑ Benn, David Wedgwood (March 2012). "The Crimean War and its lessons for today". International Affairs. 88 (2). Oxford University Press: 387–391. doi:10.1111/j.1468-2346.2012.01078.x. JSTOR 41428613.
- ↑ Porter, Andrew (1998). The Nineteenth Century, The Oxford History of the British Empire Volume III. Oxford University Press. p. 8. ISBN 978-0-19-924678-6.; Marshall, P.J. (1996). The Cambridge Illustrated History of the British Empire. Cambridge University Press. pp. 156–157. ISBN 978-0-521-00254-7. Archived from the original on 16 January 2023. Retrieved 29 September 2020.
- ↑ Tompson, Richard S. (2003). Great Britain: a reference guide from the Renaissance to the present. New York: Facts on File. p. 63. ISBN 978-0-8160-4474-0.
- ↑ Fromkin, David (1980). "The Great Game in Asia". Foreign Affairs. 58 (4): 936–951. doi:10.2307/20040512. ISSN 0015-7120. JSTOR 20040512. Archived from the original on 12 April 2021. Retrieved 4 June 2023.
- ↑ Hosch, William L. (2009). World War I: People, Politics, and Power. America at War. New York: Britannica Educational Publishing. p. 21. ISBN 978-1-61530-048-8.
- ↑ Zarembka, Paul (2013). Contradictions: Finance, Greed, and Labor Unequally Paid. Emerald Group Publishing. ISBN 978-1-78190-670-5. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 21 October 2020.
- ↑ Sophia A. Van Wingerden, The women's suffrage movement in Britain, 1866–1928 (1999) ch 1.
- ↑ Turner, John (1988). Britain and the First World War. London: Unwin Hyman. pp. 22–35. شابک ۹۷۸−۰−۰۴−۴۴۵۱۰۹−۹.
- 1 2 3 Westwell, I. ; Cove, D. (eds) (2002). History of World War I, Volume 3. London: Marshall Cavendish. pp. 698, 705. شابک ۹۷۸−۰−۷۶۱۴−۷۲۳۱−۵.
- ↑ Turner, J. (1988). Britain and the First World War. Abingdon: Routledge. p. 41. شابک ۹۷۸−۰−۰۴−۴۴۵۱۰۹−۹.
- ↑ "100 years of radio since Marconi's big breakthrough". Ofcom. 15 June 2020. Archived from the original on 4 August 2020. Retrieved 17 November 2020.
- ↑ Linfoot, Matthew. "History of the BBC: The origins of BBC Local Radio". BBC. Archived from the original on 20 September 2022. Retrieved 18 September 2022.
- ↑ "History of the BBC: 1920s". BBC. Archived from the original on 26 September 2022. Retrieved 18 September 2022.
- ↑ SR&O 1921/533 of 3 May 1921.
- ↑ "The Anglo-Irish Treaty, 6 December 1921". CAIN Web Service. Archived from the original on 14 May 2012. Retrieved 15 May 2006.
- ↑ Rubinstein, W.D. (2004). Capitalism, Culture, and Decline in Britain, 1750–1990. Abingdon: Routledge. p. 11. شابک ۹۷۸−۰−۴۱۵−۰۳۷۱۹−۸.
- 1 2 Edgerton, David (2012). Britain's War Machine. Penguin. Archived from the original on 28 April 2020. Retrieved 10 May 2020; "Britain's War Machine: Weapons, Resources and Experts in the Second World War". Reviews in History. Archived from the original on 12 June 2020. Retrieved 10 May 2020.
- ↑ Septimus H. Paul (2000). Nuclear Rivals: Anglo-American Atomic Relations, 1941–1952. Ohio State U.P. pp. 1–5. ISBN 978-0-8142-0852-6.
- ↑ Doenecke, Justus D.; Stoler, Mark A. (2005). Debating Franklin D. Roosevelt's foreign policies, 1933–1945. Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-8476-9416-7. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 19 March 2016.; Kelly, Brian. The Four Policemen and Postwar Planning, 1943–1945: The Collision of Realist and Idealist Perspectives. Indiana University of Pennsylvania. Archived from the original on 22 October 2015. Retrieved 25 August 2015.
- ↑ "The "Special Relationship" between Great Britain and the United States Began with FDR". Roosevelt Institute. 22 July 2010. Archived from the original on 25 January 2018. Retrieved 24 January 2018.
and the joint efforts of both powers to create a new post-war strategic and economic order through the drafting of the Atlantic Charter; the establishment of the International Monetary Fund and the World Bank; and the creation of the United Nations.
; "Remarks by the President Obama and Prime Minister Cameron in Joint Press Conference" (Press release). The White House. 22 April 2016. Archived from the original on 8 June 2021. Retrieved 24 January 2018.That's what we built after World War II. The United States and the UK designed a set of institutions – whether it was the United Nations, or the Bretton Woods structure, IMF, World Bank, NATO, across the board.
- ↑ "Britain to make its final payment on World War II loan from U.S." The New York Times. 28 December 2006. Archived from the original on 20 August 2017. Retrieved 25 August 2011.
- ↑ Reynolds, David (17 April 2011). "Britain's War Machine by David Edgerton – review". The Guardian. London. Archived from the original on 12 June 2020. Retrieved 10 May 2020.
- ↑ Francis, Martin (1997). Ideas and policies under Labour, 1945–1951: Building a new Britain. Manchester University Press. pp. 225–233. ISBN 978-0-7190-4833-3.
- ↑ Lee, Stephen J. (1996). Aspects of British political history, 1914–1995. London; New York: Routledge. pp. 173–199. ISBN 978-0-415-13103-2.
- ↑ Brown, Judith (1998). The Twentieth Century, The Oxford History of the British Empire Volume IV. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-924679-3. Archived from the original on 3 January 2014. Retrieved 22 July 2009. p. 319.
- ↑ Louis, Wm. Roger (2006). Ends of British Imperialism: The Scramble for Empire, Suez and Decolonization. I.B. Tauris. ISBN 978-1-84511-347-6. Archived from the original on 22 February 2017. Retrieved 22 July 2009. p. 337.
- ↑ Abernethy, David (2000). The Dynamics of Global Dominance, European Overseas Empires 1415–1980. Yale University Press. ISBN 978-0-300-09314-8. Archived from the original on 14 December 2011. Retrieved 22 July 2009. p. 146.
- ↑ Larres, Klaus (2009). A companion to Europe since 1945. Chichester: Wiley-Blackwell. p. 118. ISBN 978-1-4051-0612-2. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 29 September 2020.
- ↑ "Country List". Commonwealth Secretariat. 19 March 2009. Archived from the original on 6 May 2013. Retrieved 8 March 2015.
- ↑ Julios, Christina (2008). Contemporary British identity: English language, migrants, and public discourse. Studies in migration and diaspora. Aldershot: Ashgate. p. 84. ISBN 978-0-7546-7158-9. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 29 September 2020.
- ↑ Loughran, Thomas; Mycock, Andrew; Tonge, Jonathan (3 April 2021). "A coming of age: how and why the UK became the first democracy to allow votes for 18-year-olds". Contemporary British History. 35 (2): 284–313. doi:10.1080/13619462.2021.1890589. ISSN 1361-9462. S2CID 233956982. Archived from the original on 4 June 2023. Retrieved 24 May 2024.
- ↑ "1975: UK embraces Europe in referendum". BBC News. Archived from the original on 20 June 2018. Retrieved 8 March 2015.
- ↑ Aughey, Arthur (2005). The Politics of Northern Ireland: Beyond the Belfast Agreement. London: Routledge. p. 7. ISBN 978-0-415-32788-6.; "The troubles were over, but the killing continued. Some of the heirs to Ireland's violent traditions refused to give up their inheritance." Holland, Jack (1999). Hope against History: The Course of Conflict in Northern Ireland. New York: Henry Holt. p. 221. ISBN 978-0-8050-6087-4.; Elliot, Marianne (2007). The Long Road to Peace in Northern Ireland: Peace Lectures from the Institute of Irish Studies at Liverpool University. University of Liverpool Institute of Irish Studies, Liverpool University Press. p. 2. شابک ۹۷۸−۱−۸۴۶۳۱−۰۶۵−۲.
- ↑ Dorey, Peter (1995). British politics since 1945. Making contemporary Britain. Oxford: Blackwell. pp. 164–223. ISBN 978-0-631-19075-2.
- ↑ Griffiths, Alan; Wall, Stuart (2007). Applied Economics (PDF) (11th ed.). Harlow: Financial Times Press. p. 6. ISBN 978-0-273-70822-3. Archived from the original (PDF) on 23 August 2009. Retrieved 26 December 2010.
- ↑ – via Wikisource.
- ↑ Keating, Michael (1 January 1998). "Reforging the Union: Devolution and Constitutional Change in the United Kingdom". Publius: The Journal of Federalism. 28 (1): 217–234. doi:10.1093/oxfordjournals.pubjof.a029948.
- ↑ McCourt, David (2014). Britain and World Power Since 1945: Constructing a Nation's Role in International Politics. University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-07221-7. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 21 October 2020.
- ↑ McSmith, Andy (5 July 2016). "The inside story of how Tony Blair led Britain to war in Iraq". Independent. London. Archived from the original on 4 July 2016. Retrieved 17 February 2022.
- ↑ Adams, Tim (11 February 2023). "'A beautiful outpouring of rage': did Britain's biggest ever protest change the world?". The Observer. London. Archived from the original on 6 April 2023. Retrieved 5 June 2023.
- ↑ "Quarterly National Accounts – National accounts aggregates (ABMI Gross Domestic Product: chained volume measures: Seasonally adjusted £m, constant prices)". Office for National Statistics. 20 December 2013. Archived from the original on 29 September 2015. Retrieved 28 July 2023.
- ↑ Harari, Daniel (16 July 2024). "Low growth: The economy's biggest challenge". House of Commons Library. Retrieved 16 April 2025.
- ↑ Rees, Tom; Atkinson, Andrew; Aldrick, Philip (12 March 2023). "A Lost Decade Worse Than Japan's Threatens to Change UK Forever". Bloomberg News. Archived from the original on 13 March 2023. Retrieved 16 April 2025.
- ↑ "What is austerity and where could 'eye-watering' cuts fall now?". BBC News. 7 November 2022. Archived from the original on 28 July 2023. Retrieved 28 July 2023.
- ↑ "Scottish independence referendum – Results". BBC News. Archived from the original on 18 September 2014. Retrieved 18 February 2022.
- ↑ Witte, Griff; Adam, Karla; Balz, Dan (24 June 2016). "In stunning decision, Britain votes to leave the E.U." The Washington Post. Archived from the original on 30 November 2022. Retrieved 24 June 2016.
- ↑ "Brexit: New era for UK as it completes separation from European Union". BBC News. 1 January 2021. Archived from the original on 14 January 2021. Retrieved 18 February 2022.
- 1 2 "The EU-UK Trade and Cooperation Agreement". Archived from the original on 25 March 2023. Retrieved 25 March 2023.
- ↑ "Free Trade Agreements EU-UK". Retrieved 12 September 2025.
- ↑ "Coronavirus (COVID-19) in the UK". gov.uk. Government of the United Kingdom. Archived from the original on 1 May 2021. Retrieved 15 April 2020.
- ↑ "Coronavirus and the impact on output in the UK economy: April 2020". ons.gov.uk. Government of the United Kingdom. Archived from the original on 2 August 2020. Retrieved 2 August 2020.
- ↑ Walker, Andrew (10 June 2020). "Coronavirus: UK economy could be among worst hit of leading nations, says OECD". BBC News. Archived from the original on 18 August 2020. Retrieved 2 August 2020.
- ↑ "Landmark moment as first NHS patient receives COVID-19 vaccination". NHS. 8 December 2020. Archived from the original on 25 February 2023.
- ↑ "Oxford University/AstraZeneca COVID-19 vaccine approved". UK Government. Archived from the original on 25 February 2023.
- 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامONS Standard Area Measurementوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Oxford English Dictionary: "British Isles: a geographical term for the islands comprising Great Britain and Ireland with all their offshore islands including the Isle of Man and the Channel Islands."
- ↑ ⟦HTML_COMMENT_PROTECTED_1⟧ (4 February 2025). "A Beginner's Guide to UK Geography (2023)". Open Geography Portal. Office for National Statistics. Retrieved 14 May 2025.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نامهای عددی:فهرست نویسندگان (رده) - 1 2 3 4 5 6 "United Kingdom". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Archived from the original on 9 January 2021. Retrieved 21 January 2007.
- ↑ ROG Learning Team (23 August 2002). "The Prime Meridian at Greenwich". Royal Museums Greenwich. Archived from the original on 7 November 2015. Retrieved 11 September 2012.
- ↑ "Greenwich Royal Observatory: How the Prime Meridian line is actually 100 metres away from where it was believed to be". Independent. London. 13 August 2015. Archived from the original on 23 March 2019. Retrieved 13 December 2018.
- ↑ "Northern Ireland Coastal and Marine Forum" (PDF). Northern Ireland Coastal and Marine Forum. Archived from the original (PDF) on 23 November 2024. Retrieved 13 March 2025.
- 1 2 Darkes, Giles (January 2008). "How long is the UK coastline?". The British Cartographic Society. Archived from the original on 22 May 2012. Retrieved 24 January 2015.
- ↑ Weiner, Sophie (3 March 2018). "Why it's Impossible to Accurately Measure a Coastline". Popular Mechanics. Archived from the original on 29 June 2024. Retrieved 29 June 2024.
- ↑ "The Channel Tunnel". Eurotunnel. Archived from the original on 18 December 2010. Retrieved 8 March 2015.
- ↑ Dinerstein, Eric; et al. (2017). "An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm". BioScience. 67 (6): 534–545. doi:10.1093/biosci/bix014. ISSN 0006-3568. PMC 5451287. PMID 28608869.
- ↑ "Woodland Statistics, Key findings". Forest Research. Archived from the original on 2 August 2023. Retrieved 8 July 2023.
- ↑ "Hottest day of each year from 1900". trevorharley.com. Archived from the original on 16 June 2023. Retrieved 23 November 2019.; "Coldest day of each year from 1900". trevorharley.com. Archived from the original on 9 July 2023. Retrieved 23 November 2019.
- ↑ "English: A map of Köppen climate types in the United Kingdom (SVG version)". 9 August 2016. Archived from the original on 9 July 2023. Retrieved 23 November 2019.
- ↑ "Atlantic Ocean Circulation (Gulf Stream)". UK Climate Projections. Met Office. Archived from the original on 17 October 2018. Retrieved 8 March 2015.
- ↑ "UK 1971–2000 averages". Met Office. Archived from the original on 5 July 2009. Retrieved 4 August 2007.
- ↑ "UK temperature, rainfall and sunshine time series". Met Office. Archived from the original on 17 October 2019. Retrieved 31 December 2022.
- ↑ Smeeton, George (28 November 2023). "Families hit by £605 food bill as extreme weather and energy crisis bites". Energy & Climate Intelligence Unit. Archived from the original on 16 July 2024. Retrieved 19 July 2024.
- ↑ "2024 Environmental Performance Index". Environmental Performance Index (in English). Archived from the original on 10 July 2024. Retrieved 27 May 2025.
- ↑ Shepheard, Marcus (20 April 2020). "UK net zero target". Institute for Government. Retrieved 20 March 2024.
- ↑ "England – Profile". BBC News. 11 February 2010. Archived from the original on 15 April 2018. Retrieved 9 October 2010.
- 1 2 3 Latimer Clarke Corporation Pty Ltd. "United Kingdom – Atlapedia Online". Atlapedia.com. Archived from the original on 21 March 2012. Retrieved 26 October 2010.[منبع بهتری نیاز است]
- ↑ "Scotland Facts". Scotland Online Gateway. Archived from the original on 21 June 2008. Retrieved 16 July 2008.
- ↑ Winter, Jon (1 June 2000). "The complete guide to the … Scottish Islands". Independent. London. Archived from the original on 2 April 2015. Retrieved 8 March 2015.
- ↑ "Great Britain's tallest mountain is taller". Ordnance Survey Blog. Ordnance Survey. 18 March 2016. Archived from the original on 9 September 2018. Retrieved 9 September 2018.
- ↑ "Ben Nevis Weather". Ben Nevis Weather. Archived from the original on 10 May 2012. Retrieved 26 October 2008.
- ↑ "Profile: Wales". BBC News. 9 June 2010. Archived from the original on 26 August 2018. Retrieved 7 November 2010.
- ↑ "Geography of Northern Ireland". University of Ulster. Archived from the original on 18 January 2012. Retrieved 22 May 2006.
- ↑ The British Monarchy, "What is constitutional monarchy?" بایگانیشده در ۴ ژوئن ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine. Retrieved 17 July 2013; "United Kingdom" بایگانیشده در ۹ ژانویه ۲۰۲۱ توسط Wayback Machine CIA The World Factbook. Retrieved 17 July 2013
- ↑ Stepan, Alfred; Linz, Juan J.; Minoves, Juli F. (2014). "Democratic Parliamentary Monarchies". Journal of Democracy. 25 (2): 35–36. doi:10.1353/jod.2014.0032. ISSN 1086-3214. S2CID 154555066. Archived from the original on 31 January 2026. Retrieved 11 January 2023.
- ↑ Lewer, Andrew (5 May 2021). "The UK is one of the most centralised advanced democracies – it's time that changed". New Statesman. Archived from the original on 3 July 2023. Retrieved 3 July 2023.
- ↑ "Centralisation Nation: Britain's system of local government and its impact on the national economy". Centre for Cities. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 3 July 2023.
- ↑ "Parliamentary Sovereignty". parliament.uk. Archived from the original on 11 August 2021. Retrieved 19 July 2021.
- ↑ Polly Botsford (22 September 2022). "Relationship between UK Crown and law in focus as Carolean era begins". International Bar Association. Archived from the original on 6 May 2023. Retrieved 4 July 2023.
- ↑ "Interpretation Act 1978 (c. 30, s. 10)". The National Archives. Archived from the original on 30 July 2023. Retrieved 4 July 2023.
- 1 2 "Parliament". parliament.uk. Archived from the original on 18 February 2026. Retrieved 19 July 2021.
- ↑ "Royal Assent". parliament.uk. Archived from the original on 16 July 2021. Retrieved 19 July 2021.
- ↑ Carter, Sarah. "A Guide To the UK Legal System". University of Kent at Canterbury. Archived from the original on 5 May 2012. Retrieved 16 May 2006.
- ↑ See R (Miller) v Prime Minister [2019] UKSC 41 (Parliamentary sovereignty), R (UNISON) v Lord Chancellor [2017] UKSC 51 بایگانیشده در ۴ ژانویه ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine, [67] ff (rule of law), R (Animal Defenders International) v Secretary of State for Culture Media and Sport [2008] UKHL 15, [48] (democracy), R v Lyons [2002] UKHL 44 بایگانیشده در ۲۲ ژانویه ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine, [27] (international law).
- ↑ Robert Blackburn (2022). O. Lepsius; A. Nußberger; C. Schönberger; C. Waldhoff & C. Walter (eds.). "The Constitutional Role and Working of the Monarchy in the United Kingdom". Jahrbuch des Öffentlichen Rechts der Gegenwart. Neue Folge. 70. Mohr Siebeck (published 2 June 2022): 181–201. doi:10.1628/joer-2022-0009. S2CID 257830288. Archived from the original on 19 June 2023. Retrieved 19 June 2023.
- ↑ Bagehot, Walter (1867). The English Constitution. London: Chapman and Hall. p. 103.
- ↑ David Torrance (11 January 2023). "The Crown and the Constitution" (PDF). House of Commons Library. p. 22. Archived (PDF) from the original on 2 March 2023. Retrieved 19 June 2023.
- ↑ "The Government, Prime Minister and Cabinet". Public services all in one place. Directgov. Archived from the original on 21 September 2012. Retrieved 9 March 2015.
- ↑ Tim Durrant (25 March 2020). "Cabinet". Institute for Government. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 4 July 2023.
- ↑ "Parliament and Government". UK Parliament. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 4 July 2023.
- ↑ Vernon Bogdanor (1995). The Monarchy and the Constitution, Chapter 3 – The Basic Constitutional Rules: Influence and the Prerogative. Clarendon Press. ISBN 978-0-19-829334-7. Retrieved 4 July 2023.
- ↑ Blick, Andrew; Jones, George (1 January 2012). "The Institution of Prime Minister – History of government". gov.uk. Archived from the original on 21 July 2021. Retrieved 19 July 2021.
- ↑ Brown, Jack (2020). Dale, Iain (ed.). The Prime Ministers. Hodder & Stoughton. p. 303. ISBN 978-1-5293-1214-0.
- ↑ "Minister for the Civil Service". gov.uk. Archived from the original on 2 September 2017. Retrieved 19 July 2021.
- ↑ Woodcock, Andrew (26 July 2021). "Boris Johnson accused of 'cynical rebranding' after appointing himself 'Minister for the Union'". Independent. Archived from the original on 27 July 2019. Retrieved 19 July 2021.; "Minister for the Union". gov.uk. Archived from the original on 19 July 2020. Retrieved 19 July 2021.
- ↑ "The Cabinet Manual" (PDF). gov.uk. October 2011. pp. 7, 21. Archived (PDF) from the original on 15 April 2018. Retrieved 19 July 2021.
- ↑ Norton, Philip (2020). Governing Britain: Parliament, Ministers and Our Ambiguous Constitution. Manchester University Press. p. 130. ISBN 978-1-5261-4545-1.
- ↑ Palan, Rolen (2015). "The second British Empire and the re-emergence of global finance". In Palan, Rolen; Halperin, Sandra (eds.). Legacies of Empire: Imperial Roots of the Contemporary Global Order. Cambridge University Press. p. 48. ISBN 978-1-107-10946-9. Archived from the original on 2 October 2024.
- ↑ "Democracy Report 2026, Unraveling The Democratic Era?" (PDF). Retrieved 17 March 2026.
- 1 2 "General elections". parliament.uk. Retrieved 19 July 2021.
- ↑ Raymond, C (2016). "Why British Politics is Not a Two-Party System" (PDF). Queen's University Belfast. Archived (PDF) from the original on 9 July 2023. Retrieved 3 July 2023.
- ↑ "Sir John Curtice: Election results show politics in the UK has fragmented". BBC News (in British English). 8 May 2026. Retrieved 9 May 2026.
- ↑ Hackwood Frederick William: The Story of the Shire, Being the Lore, History and Evolution of English County Institutions (1851)
- ↑ United Nations Economic and Social Council (August 2007). "Ninth UN Conference on the standardization of Geographical Names" (PDF). UN Statistics Division. Archived (PDF) from the original on 11 December 2009. Retrieved 21 October 2008.
- ↑ Dewart, Megan (2019). The Scottish Legal System. London: Bloomsbury Academic. p. 57. ISBN 978-1-5265-0633-7. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 4 July 2023.
The laws and legal institutions of Scotland and of England and Wales were not merged by the Union of 1707. Thus, they remain separate 'law areas', with separate court systems (as does Northern Ireland), and it is necessary to distinguish Scots law and English law (and Northern Irish law).
; "The justice system and the constitution". Courts and Tribunals Judiciary. Archived from the original on 21 May 2023. Retrieved 13 June 2023.The United Kingdom has three separate legal systems; one each for England and Wales, Scotland and Northern Ireland. This reflects its historical origins and the fact that both Scotland and Ireland, and later Northern Ireland, retained their own legal systems and traditions under the Acts of Union 1707 and 1800.
- ↑ Barlow, I.M. (1991). Metropolitan Government. London: Routledge. ISBN 978-0-415-02099-2.
- ↑ "Welcome to the national site of the Government Office Network". Government Offices. Archived from the original on 6 June 2009. Retrieved 3 July 2008.
- ↑ "A short history of London government". Greater London Authority. Archived from the original on 21 April 2008. Retrieved 4 October 2008.
- 1 2 "STV in Scotland: Local Government Elections 2007" (PDF). Political Studies Association. Archived from the original (PDF) on 22 February 2011. Retrieved 2 August 2008.
- 1 2 "Unitary authorities". Welsh Government. 2014. Archived from the original on 10 March 2015. Retrieved 9 March 2015.
- 1 2 Devenport, Mark (18 November 2005). "NI local government set for shake-up". BBC News. Archived from the original on 12 December 2008. Retrieved 15 November 2008.
- ↑ "Foster announces the future shape of local government" (Press release). Northern Ireland Executive. 13 March 2008. Archived from the original on 25 July 2008. Retrieved 20 October 2008.
- ↑ "Devolution of powers to Scotland, Wales and Northern Ireland". United Kingdom Government. Archived from the original on 18 July 2013. Retrieved 17 April 2013.
In a similar way to how the government is formed from members from the two Houses of Parliament, members of the devolved legislatures nominate ministers from amongst themselves to comprise executives, known as the devolved administrations...
; "Country Overviews: United Kingdom". Transport Research Knowledge Centre. Archived from the original on 4 April 2010. Retrieved 28 March 2010. - ↑ Le Sueur, Andrew; Sunkin, Maurice; Murkens, Jo Eric Khushal (2023). Public Law: Text, Cases, and Materials (5th ed.). Oxford University Press. p. 147. ISBN 978-0-19-287061-2. Archived from the original on 2 October 2024. Retrieved 13 April 2024.
- ↑ "The progress of devolution - Erskine May - UK Parliament". erskinemay.parliament.uk. Retrieved 1 March 2025.
- ↑ "David Mundell speech: 20 years of Scottish devolution". GOV.UK. Retrieved 1 March 2025.
- ↑ Burrows, N. (1999). "Unfinished Business: The Scotland Act 1998". The Modern Law Review. 62 (2): 241–260 [p. 249]. doi:10.1111/1468-2230.00203.
The UK Parliament is sovereign and the Scottish Parliament is subordinate. The White Paper had indicated that this was to be the approach taken in the legislation. The Scottish Parliament is not to be seen as a reflection of the settled will of the people of Scotland or of popular sovereignty but as a reflection of its subordination to a higher legal authority. Following the logic of this argument, the power of the Scottish Parliament to legislate can be withdrawn or overridden...
; Elliot, M. (2004). "United Kingdom: Parliamentary sovereignty under pressure". International Journal of Constitutional Law. 2 (3): 545–627, 553–554. doi:10.1093/icon/2.3.545.Notwithstanding substantial differences among the schemes, an important common factor is that the UK Parliament has not renounced legislative sovereignty in relation to the three nations concerned. For example, the Scottish Parliament is empowered to enact primary legislation on all matters, save those in relation to which competence is explicitly denied ... but this power to legislate on what may be termed "devolved matters" is concurrent with the Westminster Parliament's general power to legislate for Scotland on any matter at all, including devolved matters ... In theory, therefore, Westminster may legislate on Scottish devolved matters whenever it chooses...
- ↑ "Scotland Act 2016". Gov.uk. Archived from the original on 28 June 2024. Retrieved 28 June 2024.
- ↑ "Wales Act 2017". Archived from the original on 2 October 2024. Retrieved 13 July 2024.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامUKIMوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Gamble, A. (2006). "The Constitutional Revolution in the United Kingdom". Publius. 36 (1): 19–35 [p. 29]. doi:10.1093/publius/pjj011.
The British parliament has the power to abolish the Scottish parliament and the Welsh assembly by a simple majority vote in both houses, but since both were sanctioned by referenda, it would be politically difficult to abolish them without the sanction of a further vote by the people. In this way, several of the constitutional measures introduced by the Blair government appear to be entrenched and not subject to a simple exercise of parliamentary sovereignty at Westminster.
- ↑ Meehan, E. (1999). "The Belfast Agreement – Its Distinctiveness and Points of Cross-Fertilization in the UK's Devolution Programme". Parliamentary Affairs. 52 (1): 19–31 [p. 23]. doi:10.1093/pa/52.1.19.
[T]he distinctive involvement of two governments in the Northern Irish problem means that Northern Ireland's new arrangements rest upon an intergovernmental agreement. If this can be equated with a treaty, it could be argued that the forthcoming distribution of power between Westminster and Belfast has similarities with divisions specified in the written constitutions of federal states...Although the Agreement makes the general proviso that Westminster's 'powers to make legislation for Northern Ireland' remains 'unaffected', without an explicit categorical reference to reserved matters, it may be more difficult than in Scotland or Wales for devolved powers to be repatriated. The retraction of devolved powers would not merely entail consultation in Northern Ireland backed implicitly by the absolute power of parliamentary sovereignty but also the renegotiation of an intergovernmental agreement.
- ↑ "English devolution". Institute for Government. 21 June 2024. Archived from the original on 30 August 2024. Retrieved 30 August 2024.
- ↑ "Devolution explained". Local Government Association. Archived from the original on 30 August 2024. Retrieved 30 August 2024.
- ↑ "English devolution". Institute for Government. 6 March 2023. Archived from the original on 2 October 2024. Retrieved 4 February 2024.
- ↑ "Combined County Authorities – key differences to Combined Authorities". Local Government Lawyer. 6 April 2023. Archived from the original on 4 February 2024. Retrieved 4 February 2024.
- 1 2 "Devolved and Reserved Powers". parliament.scot. Scottish Parliament. Archived from the original on 20 September 2023. Retrieved 28 December 2023.
- ↑ "Scotland's Parliament – powers and structures". BBC News. 8 April 1999. Archived from the original on 18 February 2007. Retrieved 21 October 2008.
- ↑ "Devolved and Reserved Matters - Visit & Learn Scottish Parliament". 22 July 2017. Archived from the original on 22 July 2017. Retrieved 1 March 2025.
- 1 2 "What the Scottish Government does". Scottish Government. Archived from the original on 8 July 2019. Retrieved 8 August 2019.
- ↑ Keating, Michael (2 February 2021). "Taking back control? Brexit and the territorial constitution of the United Kingdom". Journal of European Public Policy. 28 (4). Abingdon: Taylor & Francis: 6–7. doi:10.1080/13501763.2021.1876156. hdl:1814/70296. S2CID 234066376.
The UK Internal Market Act gives ministers sweeping powers to enforce mutual recognition and non-discrimination across the four jurisdictions. Existing differences and some social and health matters are exempted but these are much less extensive than the exemptions permitted under the EU Internal Market provisions. Only after an amendment in the House of Lords, the Bill was amended to provide a weak and non-binding consent mechanism for amendments (equivalent to the Sewel Convention) to the list of exemptions. The result is that, while the devolved governments retain regulatory competences, these are undermined by the fact that goods and services originating in, or imported into, England can be marketed anywhere.
- ↑ Kenny, Michael; McEwen, Nicola (1 March 2021). "Intergovernmental Relations and the Crisis of the Union". Political Insight. 12 (1). SAGE Publishing: 12–15. doi:10.1177/20419058211000996. S2CID 232050477.
That phase of joint working was significantly damaged by the UK Internal Market Act, pushed through by the Johnson government in December 2020...the Act diminishes the authority of the devolved institutions, and was vehemently opposed by them.
- ↑ Wolffe, W James (7 April 2021). "Devolution and the Statute Book". Statute Law Review. Oxford: Oxford University Press. doi:10.1093/slr/hmab003. Archived from the original on 21 April 2021. Retrieved 18 April 2021.
the Internal Market Bill—a Bill that contains provisions which, if enacted, would significantly constrain, both legally and as a matter of practicality, the exercise by the devolved legislatures of their legislative competence; provisions that would be significantly more restrictive of the powers of the Scottish Parliament than either EU law or Articles 4 and 6 of the Acts of the Union...The UK Parliament passed the European Union (Withdrawal Agreement) Act 2020 and the Internal Market Act 2020 notwithstanding that, in each case, all three of the devolved legislatures had withheld consent.
- ↑ Wincott, Daniel; Murray, C. R. G.; Davies, Gregory (17 May 2021). "The Anglo-British imaginary and the rebuilding of the UK's territorial constitution after Brexit: unitary state or union state?". Territory, Politics, Governance. 10 (5). Abingdon/Brighton: Taylor & Francis; Regional Studies Association: 696–713. doi:10.1080/21622671.2021.1921613.
Taken as a whole, the Internal Market Act imposes greater restrictions upon the competences of the devolved institutions than the provisions of the EU Single Market which it replaced, in spite of pledges to use common frameworks to address these issues. Lord Hope, responsible for many of the leading judgments relating to the first two decades of devolution, regarded the legislation's terms as deliberately confrontational: 'this Parliament can do what it likes, but a different approach is essential if the union is to hold together'.
- ↑ Dougan, Michael; Hayward, Katy; Hunt, Jo; McEwen, Nicola; McHarg, Aileen; Wincott, Daniel (2020). UK and the Internal Market, Devolution and the Union. Centre on Constitutional Change (Report). University of Edinburgh; University of Aberdeen. pp. 2–3. Archived from the original on 18 October 2020. Retrieved 16 October 2020.
- ↑ Dougan, Michael (2020). Briefing Paper. United Kingdom Internal Market Bill: Implications for Devolution (PDF) (Report). Liverpool: University of Liverpool. pp. 4–5. Archived (PDF) from the original on 26 October 2020. Retrieved 15 October 2020.
- ↑ Dougan, Michael; Hunt, Jo; McEwen, Nicola; McHarg, Aileen (2022). "Sleeping with an Elephant: Devolution and the United Kingdom Internal Market Act 2020". Law Quarterly Review. London: Sweet & Maxwell. ISSN 0023-933X. SSRN 4018581. Archived from the original on 2 August 2022. Retrieved 4 March 2022 – via Durham Research Online.
The Act has restrictive – and potentially damaging – consequences for the regulatory capacity of the devolved legislatures...This was not the first time since the Brexit referendum that the Convention had been set aside, but it was especially notable given that the primary purpose of the legislation was to constrain the capacity of the devolved institutions to use their regulatory autonomy...in practice, it constrains the ability of the devolved institutions to make effective regulatory choices for their territories in ways that do not apply to the choices made by the UK government and parliament for the English market.
- ↑ "Humza Yousaf's precarious position puts the SNP – and Scotland – at a crossroads". Institute for Government. 26 April 2024. Archived from the original on 26 April 2024. Retrieved 26 April 2024.
- ↑ "Structure and powers of the Assembly". BBC News. 9 April 1999. Archived from the original on 7 February 2004. Retrieved 21 October 2008.
- ↑ "Good Friday Agreement: What is it?". BBC News. 3 April 2023. Archived from the original on 15 May 2024. Retrieved 11 April 2024.
- ↑ "Devolution of powers to Scotland, Wales and Northern Ireland". GOV.UK. 8 May 2019. Archived from the original on 7 March 2023. Retrieved 11 June 2024.
- ↑ "Your Executive". Northern Ireland Executive. 25 September 2015. Archived from the original on 21 August 2016. Retrieved 14 August 2016.
- ↑ "Stormont: Why were NI leaders given unequal job titles?". BBC News. 15 May 2022. Archived from the original on 2 February 2024. Retrieved 2 February 2024.
- ↑ "Northern Ireland Executive: Ministerial Code". 28 September 2015. Archived from the original on 2 February 2024. Retrieved 2 February 2024.
- ↑ May, Theresa (29 March 2017). "Prime Minister's letter to Donald Tusk triggering Article 50". Archived from the original on 5 June 2017. Retrieved 19 June 2017 – via Gov.uk.
- ↑ Paul, T.V.; Wirtz, James; Fortmann, Michel (2004). Balance of Power: Theory and Practice in the 21st century. Stanford University Press. p. 59. ISBN 978-0-8047-5017-2.
- ↑ "United Kingdom country profile". BBC News (in British English). 10 May 2012. Archived from the original on 3 January 2023. Retrieved 6 July 2025.
- ↑ Swaine, Jon (13 January 2009). "Barack Obama presidency will strengthen special relationship, says Gordon Brown". The Telegraph. London. Archived from the original on 4 July 2020. Retrieved 30 May 2011.
- ↑ Kirchner, Emil Joseph; Sperling, James (2007). Global Security Governance: Competing Perceptions of Security in the 21st century (illustrated ed.). London: Routledge. p. 100. ISBN 978-0-415-39162-7.
- ↑ The Committee Office, House of Commons (19 February 2009). "DFID's expenditure on development assistance". UK Parliament. Archived from the original on 12 January 2013. Retrieved 28 April 2013.
- ↑ "Ministry of Defence". Ministry of Defence. Archived from the original on 19 February 2012. Retrieved 21 February 2012.
- ↑ "Speaker addresses Her Majesty Queen Elizabeth II". UK Parliament. 30 March 2012. Archived from the original on 1 May 2013. Retrieved 28 April 2013.
- ↑ "House of Commons Hansard". UK Parliament. Archived from the original on 9 March 2009. Retrieved 23 October 2008.; "House of Commons Hansard Written Answers for 17 Jun 2013 (pt 0002)". Publications.parliament.uk. Archived from the original on 14 February 2015. Retrieved 4 March 2015.
- ↑ "Trends in Military Expenditure 2025" (PDF). Stockholm International Peace Research Institute. April 2026. Retrieved 31 May 2026.
- ↑ "The Military Balance 2026: Global defence spending". IISS (in English). Retrieved 31 May 2026.
- ↑ "Rishi Sunak vows to boost UK defence spending to 2.5% of GDP by 2030". BBC News. 24 April 2024. Archived from the original on 23 April 2024. Retrieved 24 April 2024.
- ↑ UK 2005: The Official Yearbook of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. Office for National Statistics. p. 89.
- ↑ "UK Supreme Court judges sworn in". BBC News. 1 October 2009. Archived from the original on 7 February 2020. Retrieved 6 October 2009.; "Constitutional reform: A Supreme Court for the United Kingdom" (PDF). Department for Constitutional Affairs. July 2003. Archived from the original (PDF) on 17 January 2009. Retrieved 13 May 2013.
- ↑ "Role of the JCPC". Judicial Committee of the Privy Council. Archived from the original on 14 January 2014. Retrieved 28 April 2013.
- ↑ Bainham, Andrew (1998). The international survey of family law: 1996. The Hague: Martinus Nijhoff. p. 298. ISBN 978-90-411-0573-8. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 29 September 2020.
- ↑ "The Australian courts and comparative law". Australian Law Postgraduate Network. Archived from the original on 14 April 2013. Retrieved 9 March 2015.
- ↑ "Court of Session – Introduction". Scottish Courts. Archived from the original on 31 July 2008. Retrieved 8 March 2015.
- ↑ "High Court of Justiciary – Introduction". Scottish Courts. Archived from the original on 12 September 2008. Retrieved 9 March 2015.
- ↑ "House of Lords – Practice Directions and Standing Orders Applicable to Civil Appeals". UK Parliament. Archived from the original on 6 December 2013. Retrieved 8 March 2015.
- ↑ Lovett, Jo; Hales, Gavin; Kelly, Liz; Khan, Aneela; Hardiman, Margaret; Trott, Louise (2022). "What can We Learn from Police Data About Timeliness in Rape and Serious Sexual Offence Investigations in England and Wales?". International Criminology. 2 (3): 286–298. doi:10.1007/s43576-022-00069-8. ISSN 2662-9976. PMC 9527390.
- ↑ "Crime in England and Wales, Year Ending June 2015" (PDF). UK Government Web Archive. Office for National Statistics. Archived from the original on 16 March 2023. Retrieved 16 March 2023.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده) - ↑ Wratten, Marcus (3 July 2023). "Tom Allen to host vital new BBC show marking 10th anniversary of same-sex marriage". PinkNews. Archived from the original on 2 September 2023. Retrieved 2 September 2023.
- ↑ "The 203 Worst (& Safest) Countries for LGBTQ+ Travel in 2023". Asher & Lyric. 5 June 2023. Archived from the original on 10 September 2021. Retrieved 20 August 2023.
- ↑ R. Flores, Andrew. "Social Acceptance of LGBTI People in 175 Countries and Locations". Williams Institute. Archived from the original on 13 September 2023. Retrieved 11 September 2023.
- ↑ "Disputes under the Trade and Cooperation Agreement". Institute for Government. November 2021. Retrieved 26 January 2025.
- ↑ "Sandeel fishing ban to remain in place". BBC. 2 May 2025. Archived from the original on 4 May 2025. Retrieved 4 May 2025.
- ↑ "Common Law". Britannica. 19 May 2024. Archived from the original on 6 May 2021. Retrieved 27 May 2024.
- ↑ "Good Faith in Public Law". ox.ac.uk. 20 January 2022. Archived from the original on 13 May 2025. Retrieved 13 May 2025.
- ↑ Yanatma, Servet (16 March 2024). "Europe's top financial centres: Where's best to do business?". Euronews. Retrieved 16 August 2025.
While the US dominates the upper end of the list, with New York taking the number one spot, London continues to lead in Europe.
- ↑ Thane, Pat (2019). "The Origins of the British Welfare State". The Journal of Interdisciplinary History. 50 (3): 427–433. doi:10.1162/jinh_a_01448. S2CID 208223636.
- ↑ Griffiths, Alan; Wall, Stuart (16 July 2011). "Applied Economics" (PDF). Archived from the original (PDF) on 20 June 2013. Retrieved 25 September 2014.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامIMFWEO.UKوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "World Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves". IMF Data. Archived from the original on 12 May 2016. Retrieved 10 October 2021.
- ↑ "Exports of goods and services (BoP, current US$)". World Bank. Retrieved 22 September 2025. [پیوند مرده]
- ↑ Francis-Devine, Brigid. "House of Commons Research Briefing on Income inequality in the UK". UK Parliament. Archived from the original on 10 February 2022. Retrieved 1 July 2023.
- ↑ "Inequality – Income inequality – OECD Data". theOECD. Archived from the original on 29 June 2023. Retrieved 3 July 2023.
- ↑ Labiak, Mitchell; Smith, Oliver (17 July 2025). "UK jobs market weakens as unemployment rate rises". www.bbc.com (in British English). Archived from the original on 15 September 2025. Retrieved 25 September 2025.
- ↑ "GDP quarterly national accounts, UK". Office for National Statistics. 2026. Retrieved 24 April 2026.
- ↑ "Celebrating Concorde". Archived from the original on 17 March 2023. Retrieved 30 March 2023.
- ↑ Hutton, Georgina (3 October 2024). "Industries in the UK". UK Parliament: House of Commons Library. Archived from the original on 7 October 2021. Retrieved 19 May 2025.
- ↑ "Service exports (BoP, current US$)". World Bank Open Data. Archived from the original on 17 March 2023. Retrieved 19 May 2025.
- ↑ "UK leads world in financial services trade surplus". TheCityUK (in English). 15 January 2025. Retrieved 2 June 2025.
- ↑ "BIS Triennial Survey of Foreign Exchange and Over-The-Counter Interest Rate Derivatives Markets in April 2025 – UK Data". Bank of England. 30 September 2025. Retrieved 7 December 2025.
- ↑ Florida, Richard (16 March 2017). "The Economic Power of Cities Compared to Nations". Bloomberg. Archived from the original on 8 March 2024. Retrieved 22 February 2024.
- ↑ "World Cities 2024". GaWC (in American English). Archived from the original on 3 July 2025. Retrieved 21 September 2025.
- 1 2 "GFCI 36 Rank - Long Finance". www.longfinance.net. Archived from the original on 25 September 2024. Retrieved 19 May 2025.
- ↑ "Imports of goods and services (current US$)". World Bank. Archived from the original on 13 September 2025. Retrieved 22 September 2025.
- ↑ "World Bank Open Data". World Bank Open Data. Archived from the original on 7 January 2020. Retrieved 5 August 2025.
- ↑ "Manufacturing industries: Economic indicators". House of Commons Library. 22 May 2025. Retrieved 1 June 2025.
- ↑ Hennik Research. Annual Manufacturing Report: 2017 (Dec. 2016) بایگانیشده در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine
- ↑ Chan, Kelvin (25 April 2023). "King Charles' coronation is bringing millions of tourists and a cash infusion to London but it probably won't save the British economy". fortune.com. The Associated Press. Archived from the original on 2 May 2023. Retrieved 9 May 2023.
- ↑ "DCMS Economic Estimates 2019 (provisional): Gross Value Added". gov.uk. Archived from the original on 31 January 2023. Retrieved 31 January 2023.
- ↑ "UK's Creative Industries contributes almost £13 million to the UK economy every hour". UK Government. 2020. Archived from the original on 21 February 2023. Retrieved 21 February 2023.
- ↑ "Lloyd's of London – value proposition". Lloyd's of London. Archived from the original on 27 February 2023.
- ↑ "Rankings 2025 - Creative 100". WARC. Archived from the original on 12 June 2025. Retrieved 12 June 2025.
- ↑ "Retail". great.gov.uk. Archived from the original on 18 January 2024. Retrieved 18 January 2024.
- ↑ "Households and NPISHs Final consumption expenditure (current US$)". World Bank Group. Archived from the original on 12 June 2018. Retrieved 17 August 2024.
- ↑ "Employee owned businesses - What the evidence tells us". Archived from the original on 2 December 2023. Retrieved 18 January 2024.
- 1 2 3 "SMMT Motor Industry Facts 2025". SMMT. 15 May 2025. Archived from the original on 26 May 2025. Retrieved 26 May 2025.
- ↑ "Best British cars: Top 50 all-time greatest British-built cars revealed - page 2". Auto Express. 19 November 2020. Archived from the original on 16 March 2024. Retrieved 9 March 2024.
- ↑ "Combustion Engines". OEC - The Observatory of Economic Complexity. Archived from the original on 26 May 2025. Retrieved 26 May 2025.
- ↑ "UK motorsport industry in pole position for F1's 70th anniversary". UK Government. 2020. Archived from the original on 19 February 2023. Retrieved 19 February 2023.
- ↑ "United Kingdom - Country Commercial Guide: Aerospace and Defense". International Trade Administration. 3 November 2023. Archived from the original on 12 June 2023. Retrieved 17 December 2024.
- ↑ Tovey, Alan (29 June 2016). "Britain's aerospace sector soars amid fears Brexit could clip its wings". The Telegraph. London. Archived from the original on 10 January 2022.
- ↑ "UK space sector income reaches £17.5 billion as jobs and services grow". UKspace. 27 March 2023.
- ↑ "UK space sector income reaches £17.5 billion as jobs and services grow". gov.uk. 29 March 2023. Retrieved 10 August 2025.
- ↑ "New funding to support space exploration using Moon resources and nuclear power". Archived from the original on 11 March 2023. Retrieved 11 March 2023. ⟦HTML_COMMENT_PROTECTED_1⟧
- ↑ "UK Food Security Index 2024". Department for the Environment Food & Rural Affairs. Archived from the original on 18 May 2024. Retrieved 19 May 2024.;"Agricultural workforce in England at 1 June 2023". Department for the Environment Food & Rural Affairs. Archived from the original on 19 May 2024. Retrieved 19 May 2024.
- ↑ "Sustainable fisheries: fish stocks harvested within safe limits". JNCC. Retrieved 14 December 2024.
- ↑ "Marine accounts, natural capital, UK: 2021". ONS. 6 April 2021. Archived from the original on 21 May 2025. Retrieved 21 May 2025.
- ↑ "Coal". BGS Minerals UK. Archived from the original on 26 April 2009. Retrieved 7 July 2015.
- ↑ WIPO (2022). Global Innovation Index 2022, 15th Edition. World Intellectual Property Organization. doi:10.34667/tind.46596. ISBN 978-92-805-3432-0. Archived from the original on 3 December 2022. Retrieved 16 November 2022.; "Global Innovation Index 2021". World Intellectual Property Organization. United Nations. Archived from the original on 5 March 2022. Retrieved 5 March 2022.; "Release of the Global Innovation Index 2020: Who Will Finance Innovation?". World Intellectual Property Organization. Archived from the original on 3 June 2021. Retrieved 2 September 2021.; "Global Innovation Index 2019". World Intellectual Property Organization. Archived from the original on 2 September 2021. Retrieved 2 September 2021.; "RTD – Item". ec.europa.eu. Archived from the original on 2 September 2021. Retrieved 2 September 2021.
- ↑ Gascoin, J. "A reappraisal of the role of the universities in the Scientific Revolution", in Lindberg, David C. and Westman, Robert S. , eds (1990), Reappraisals of the Scientific Revolution. Cambridge University Press. p. 248. شابک ۹۷۸−۰−۵۲۱−۳۴۸۰۴−۱.
- ↑ Reynolds, E.E. ; Brasher, N.H. (1966). Britain in the Twentieth Century, 1900–1964. Cambridge University Press. p. 336. اُسیالسی ۴۷۴۱۹۷۹۱۰
- ↑ Burtt, E.A. (2003) 1924.The Metaphysical Foundations of Modern Science بایگانیشده در ۲۶ مارس ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine. Mineola, NY: Courier Dover. p. 207. شابک ۹۷۸−۰−۴۸۶−۴۲۵۵۱−۱.
- ↑ Hatt, C. (2006). Scientists and Their Discoveries بایگانیشده در ۲۶ مارس ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine. London: Evans Brothers. pp. 16, 30 and 46. شابک ۹۷۸−۰−۲۳۷−۵۳۱۹۵−۹.
- ↑ Castells, M. ; Hall, P. ; Hall, P.G. (2004). Technopoles of the World: the Making of Twenty-First-Century Industrial Complexes. London: Routledge. pp. 98–100. شابک ۹۷۸−۰−۴۱۵−۱۰۰۱۵−۱.
- ↑ "International comparison of the UK research base, 2025". GOV.UK (in English). Retrieved 7 December 2025.
- ↑ McCook, Alison (2006). "Is peer review broken?". The Scientist. 20 (2): 26. Archived from the original on 16 August 2011. Retrieved 22 June 2011.
- ↑ Greenberg, Elizabeth (14 January 2025). "UK Innovation Economy Worth a Combined $1.2 trillion" (in English). Digit News. Retrieved 26 May 2026.
Valued at $1.2 trillion collectively, the UK innovation ecosystem is worth more than the French and German ecosystems combined.
- ↑ "UK tech sector retains #1 spot in Europe and #3 in world as sector resilience brings continued growth". gov.uk. 21 December 2022. Archived from the original on 27 May 2025. Retrieved 27 May 2025.
- ↑ "UK AI sector most valuable in Europe, new report reveals". Holyrood (in English). 11 June 2024. Retrieved 20 July 2025.
- ↑ "Which countries are leading in AI? | Stanford HAI". hai.stanford.edu (in English). Retrieved 9 May 2026.
- ↑ "GII Innovation Ecosystems & Data Explorer 2025". WIPO. Retrieved 16 October 2025.
- ↑ Dutta, Soumitra; Lanvin, Bruno (2025). Global Innovation Index 2025: Innovation at a Crossroads (in English). World Intellectual Property Organization. p. 19. doi:10.34667/tind.58864. ISBN 978-92-805-3797-0. Retrieved 17 October 2025.
- ↑ Moran, Joe (16 November 2005). Reading the Everyday. Routledge. p. 95. ISBN 978-1-134-37216-4.
- ↑ "General facts and figures about roads and road use". Archived from the original on 18 May 2025. Retrieved 31 May 2025.
- ↑ Sylvain Duranton; Agnès Audier; Joël Hazan; Mads Peter Langhorn; Vincent Gauche (18 April 2017). "The 2017 European Railway Performance Index". Boston Consulting Group. Archived from the original on 31 May 2020. Retrieved 4 February 2019.
- ↑ "London to Paris Trains". Eurostar. Archived from the original on 11 May 2024. Retrieved 11 May 2024.
- ↑ "Channel Tunnel, Tunnel, Europe". Britannica. 10 May 2024. Retrieved 11 May 2024.
- ↑ "Crossrail's giant tunnelling machines unveiled". BBC News. 2 January 2012. Archived from the original on 10 April 2016. Retrieved 20 June 2018.; Leftly, Mark (29 August 2010). "Crossrail delayed to save £1bn". Independent. London. Archived from the original on 16 November 2020. Retrieved 22 August 2017.
- ↑ "Crossrail to become the Elizabeth line in honour of Her Majesty the Queen". Transport for London. Archived from the original on 25 February 2023.
- ↑ "What is HS2". HS2. Archived from the original on 21 June 2022. Retrieved 22 June 2022.
- ↑ "HS2 Trains". HS2. Archived from the original on 24 February 2023. Retrieved 24 February 2023.
- ↑ "Transport Statistics Great Britain: 2023 Domestic Travel". gov.uk. 19 December 2024. Retrieved 14 March 2025.
- ↑ "Our Collection". icons.org.uk. Retrieved 16 August 2014.
- ↑ London Buses, Transport for London. Accessed 10 May 2007.
- 1 2 "Size of Reporting Airports 2024". Civil Aviation Authority. Retrieved 17 January 2025.
- ↑ "Heathrow 'needs a third runway'". BBC News. 25 June 2008. Retrieved 17 October 2008.; "Statistics: Top 30 World airports" (PDF) (Press release). Airports Council International. July 2008. Retrieved 15 October 2008.
- ↑ "BMI being taken over by Lufthansa". BBC News. 29 October 2008. Retrieved 23 December 2009.
- ↑ "Transport Statistics Great Britain: 2023 International Travel". gov.uk. 19 December 2024. Retrieved 4 March 2025.
- ↑ "United Kingdom Energy Profile". U.S. Energy Information Administration. Archived from the original on 28 February 2023. Retrieved 28 February 2023.
- ↑ Mason, Rowena (24 October 2009). "Let the battle begin over black gold". The Telegraph. London. Archived from the original on 10 January 2022. Retrieved 26 November 2010.; Heath, Michael (26 November 2010). "RBA Says Currency Containing Prices, Rate Level 'Appropriate' in Near Term". Bloomberg. New York. Retrieved 26 November 2010.
- ↑ "'Success story': Which European countries are leading the way on wind?". Euronews (in English). 13 September 2023. Retrieved 15 August 2025.
- 1 2 Britain's Electricity Explained: 2024 Review (Report). NESO. Archived from the original on 26 January 2025. Retrieved 26 January 2025.
- ↑ Wind energy in the UK: June 2021. UK Government (Report). 14 June 2021. Retrieved 8 May 2023.
- ↑ "Nuclear Power in the United Kingdom". World Nuclear Association. Archived from the original on 28 February 2023. Retrieved 28 February 2023.
- ↑ "Nuclear Power in the United Kingdom". World Nuclear Association. April 2013. Archived from the original on 14 February 2013. Retrieved 9 April 2013.
- ↑ "Nuclear energy: What you need to know". UK Government. Archived from the original on 28 February 2023. Retrieved 28 February 2023.
- ↑ Belderbos, Harriet (7 March 2024). "UKAEA implementing the UK's fusion energy strategy". Open Access Government. Retrieved 27 May 2024.;"UK nuclear fusion reactor sets new world record for energy output". New Scientist. Retrieved 27 May 2024.
- ↑ UK Oil and Gas Reserves and Resources (PDF) (Report). North Sea Transition Authority. Archived from the original (PDF) on 13 January 2025. Retrieved 1 February 2025.
- ↑ "North Sea oil and gas claims fact-checked". BBC. 22 January 2024. Archived from the original on 1 February 2025. Retrieved 1 February 2025.
- ↑ "UK's last fracking wells to be filled with cement despite dwindling gas stocks". City AM. 29 January 2025. Archived from the original on 1 February 2025. Retrieved 1 February 2025.
- ↑ "Sewage Treatment in the UK" (PDF). assets.publishing.service.gov.uk. DEFRA. March 2022. p. 3. PB 6655. Retrieved 8 April 2023.
- ↑ "Environment Agency". Archived from the original on 25 November 2009.
- ↑ "About Us". niwater.com. Retrieved 29 August 2020.
- ↑ "Age groups". www.ethnicity-facts-figures.service.gov.uk (in English). 31 March 2023. Retrieved 16 August 2026.
- 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامEthnicity2021وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Population Estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland, Mid-2015". Office for National Statistics. 23 June 2016.
- 1 2 3 4 5 "Population estimates for the UK, England, Wales, Scotland and Northern Ireland: mid-2021". Office for National Statistics. 21 December 2022. Retrieved 16 April 2025.
- ↑ "United Kingdom country profile". BBC News (in British English). 10 May 2012. Retrieved 24 July 2026.
- ↑ "United Kingdom - Country Profile | OpenFactBook World Factbook". openfactbook.org (in English). Retrieved 24 July 2026.
- ↑ Khan, Urmee (16 September 2008). "England is most crowded country in Europe". The Telegraph. London. Archived from the original on 18 September 2008. Retrieved 5 September 2009.
- ↑ "Major Agglomerations". Archived from the original on 4 October 2023. Retrieved 16 October 2023.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامONS mid-year pop estوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Vital statistics: population and health reference tables". Office for National Statistics. Retrieved 6 March 2018.
- ↑ Boseley, Sarah (14 July 2008). "The question: What's behind the baby boom?". The Guardian. London. p. 3. Retrieved 28 August 2009.
- ↑ Roser, Max (2014), "Total Fertility Rate around the world over the last centuries", Our World in Data, Gapminder Foundation, archived from the original on 5 July 2019, retrieved 10 December 2019
- ↑ Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table. Eurostat (26 February 2013). Retrieved 12 July 2013.
- ↑ "Sexual identity, UK: 2015 – Experimental Official Statistics on sexual identity in the UK in 2015 by region, sex, age, marital status, ethnicity and NS-SEC". Office for National Statistics. 5 October 2016. Retrieved 19 January 2017.
- ↑ "Research report 27: Trans research review". equalityhumanrights.com. p. v. Archived from the original on 6 July 2015. Retrieved 26 November 2021.
- ↑ "Welsh people could be most ancient in UK, DNA suggests". BBC News. 19 June 2012. Retrieved 28 April 2013.
- ↑ Winder, Robert (2010). Bloody Foreigners: The Story of Immigration to Britain. Little, Brown Book. ISBN 978-0-7481-2396-4.; Costello, Ray (2001). Black Liverpool: The Early History of Britain's Oldest Black Community 1730–1918. Liverpool: Picton Press. ISBN 978-1-873245-07-1.
- ↑ "Culture and Ethnicity Differences in Liverpool – Chinese Community". Chambré Hardman Trust. Archived from the original on 24 July 2009. Retrieved 9 March 2015.
- 1 2 "Regional ethnic diversity". Office for National Statistics. 22 December 2022. Retrieved 28 March 2026.
- ↑ "Ethnicity". National Records of Scotland. 4 February 2025. Retrieved 28 March 2026.
- ↑ "MS-B01: Ethnic group". Northern Ireland Statistics and Research Agency. 30 November 2023. Retrieved 28 March 2026.
- ↑ "English language – Government, citizens and rights". Directgov. Archived from the original on 15 October 2012. Retrieved 23 August 2011.
- ↑ Mac Sithigh, Daithí (17 May 2018). "Official status of languages in the UK and Ireland" (PDF). Common Law World Review. 47 (1). Queen's University, Belfast: 77–102. doi:10.1177/1473779518773642. S2CID 219987922.
- ↑ British Council "British Council | the UK's international culture and education organisation". Archived from the original on 1 February 2023. Retrieved 5 December 2018. (last checked 6 February 2023)
- ↑ "About BBC Learning English". BBC. Archived from the original on 4 February 2023. Retrieved 9 February 2023.
- ↑ "British English Pronunciations". OED. Archived from the original on 5 June 2025. Retrieved 5 June 2025.
- ↑ "10 British dialects you need to know". EF. Retrieved 5 June 2025.
- ↑ Track, Robert Lawrence; Stockwell, Peter (2007). Language and Linguistics: The Key Concepts. Routledge. p. 63. ISBN 978-0-415-41358-9. Retrieved 4 August 2019.; "Framework Convention for the Protection of National Minorities, Strasbourg, 1.II.1995". Council of Europe. Archived from the original on 22 February 2005. Retrieved 9 March 2015.; "European Charter for Regional or Minority Languages, Strasbourg, 5.XI.1992". Council of Europe. Archived from the original on 26 February 2011. Retrieved 9 March 2015.
- 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامreglangوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Welsh language in Wales (Census 2021)". gov.wales. 6 December 2022. Retrieved 6 December 2022.
- ↑ Wynn Thomas, Peter (March 2007). "Welsh today". Voices. BBC. Retrieved 5 July 2011.
- ↑ "Census 2021: Main statistics for Northern Ireland" (PDF). Archived from the original (PDF) on 10 February 2024. Retrieved 10 February 2024.
- ↑ "Scotland's Census 2001 – Gaelic Report". General Register Office for Scotland. Archived from the original on 22 May 2013. Retrieved 28 April 2013.
- ↑ "Local UK languages 'taking off'". BBC News. 12 February 2009.
- ↑ "Language Data – Scots". European Bureau for Lesser-Used Languages. Archived from the original on 23 June 2007. Retrieved 2 November 2008.
- ↑ Brown, Hannah (23 April 2020). "'People are dying because of this': Calls for UK Gov to follow Scotland with sign language interpreter at Covid-19 briefing". The Scotsman. Retrieved 19 December 2021.
- 1 2 "Languages across Europe: United Kingdom". BBC. Retrieved 4 February 2013.
- ↑ Carl Skutsch (2013). Encyclopedia of the World's Minorities. pp.1261. Routledge. Retrieved 3 December 2020.
- ↑ Booth, Robert (30 January 2013). "Polish becomes England's second language". The Guardian. London. Retrieved 4 February 2012.
- ↑ "The teenagers who translate for their parents". BBC News. 23 April 2019. Retrieved 23 April 2019.
- ↑ Cannon, John, ed. (2nd edn. , 2009). A Dictionary of British History. Oxford University Press. p. 144. شابک ۹۷۸−۰−۱۹−۹۵۵۰۳۷−۱.
- ↑ Field, Clive D. (November 2009). "British religion in numbers". BRIN Discussion Series on Religious Statistics, Discussion Paper 001. Retrieved 7 March 2015.
- ↑ Yilmaz, Ihsan (2005). Muslim Laws, Politics and Society in Modern Nation States: Dynamic Legal Pluralisms in England, Turkey, and Pakistan. Aldershot: Ashgate Publishing. pp. 55–56. شابک ۹۷۸−۰−۷۵۴۶−۴۳۸۹−۰.
- ↑ Brown, Callum G. (2006). Religion and Society in Twentieth-Century Britain. Harlow: Pearson Education. p. 291. شابک ۹۷۸−۰−۵۸۲−۴۷۲۸۹−۱.
- ↑ Norris, Pippa; Inglehart, Ronald (2004). Sacred and Secular: Religion and Politics Worldwide. Cambridge University Press. p. 84. شابک ۹۷۸−۰−۵۲۱−۸۳۹۸۴−۶.
- ↑ Fergusson, David (2004). Church, State and Civil Society. Cambridge University Press. p. 94. شابک ۹۷۸−۰−۵۲۱−۵۲۹۵۹−۴.
- ↑ Roskams, Michael (29 November 2022). "Religion, England and Wales: Census 2021". Office for National Statistics. Retrieved 28 March 2026.
- ↑ "MS-B19: Religion". Northern Ireland Statistics and Research Agency. 30 November 2023.
- ↑ "Scotland's Census 2022 - Ethnic group, national identity, language and religion". National Records of Scotland. 21 May 2024. Retrieved 28 March 2026.
- ↑ "United Kingdom: New Report Finds Only One in 10 Attend Church". News.adventist.org. 4 April 2007. Archived from the original on 13 December 2011. Retrieved 9 March 2015.
- ↑ Philby, Charlotte (12 December 2012). "Less religious and more ethnically diverse: Census reveals a picture of Britain today". Independent. London.
- ↑ "The History of the Church of England". The Church of England. 2004. Archived from the original on 21 February 2010. Retrieved 23 November 2008.
- ↑ "Queen and Church of England". British Monarchy Media Centre. Archived from the original on 8 October 2006. Retrieved 5 June 2010.
- ↑ "Queen and the Church". The British Monarchy (Official Website). Archived from the original on 5 June 2011.
- ↑ "Our structure". churchofscotland.org.uk. 22 February 2010. Archived from the original on 25 January 2020.
- ↑ Weller, Paul (2005). Time for a Change: Reconfiguring Religion, State, and Society. London: Continuum. pp. 79–80. شابک ۹۷۸−۰−۵۶۷−۰۸۴۸۷−۳.
- ↑ Peach, Ceri, "United Kingdom, a major transformation of the religious landscape", in H. Knippenberg. ed. (2005). The Changing Religious Landscape of Europe. Amsterdam: Het Spinhuis. pp. 44–58. شابک ۹۷۸−۹۰−۵۵۸۹−۲۴۸−۸.
- ↑ "Immigration and births to non-British mothers pushes British population to record high". London Evening Standard. 21 August 2008.
- ↑ "Migration: How many people come to the UK and how are the salary rules changing?". BBC News. 23 May 2024.
- ↑ "Births in England and Wales: 2014". Office for National Statistics. 15 July 2015.[پیوند مرده]
- ↑ Blinder, Scott (11 June 2014). "Settlement in the UK". The Migration Observatory, University of Oxford. Archived from the original on 6 September 2015. Retrieved 1 August 2015.
- ↑ Blinder, Scott (27 March 2015). "Naturalisation as a British Citizen: Concepts and Trends" (PDF). The Migration Observatory, University of Oxford. Archived from the original (PDF) on 16 September 2015. Retrieved 1 August 2015.
- ↑ "Long-term international migration, provisional: year ending December 2024". gov.uk. 22 May 2025. Retrieved 22 May 2025.
- ↑ Hammar, Tomas (1985). European Immigration Policy: A Comparative Study. Comparative Ethnic and Race Relations. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-12437-9.
- 1 2 Richards, Eric (2018). The genesis of international mass migration: The British case, 1750-1900 (1 ed.). Manchester University Press. JSTOR j.ctvnb7rj2.
- 1 2 Sriskandarajah, Dhananjayan; Drew, Catherine (11 December 2006). "Brits Abroad: Mapping the scale and nature of British emigration". Institute for Public Policy Research. Archived from the original on 28 August 2007. Retrieved 9 March 2015.
- ↑ "Brits Abroad: world overview". BBC. Retrieved 20 April 2007.; Casciani, Dominic (11 December 2006). "5.5 m Britons 'opt to live abroad'". BBC News. Retrieved 20 April 2007.
- ↑ "Brits Abroad: Country-by-country". BBC News. 11 December 2006.
- ↑ "The Most Educated Countries in the World". Yahoo Finance. 24 September 2012. Archived from the original on 4 February 2016. Retrieved 20 April 2016.; "And the World's Most Educated Country Is..." Time. New York. 27 September 2012. Archived from the original on 30 April 2018. Retrieved 20 April 2016.
- ↑ "The Times Higher Education World University Rankings 2024". 25 September 2023. Retrieved 17 April 2024.
- ↑ "QS World University Rankings 2024". Retrieved 17 April 2024.
- ↑ "Repaying your student loan". gov.uk. Retrieved 21 June 2025.
- ↑ "Undergraduate Tuition Fess and Student Loans". UCAS. 20 October 2014. Retrieved 24 February 2024.
- ↑ "More undergraduate medical education places". gov.uk. Retrieved 24 February 2024.
- ↑ "PISA 2022 UK Results". OECD. 4 December 2023. Retrieved 24 February 2024.
- ↑ "The foundation of the NHS". The National Archives. Retrieved 6 July 2026.
- ↑ Gill, Martha (9 July 2023). "To those who claim the NHS has turned into a British religion, I say: keep the faith". The Observer. Retrieved 16 July 2023.
- ↑ "Is the NHS our new national religion? – Religion Media Centre". religionmediacentre.org.uk. 14 April 2020. Retrieved 16 July 2023.
- ↑ Haden, Angela; Campanini, Barbara, eds. (2000). The world health report 2000 – Health systems: improving performance. Geneva: World Health Organization. ISBN 978-92-4-156198-3. Retrieved 5 July 2011.; World Health Organization. "Measuring overall health system performance for 191 countries" (PDF). New York University. Retrieved 5 July 2011.
- ↑ Fisher, Peter. "The NHS from Thatcher to Blair". NHS Consultants Association. Archived from the original on 20 November 2018. Retrieved 19 December 2018.
The Budget ... was even more generous to the NHS than had been expected amounting to an annual rise of 7.4 per cent above the rate of inflation for the next five years. This would take us to 9.4 per cent of GDP spent on health ie around EU average.
- ↑ "Swindells: They aren't 'your' patients". Health Service Journal. 24 September 2019. Retrieved 19 November 2019.
- ↑ "How does UK healthcare spending compare with other countries?". Office of National Statistics. 29 August 2019. Retrieved 5 October 2019.
- ↑ "'Huge contrasts' in devolved NHS". BBC News. 28 August 2008.; Triggle, Nick (2 January 2008). "NHS now four different systems". BBC News.
- ↑ Julian Go (2007). "A Globalizing Constitutionalism?, Views from the Postcolony, 1945–2000". In Arjomand, Saïd Amir (ed.). Constitutionalism and political reconstruction. Brill. pp. 92–94. ISBN 978-90-04-15174-1.
- ↑ Ferguson 2004, p. 307.
- ↑ "The Commonwealth". New Zealand Ministry of Foreign Affairs and Trade (in انگلیسی نیوزیلند). Retrieved 8 January 2024.
- ↑ "Commonwealth of Nations" (in English). UK Parliament. Retrieved 22 February 2026.
- ↑ Mazrui, Ali Al Amin; Taylor, D.; Bradley, Kenneth (1967). Anglo-African Commonwealth. Pergamon. pp. 40–41. ISBN 978-0-08-012253-3.
...in the ultimate analysis, what could a New Zealander have in common with a Jamaican or a Zambian, if not the bonds of a shared British-ness?
- ↑ "Most Influential Countries". U.S. News & World Report. Retrieved 22 September 2025.
- ↑ "UK publishing industry reports record-breaking year in 2022". The Guardian. 17 April 2023. Retrieved 9 May 2024.
- ↑ "Best-selling Book Series Of All Time". Wordsrated. 20 July 2023. Retrieved 18 May 2024.
- ↑ "William Shakespeare (English author)". Encyclopædia Britannica. Retrieved 26 February 2006.; MSN Encarta Encyclopedia article on Shakespeare. Archived from the original on 9 February 2006. Retrieved 26 February 2006.; "William Shakespeare". TheFreeDictionary.com. Columbia Electronic Encyclopedia. Retrieved 26 February 2006.
- ↑ "Mystery of Christie's success is solved". The Telegraph. London. 19 December 2005. Archived from the original on 10 January 2022. Retrieved 14 November 2010.
- ↑ Ciabattari, Jane (December 2015). "The 25 greatest British novels". BBC Culture. Retrieved 29 December 2021.
- ↑ "Edinburgh, United Kingdom, UNESCO City of Literature". Unesco. 2004. Archived from the original on 28 May 2013. Retrieved 9 March 2015.
- ↑ "Early Welsh poetry". BBC Wales. Retrieved 29 December 2010.
- ↑ Lang, Andrew (2003) [1913]. History of English Literature from Beowulf to Swinburne. Holicong, PA: Wildside Press. p. 42. ISBN 978-0-8095-3229-2.
- ↑ "Dafydd ap Gwilym". Academi.org. 2011. Archived from the original on 24 March 2012. Retrieved 3 January 2011.
Dafydd ap Gwilym is widely regarded as one of the greatest Welsh poets of all time, and amongst the leading European poets of the Middle Ages.
- ↑ "True birthplace of Wales's literary hero". BBC News. 5 December 1999. Archived from the original on 16 March 2020. Retrieved 28 April 2012.
- ↑ "Kate Roberts: Biography". BBC Wales. Archived from the original on 8 March 2013. Retrieved 19 February 2017.
- ↑ "The Chronicles of Narnia Book Series Statistics". Wordsrated. 19 July 2023. Retrieved 18 May 2024.
- ↑ Varty, Anne (2014). A Preface to Oscar Wilde. Routledge. pp. 231–232. ISBN 978-1-317-89231-1.; "Oscar Wilde". Encyclopedia.com. Cengage. Retrieved 10 December 2019.
- ↑ Moss, Joyce (2001). British and Irish Literature and Its Times: The Victorian Era to the Present (1837–). Gale Group. p. 107. ISBN 978-0-7876-3729-3.
- ↑ Holroyd, Michael (1989). Bernard Shaw, Volume 2: 1898–1918: The Pursuit of Power. Chatto & Windus. p. 384. ISBN 978-0-7011-3350-4.; "G B Shaw". Discovering Literature: 20th century. British Library. Archived from the original on 9 August 2020. Retrieved 10 December 2019.
- ↑ Middleton, Tim (2006). Joseph Conrad. Routledge. p. 159. ISBN 978-0-415-26851-6.
- ↑ Cooper, John Xiros (2006). The Cambridge Introduction to T. S. Eliot. Cambridge University Press. p. 111. ISBN 978-1-139-45790-3.
- ↑ Sim, Wai-chew (2009). Kazuo Ishiguro. Routledge. p. 201. ISBN 978-1-135-19867-1.
- ↑ "Salman Rushdie". Oxford Reference. Oxford University Press. Retrieved 10 December 2019.
- ↑ Campbell, James (17 May 2008). "Home from home". The Guardian. Retrieved 10 December 2019.; Nadel, Ira (2004). Ezra Pound: A Literary Life. Palgrave Macmillan. p. 90. ISBN 978-0-230-37881-0.
- ↑ Fieser, James, ed. (2000). A bibliography of Scottish common sense philosophy: Sources and origins (PDF). Bristol: Thoemmes Press. Archived from the original (PDF) on 9 April 2023. Retrieved 17 December 2010.
- ↑ Palmer, Michael (1999). Moral Problems in Medicine: A Practical Coursebook. Cambridge: Lutterworth Press. p. 66. ISBN 978-0-7188-2978-0.; Scarre, Geoffrey (1995). Utilitarianism. London: Routledge. p. 82. ISBN 978-0-415-12197-2.
- ↑ "BBC: World's largest broadcaster & Most trusted media brand". Media Newsline. Archived from the original on 5 October 2010. Retrieved 23 September 2010.
- ↑ "Digital license". Prospect. Archived from the original on 7 November 2011. Retrieved 9 March 2015.
- ↑ "About the BBC – What is the BBC". BBC Online. Archived from the original on 16 January 2010. Retrieved 9 March 2015.
- ↑ "BBC: World's largest broadcaster & Most trusted media brand". Media Newsline. 13 August 2009. Archived from the original on 10 May 2011. Retrieved 19 June 2011.; "TV Licence Fee: facts & figures". BBC Press Office. April 2010. Archived from the original on 27 April 2011.
- ↑ "Microsoft Word – The Work of the BBC World Service 2008–09 HC 334 FINAL.doc" (PDF). Archived from the original (PDF) on 21 October 2020. Retrieved 16 February 2011.
- ↑ "News in your language – BBC News". BBC.; "BBC World Service". Facebook.com.
- ↑ "Publications & Policies: The History of ITV". ITV.com. Archived from the original on 11 April 2011.
- ↑ "Direct Broadcast Satellite Television". News Corporation. Archived from the original on 4 June 2011.
- ↑ "ABCs: National daily newspaper circulation September 2008". The Guardian. London. 10 October 2008. Retrieved 17 October 2008.
- ↑ William, D. (2010). UK Cities: A Look at Life and Major Cities in England, Scotland, Wales and Northern Ireland. Eastbourne: Gardners Books. شابک ۹۷۸−۹۹۸۷−۱۶−۰۲۱−۱, pp. 22, 46, 109 and 145.
- ↑ "Publishing". Department of Culture, Media and Sport. Archived from the original on 5 May 2011.
- ↑ ⟦HTML_COMMENT_PROTECTED_1⟧ (2016). "Annual Report 2015–2016" (PDF). internationalpublishers.org. International Publishers Association. p. 16. Archived from the original (PDF) on 31 August 2023. Retrieved 14 January 2021.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نامهای عددی:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ "Top 20 countries with the highest number of Internet users". Internet World Stats. Archived from the original on 10 June 2011. Retrieved 19 June 2011.
- ↑ Dring, Christopher (12 January 2023). "European console and PC game sales fall 7.1% in 2022". GamesIndustry.biz. Retrieved 30 September 2023.
- ↑ "About UK Video Games Industry". TIGA. Retrieved 6 June 2023.
- ↑ Tate. "Art & Language – Art Term | Tate". Tate. Retrieved 8 September 2018.
- ↑ Bayley, Stephen (24 April 2010). "The startling success of Tate Modern". The Times. London. Archived from the original on 29 April 2011. Retrieved 19 January 2011. (نیازمند آبونمان)
- ↑ "Songs of England". Retrieved 15 September 2025.
- ↑ "The influence of traditional Scottish Music". Retrieved 15 September 2025.
- ↑ "Celtic connections: the story of folk music in Wales". 17 February 2020. Retrieved 15 September 2025.
- ↑ "Why you should experience traditional music in Ireland". Retrieved 15 September 2025.
- ↑ "British Citizen by Act of Parliament: George Frideric Handel". UK Parliament. 20 July 2009. Archived from the original on 26 March 2010. Retrieved 9 March 2015.; Andrews, John (14 April 2006). "Handel all'inglese". Playbill. New York. Archived from the original on 16 May 2008. Retrieved 11 September 2009.
- ↑ مسی، لوآرا (ویراستار). فرهنگنامه موسیقی و موسیقیدانان نیو گروو. انتشارات دانشگاه آکسفورد.
{{cite encyclopedia}}: از پارامتر ناشناخته|نویسندگان=صرفنظر شد (کمک); پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک) (نیازمند آبونمان); مسی، لوآرا (ویراستار). فرهنگنامه موسیقی و موسیقیدانان نیو گروو. انتشارات دانشگاه آکسفورد.{{cite encyclopedia}}: از پارامتر ناشناخته|نویسندگان=صرفنظر شد (کمک); پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک) (نیازمند آبونمان); مسی، لوآرا (ویراستار). فرهنگنامه موسیقی و موسیقیدانان نیو گروو. انتشارات دانشگاه آکسفورد.{{cite encyclopedia}}: از پارامتر ناشناخته|نویسندگان=صرفنظر شد (کمک); پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک) (نیازمند آبونمان); مسی، لوآرا (ویراستار). فرهنگنامه موسیقی و موسیقیدانان نیو گروو. انتشارات دانشگاه آکسفورد.{{cite encyclopedia}}: از پارامتر ناشناخته|نویسندگان=صرفنظر شد (کمک); پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک) (نیازمند آبونمان); مسی، لوآرا (ویراستار). فرهنگنامه موسیقی و موسیقیدانان نیو گروو. انتشارات دانشگاه آکسفورد.{{cite encyclopedia}}: از پارامتر ناشناخته|نویسندگان=صرفنظر شد (کمک); پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک) (نیازمند آبونمان); "British 20th century composers". BBC. Retrieved 21 April 2022. - ↑ "30 of the greatest violinists on record". Gramophone. 21 June 2022. Retrieved 4 March 2024.;"Katherine Jenkins has officially sold the most classical albums this century". Classic FM. 1 January 2020. Retrieved 4 March 2024.;"Who is Roderick Williams, the British baritone and composer at the King's coronation?". Classic FM. 6 May 2023. Retrieved 4 March 2024.;"Michael Ball". English National Opera. 23 February 2024. Retrieved 4 March 2024.;"Alfie Bow". Classic FM. Retrieved 4 March 2024.;"Sarah Brightman facts". Smooth Radio. 11 July 2023. Retrieved 4 March 2024.
- ↑ R. Middleton, et al. , "Pop", Grove music online, retrieved 14 March 2010. (نیازمند آبونمان) بایگانیشده در ۱۳ ژانویه ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine
- ↑ "Pop", The Oxford Dictionary of Music, retrieved 9 March 2010.(نیازمند آبونمان) بایگانیشده در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine
- ↑ Allsop, Laura (1 July 2011). "Birmingham, England … the unlikely birthplace of heavy metal". CNN. Retrieved 28 February 2022; Bentley, David (4 June 2013). "Midlands rocks! How Birmingham's industrial heritage made it the birthplace of heavy metal". Birmingham Post. Retrieved 28 February 2022.
- ↑ "The Rolling Stones | Biography & History". AllMusic. Retrieved 22 July 2020.
- ↑ Tom Larson (2004). History of Rock and Roll. Kendall/Hunt Pub. pp. 183–187. ISBN 978-0-7872-9969-9.
- ↑ "Glam Rock". Encarta. Archived from the original on 28 August 2009. Retrieved 21 December 2008.
- ↑ "NME Originals: Goth". NME. 2004. Archived from the original on 26 January 2008. Retrieved 30 September 2013.
- ↑ "Pop/Rock " Psychedelic/Garage". AllMusic. Retrieved 6 August 2020.
- ↑ Charles M. Young (20 October 1977). "Rock is Sick and Living in London". Rolling Stone. Archived from the original on 28 March 2025. Retrieved 23 February 2026.
- ↑ Henderson, Alex (1 August 2003). British Soul. Allmusic. Retrieved 6 March 2011. ; AllMusic – Dubstep بایگانیشده در ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine "Absorbed and transfigured elements of techno, drum'n' bass and dub"; Goldman, Vivien (31 January 2012). "Local Groove Does Good: The Story Of Trip-Hop's Rise From Bristol". NPR.
- ↑ "5 U.K. Rappers Primed to Take Over America in 2018". Billboard. Retrieved 18 June 2018.
- ↑ "OVO Hydro | SEC". www.sec.co.uk (in English). Retrieved 9 February 2026.
- ↑ "1960–1969". EMI Group. Archived from the original on 25 April 2014. Retrieved 9 March 2015.
- ↑ "Paul At Fifty". Time. New York. 8 June 1992. Archived from the original on 6 February 2009.
- ↑ Most Successful Group The Guinness Book of Records 1999, p. 230. Retrieved 19 March 2011.
- ↑ "Beatles a big hit with downloads". Belfast Telegraph. 25 November 2010. Retrieved 16 May 2011.
- ↑ "British rock legends get their own music title for PlayStation3 and PlayStation2" (Press release). EMI. 2 February 2009. Archived from the original on 23 April 2014. Retrieved 9 March 2015.; Khan, Urmee (17 July 2008). "Sir Elton John honoured in Ben and Jerry ice cream". The Telegraph. London. Archived from the original on 30 July 2008.; Alleyne, Richard (19 April 2008). "Rock group Led Zeppelin to reunite". The Telegraph. London. Archived from the original on 10 January 2022. Retrieved 31 March 2010.; "Floyd 'true to Barrett's legacy'". BBC News. 11 July 2006.; Holton, Kate (17 January 2008). "Rolling Stones sign Universal album deal". Reuters. Retrieved 26 October 2008.; Walker, Tim (12 May 2008). "Jive talkin': Why Robin Gibb wants more respect for the Bee Gees". Independent. London. Archived from the original on 13 October 2011. Retrieved 26 October 2008.
- ↑ "Brit awards winners list 2012: every winner since 1977". The Guardian (London). Retrieved 28 February 2012.
- ↑ "Harry Styles Has Weathered the Post-Boy Band Storm Better Than Most". Consequence of Sound. 12 January 2020. Retrieved 15 September 2020.; "10 Years of One Direction: The Story of the World's Biggest Boy Band, Told With the Fans Who Made It Happen". Billboard. 16 July 2020. Retrieved 15 September 2020.; Corner, Lewis (16 February 2012). "Adele, Coldplay biggest-selling UK artists worldwide in 2011". Digital Spy. Retrieved 22 March 2012.; Magliola, Anna Sky (30 November 2022). "Ed Sheeran's career journey: From street busker to global superstar". PlanetRadio.co.uk. Retrieved 7 January 2023.; "Dua Lipa, 77.5M Monthly listeners". Spotify. 6 May 2024.
- ↑ Paine, Andre (10 September 2024). "IFPI report reveals EU risks falling behind in global market - UK still among top music exporters". Music Week (in English). Retrieved 17 November 2025.
- ↑ Savage, Mark (16 June 2021). "British music exports reach a record high". BBC (in British English). Retrieved 17 November 2025.
- ↑ Hughes, Mark (14 January 2008). "A tale of two cities of culture: Liverpool vs Stavanger". Independent. London. Archived from the original on 18 June 2018. Retrieved 2 August 2009.
- ↑ "Glasgow gets city of music honour". BBC News. 20 August 2008. Retrieved 2 August 2009.
- ↑ "Out of the melting pot: The origins and evolution of drum'n'bass". Red Bull. 25 June 2020. Retrieved 1 August 2021.
- ↑ "Parties, protest and police: the neglected histories of UK dance music". Dazed. 3 August 2023. Retrieved 27 February 2024.
- ↑ "Rave". Oxford Music Online. 20 January 2001. Retrieved 27 February 2024.
- ↑ "Mixmag's Greatest Dance Act of all Time Revealed". 19 January 2012. Archived from the original on 14 April 2012.;"Fred Again: who is the DJ who has thousands queuing for a 'secret rave' at the Sydney Opera House?". The Guardian. 26 February 2024. Retrieved 27 February 2024.
- ↑ "Top 100 DJs Poll results 2003". Archived from the original on 7 December 2003.
- ↑ "Vertigo is named 'greatest film of all time'". BBC News. 2 August 2012. Retrieved 18 August 2012.
- ↑ "The Directors' Top Ten Directors". British Film Institute. Archived from the original on 17 May 2012.
- ↑ "The 24 Best British Directors of All Time". Movieweb. 13 May 2023. Retrieved 17 February 2024.
- ↑ "Top 22 U.K. Film Directors". IMDb. Retrieved 17 February 2024.
- ↑ "5 of the best … Richard Curtis films". The Times. 17 April 2024. Retrieved 4 June 2024.
- ↑ "The UK's top 50 film directors". Televisual. 23 May 2012. Retrieved 17 February 2024.
- ↑ "Harry Potter becomes highest-grossing film franchise". The Guardian. London. 11 September 2007. Retrieved 2 November 2010.
- ↑ "UK Film Industry Statistics 2023". 10 April 2023. Archived from the original on 17 February 2024. Retrieved 17 February 2024.
- ↑ "The UK box office in 2019" (PDF). Archived from the original (PDF) on 17 February 2024. Retrieved 17 February 2024.
- ↑ "UK Film and Television Studios Market Report" (PDF). Knight Frank. Retrieved 17 February 2024.
- ↑ "Baftas fuel Oscars race". BBC News. 26 February 2001. Retrieved 14 February 2011.
- ↑ Else, David (2007). Inghilterra. EDT srl. p. 76. ISBN 978-88-6040-136-6.
- ↑ "Classic British cuisine ranked by Britons". 11 June 2019.[پیوند مرده]
- ↑ "United Kingdom". Michelin Guide. Retrieved 12 May 2025.
- ↑ "The tea-rific history of Victorian afternoon tea". The British Museum. Retrieved 11 April 2023.
- ↑ "Dietary choices of Brits (e.g. vegeterian, flexitarian, meat-eater etc)". YouGov.co.uk. 8 July 2024. Retrieved 26 November 2024.
- ↑ "Robin Cook's chicken tikka masala speech". The Guardian. London. 19 April 2001. Retrieved 7 September 2021.; BBC E-Cyclopedia (20 April 2001). "Chicken tikka masala: Spice and easy does it". BBC. Retrieved 28 September 2007.
- ↑ "A guide to British Beer". Expatica. Retrieved 25 November 2024.
- ↑ "Opening Ceremony of the Games of the XXX Olympiad" (PDF). Olympic.org. 27 July 2012. Archived from the original (PDF) on 19 August 2013. Retrieved 30 November 2013.
- ↑ Mehaffey, John. "Unparalleled Sporting History". Reuters. London. Archived from the original on 25 May 2017. Retrieved 30 November 2013.
- 1 2 "Rugby Union 'Britain's Second Most Popular Sport'". Ipsos-Mori. 22 December 2003. Retrieved 28 April 2013.
- ↑ Rudd, Alyson (7 April 2008). "The father of football deserves much more". The Times. London. Archived from the original on 4 June 2011. Retrieved 29 January 2015.; "Sheffield FC: 150 years of history". FIFA. 24 October 2007. Archived from the original on 25 October 2007. Retrieved 29 January 2015.
- ↑ Ebner, Sarah (2 July 2013). "History and time are key to power of football, says Premier League chief". The Times. London. Retrieved 30 November 2013.
- ↑ Mitchell, Paul (November 2005). "The first international football match". BBC Sport Scotland. Retrieved 15 December 2013.
- ↑ Harlow, Phil (5 August 2008). "Why is there no GB Olympics football team?". BBC Sport. Retrieved 31 December 2010.
- ↑ "Six ways the town of Rugby helped change the world". BBC News. 1 February 2014. Retrieved 29 January 2015.
- ↑ Godwin, Terry; Rhys, Chris (1981). The Guinness Book of Rugby Facts & Feats. Guinness Superlatives. p. 10. ISBN 978-0-85112-214-4.
- ↑ Louw, Jaco; Nesbit, Derrick (2008). The Girlfriends Guide to Rugby. Johannesburg: South Publishers. ISBN 978-0-620-39541-0.
- ↑ "The journey of India in Commonwealth Games in 2022". The Times of India. Retrieved 29 June 2023.
- ↑ "Union Jack or Union Flag?". The Flag Institute. Retrieved 26 September 2022.
- ↑ "college-of-arms.gov.uk". The College of Arms. Retrieved 14 January 2022.
- ↑ "Welsh dragon call for Union flag". BBC News. 27 November 2007. Retrieved 17 October 2008.
- ↑ Minahan, James (2009). The Complete Guide to National Symbols and Emblems. ABC-CLIO. p. 486. ISBN 978-0-313-34497-8. Archived from the original on 3 December 2024. Retrieved 23 September 2020.
The official flag of the province is the Union Flag. There is no official national flag of Northern Ireland, following the Northern Ireland Constitution Act of 1973, nor any unofficial flag universally accepted in Northern Ireland.
- ↑ Baker, Steve (2001). Picturing the Beast. University of Illinois Press. p. 52. ISBN 978-0-252-07030-3.
- ↑ "Britannia on British Coins". Chard. Retrieved 25 June 2006.
- ↑ "Britannia". Collins Dictionary. Retrieved 14 February 2021.
- ↑ ⟦HTML_COMMENT_PROTECTED_1⟧. "Who is John Bull". The Library of Congress. Retrieved 11 January 2022.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نامهای عددی:فهرست نویسندگان (رده)
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «[en:United Kingdom United Kingdom]». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی.
- Bloch, Marc (2004). Feudal Society: The Growth of Ties of Dependence. Taylor & Francis. ISBN 0-203-40625-7.
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]- نقشهٔ گوگلی بریتانیا
- وبگاه دولت بریتانیا بایگانیشده در ۲۳ ژانویه ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine
- وبگاه خاندان سلطنتی بریتانیا
- وبگاه سفارت بریتانیا در تهران
- سرود ملی بریتانیا بایگانیشده در ۴ دسامبر ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine از سایت رسمی دربار
- نحوه وراثت تاجوتخت در بریتانیا تغییر یافت
- بریتانیا
- British Islands
- Countries and territories where English is an official language
- OECD members
- States and territories established in 1707
- States and territories established in 1801
- States and territories established in 1922
- اعضای اتحادیه کشورهای مشترکالمنافع
- کشورها در اروپا
- کشورهای جزیرهای
- کشورهای عضو سازمان ملل متحد
- کشورهای عضو شورای اروپا
- کشورهای عضو ناتو
- کشورهای گروه ۲۰
- اروپای شمالی
- اروپای غربی
- پادشاهی مشروطه
- کشورها و سرزمینهای انگلیسیزبان
- کشورهای اروپای شمالی
- کشورهای جی۷
- کشورهای عضو اتحادیه اروپا
- کشورهای عضو جی ۸
- کشورهای عضو سازمان پیمان مرکزی
- کشورهای هممرز با اقیانوس اطلس
- لیبرال دموکراسی
