Edukira joan

Castell de Mur

Wikipedia, Entziklopedia askea
Castell de Mur
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaLleidako probintzia
EskualdeaPallars Jussà
AlkateaMiquel López Berga
Izen ofizialaCastell de Mur
Posta kodea25632
INEk ezarritako kodea25904
HerriburuaGuàrdia de Noguera
Geografia
Koordenatuak42°05′31″N 0°52′38″E / 42.091989°N 0.877124°E / 42.091989; 0.877124
Mapa
Azalera62,4 km²
Altitudea532 m
MugakideakSant Esteve de la Sarga, Tremp, Àger, Gavet de la Conca, Llimiana eta Talarn
Demografia
Biztanleria159 (2025)
alt_left 73 (%45,9) (%54,1) 86 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
Etxebizitzak38
MatrikulaL
Hizkuntza ofizialakatalan
castellmur.cat

Castell de Mur Kataluniako udalerria da, Pallars Jussà eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. Azken erroldaren arabera 159 biztanle zituen 62,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Sant Esteve de la Sarga, Tremp, Àger, Gavet de la Conca, Llimiana eta Talarn.

Mapa
Castell de Mur eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea02004006008001000120017001750180018501900195020002050Castell de MurBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 86 gizon, 73 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.37
2.33
 
90-94
 
5.48
8.14
 
85-89
 
4.11
0.00
 
80-84
 
1.37
4.65
 
75-79
 
9.59
9.30
 
70-74
 
4.11
8.14
 
65-69
 
4.11
11.63
 
60-64
 
13.70
6.98
 
55-59
 
8.22
10.47
 
50-54
 
9.59
5.81
 
45-49
 
4.11
2.33
 
40-44
 
2.74
5.81
 
35-39
 
4.11
8.14
 
30-34
 
6.85
2.33
 
25-29
 
8.22
2.33
 
20-24
 
5.48
5.81
 
15-19
 
4.11
4.65
 
10-14
 
2.74
1.16
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 20,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 38,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,1 —probintzian % 24,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lleidako mapa
Udal
Prob
Erki
Udalerri berean · % 20,8Probintzia berean · % 41,5Erkidegoan · % 27Beste erkidegoa · % 7,5Estatutik kanpo · % 3,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 5 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 80)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Errusia, Paraguai dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 80Europa · % 20
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Kolonbia
2
1
Argentina
0
0
Errusia
1
0
Paraguai
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 172 etxebizitza zeuden: 84 (% 48,8) nagusiak eta 88 (% 51,2) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 13 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 86 plazarekin (6,62 plaza etxebizitzako).[5]

172etxebizitza
84etxegune
13etxebizitza turistiko (2026) Lleidako mapa

Etxebizitza multzoa Lleidako mapa

84
88
Etxebizitza nagusia (84)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (88)

Guztira 84 etxegune zeuden, eta horietatik 40 (% 47,6) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 140
2 pertsona19
3 pertsona14
4 pertsona7
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 166 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 44,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 17,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 43,9 zen 2021ean eta % 44,6 2024an; beraz, 0,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,1 izatetik % 15,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 47,3 ziren, eta gizonen artean % 42,4; 4,9 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 16,2 eta gizonen % 15,2 ziren.

166biztanle 15 urte edo +, 2024
% 44,6goi-mailako ikasketak+0,7 puntu 2021etik mapa
% 15,7lehen hezkuntza edo gutxiago−2,4 puntu 2021etik mapa
% 15,7
% 17,5
% 22,3
% 44,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 17,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,3Goi-mailako ikasketak · % 44,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lleidako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Castell de Mur, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak74% 44,639% 42,435% 47,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa37% 22,325% 27,212% 16,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)29% 17,514% 15,215% 20,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago26% 15,714% 15,212% 16,2
Guztira166% 100,092% 100,074% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Castell de Mur, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 43,9% 21,3% 16,8% 18,1155
2022% 42,9% 20,9% 19,0% 17,2163
2023% 45,3% 21,2% 18,2% 15,3170
2024% 44,6% 22,3% 17,5% 15,7166
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.885 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 37.613 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.608 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 22.750 euro zen. Errenta gordina 24.946 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 54,7[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 20,8), beste diru-sarrerak (% 19,1), langabezia-prestazioak (% 1), beste prestazioak (% 4,4).

55%
21%
19%
Soldata · % 54,7Pentsioak · % 20,8Langabezia · % 1Beste prestazioak · % 4,4Beste sarrerak · % 19,1
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 32,6 da, probintziakoaren (30,4; Lleidako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3,6 da, probintziakoaren (2,6; Lleidako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Castell de Mur udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 79 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,6; gainerako % 52,4 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 46,7 zen eta emakumezkoena % 48,6; langabezia-tasa, aldiz, % 9,3 eta % 5,6 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 69 zen 2023ean, 2021eko 69etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 46,4 osatzen dute, eta gizonek % 53,6.

69okupatu, 2023+% 0,0 2021etik
% 46,4emakumeak okupatuen artean
% 47,6jarduera-tasa, 2024
% 7,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 44,0
% 52,4
Okupatuak · % 44,0Langabeak · % 3,6Inaktiboak · % 52,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Castell de Mur, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak73% 44,039% 42,434% 45,9
Langabeak6% 3,64% 4,32% 2,7
Inaktiboak87% 52,449% 53,338% 51,4
Guztira166% 100,092% 100,074% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 76,8), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 14,5), industria (% 5,8) eta eraikuntza (% 2,9).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lleidako mapa
% 14,5
% 76,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 14,5Industria · % 5,8Eraikuntza · % 2,9Zerbitzuak · % 76,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,1; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 33,3), eta oinarrizko okupazioak % 2,9.[13] Bi sexuetan goi eta erdi maila dira nagusi (gizonen % 56,8 eta emakumeen % 53,1).

% 55,1
% 33,3
% 8,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 55,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 33,3Oinarrizko okupazioak · % 2,9Ez dago jasota · % 8,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Castell de Mur, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak38% 55,121% 56,817% 53,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak23% 33,311% 29,712% 37,5
Oinarrizko okupazioak2% 2,91% 2,71% 3,1
Ez dago jasota6% 8,74% 10,82% 6,3
Guztira69% 100,037% 100,032% 100,0

Okupatuen % 73,9 besteren konturako langileak dira, eta % 26,1 norberaren konturakoak.[14]

% 26,1
% 73,9
Norberaren kontura · % 26,1Besteren kontura eta beste egoera bat · % 73,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Castell de Mur, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura18% 26,111% 29,77% 21,9
Besteren kontura51% 73,926% 70,325% 78,1
Guztira69% 100,037% 100,032% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.308 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 62,4 km² denez, NAE lurraldearen % 21 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 58,5 lur goldagarria (765 ha, 36 ustiategitan), % 31,2 larre iraunkorrak (408 ha, 8 ustiategitan), % 10,3 arbolak (134 ha, 31 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,11 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
21%
79%
NAE · 1.308 ha (% 21)Gainerako azalera · 4.932 ha (% 79)
NAE, lur-erabileraren arabera
59%
31%
10%
Lur goldagarria · 765 ha (% 58,5)Larre iraunkorrak · 408 ha (% 31,2)Arbolak · 134 ha (% 10,3)Baratzeak · 0,11 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 836 behi, 789 ardi eta ahuntz eta 3.019 txerri zeuden[17].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 87 gidari zeuden erroldatuta: 53 gizon (% 60,9) eta 34 emakume (% 39,1)[18]. Biztanleen % 54,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 173 ibilgailuk osatzen zuten: 105 turismo, 21 motozikleta, 18 furgoneta, 17 kamioi eta 4 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 660 turismokoa zen, probintziako (527) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,3 urtekoa zen; turismoen % 12,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 22,9k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54,1 diesel zen eta % 45,9 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 50,6k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
22%
51%
0 etiketa · 2 (% 1,2)ECO · 9 (% 5,3)C etiketa · 35 (% 20,6)B etiketa · 38 (% 22,4)Etiketarik gabe · 86 (% 50,6)
Turismoak, adinaren arabera
12%
15%
42%
23%
< 4 urte · 13 (% 12,4)4–8 urte · 8 (% 7,6)8–15 urte · 16 (% 15,2)15–25 urte · 44 (% 41,9)≥ 25 urte · 24 (% 22,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lleida.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lleida.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lleida.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lleida.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q18258.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lleida.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Katalunia
 Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Castell_de_Mur&oldid=11784914"(e)tik eskuratuta