Fiorello La Guardia
 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| 99. burmistrz Nowego Jorku | |
| Okres |
od 1 stycznia 1934 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
 | |
| Odznaczenia | |
 | |
Fiorello Henry La Guardia (ur. 11 grudnia 1882[1] w Greenwich Village, zm. 20 września 1947[1] w Riverdale) – amerykański adwokat i polityk, burmistrz Nowego Jorku w latach 1933 – 1945.
Urodził się jako Fiorello Enrico La Guardia w rodzinie o włosko-żydowskich korzeniach[1]. W 1910 roku ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Nowojorskim i rozpoczął karierę w administracji publicznej[1]. W latach 1915–1916 pełnił funkcję prokuratora generalnego stanu Nowy Jork, a następnie dwukrotnie zasiadał w Izbie Reprezentantów (1916–1917 oraz 1922–1932) jako członek Partii Republikańskiej[1].
Sprawował urząd 99. burmistrza Nowego Jorku od 1 stycznia 1934 do 31 grudnia 1945 przez okres trzech kadencji, w tym w okresie II wojny światowej[1]. Jako burmistrz, mimo przynależności republikańskiej, w okresie wielkiego kryzysu ściśle współpracował z administracją Franklina Delano Roosevelta przy realizacji programów federalnych skierowanych do miast[1]. W latach 1941–1942 był również dyrektorem Amerykańskiego Urzędu Obrony Cywilnej, współdziałając z rządem federalnym w czasie II wojny światowej[1]. Zyskał szerokie poparcie społeczne jako zdecydowany obrońca interesu publicznego wobec wpływowych grup nacisku. W okresie jego rządów nastąpiła rozbudowa infrastruktury miejskiej Nowego Jorku, a także intensyfikacja działań przeciwko przestępczości zorganizowanej, z którymi kojarzono go szczególnie[1].
Był antynazistą i propagował bojkot niemieckich towarów jeszcze przed II wojną światową[2]. Po zakończeniu kariery samorządowej objął stanowisko dyrektora generalnego Administracji Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy i Odbudowy (UNRRA), odpowiadając za koordynację działań pomocowych i odbudowy powojennej w Europie[1]. W 1946 odwiedził Polskę[3].
Osoba burmistrza pojawiła się w powieści autorstwa Maria Puzo pt. Ojciec chrzestny z 1969.
Jego imieniem nazwano lotnisko i szkołę artystyczną i teatralną w Nowym Jorku, otwartą w 1984.
Odznaczenia i ordery
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (uchwałą Prezydium Krajowej Rady Narodowej z 19 sierpnia 1946 za wybitne wzmożenie pomocy dla Polski w ramach UNRRA)[4]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Palmowski 2008 ↓, s. 131.
- ↑ Laguardia Suggests Hitler in World Fair “horror Chamber” As an Example | Jewish Telegraphic Agency [online], www.jta.org [dostęp 2018-12-01] (ang.).
- ↑ Generalny dyrektor UNRRA La Guardia z wizytą w Polsce
- ↑ M.P. z 1947 r. Nr 25, poz. 171 (ISAP)
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jan Palmowski: Słownik Najnowszej Historii Świata 1900-2007. T. 3. Cz. iq—marto. Warszawa: Rzeczpospolita, 2008. ISBN 978-83-7469-685-2.
|
