Edukira joan

Senterada

Wikipedia, Entziklopedia askea
Senterada
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaLleidako probintzia
EskualdeaPallars Jussà
AlkateaAntoni Toló Cierco
Izen ofizialaSenterada
Posta kodea25514
INEk ezarritako kodea25202
HerriburuaSenterada
Geografia
Koordenatuak42°19′30″N 0°56′16″E / 42.324944°N 0.937689°E / 42.324944; 0.937689
Mapa
Azalera34,5 km²
Altitudea729 m
MugakideakBaix Pallars, El Pont de Suert, Sarroca de Bellera, La Torre de Cabdella, La Pobla de Segur eta Conca de Dalt
Demografia
Biztanleria160 (2025)
alt_left 67 (%41,6) (%58,4) 94 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²
Etxebizitzak34
MatrikulaL
Hizkuntza ofizialakatalan
senterada.cat

Senterada Kataluniako udalerria da, Pallars Jussà eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. Azken erroldaren arabera 160 biztanle zituen 34,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Baix Pallars, El Pont de Suert, Sarroca de Bellera, La Torre de Cabdella, La Pobla de Segur eta Conca de Dalt.

Mapa
Senterada eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea010020030040050060070080017001750180018501900195020002050SenteradaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 94 gizon, 67 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.49
2.13
 
85-89
 
0.00
1.06
 
80-84
 
4.48
2.13
 
75-79
 
2.99
4.26
 
70-74
 
5.97
10.64
 
65-69
 
5.97
7.45
 
60-64
 
11.94
9.57
 
55-59
 
4.48
8.51
 
50-54
 
10.45
13.83
 
45-49
 
11.94
9.57
 
40-44
 
5.97
8.51
 
35-39
 
8.96
3.19
 
30-34
 
2.99
2.13
 
25-29
 
5.97
1.06
 
20-24
 
1.49
0.00
 
15-19
 
5.97
4.26
 
10-14
 
2.99
3.19
 
5-9
 
5.97
8.51
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 18,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 38,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 14,9 —probintzian % 24,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lleidako mapa
Udal
Prob
Erki
Esta
Udalerri berean · % 18,6Probintzia berean · % 24,2Erkidegoan · % 34,8Beste erkidegoa · % 7,5Estatutik kanpo · % 14,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 24 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 54,2)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Frantzia, Errumania, Argentina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 37,5Europa · % 54,2Afrika · % 8,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Alemania
1
1
Argentina
2
2
Errumania
1
2
Frantzia
1
1
Kolonbia
1
0
Kuba
2
2
Maroko
0
0
Belgika
1
1
Erresuma Batua
0
1
Nikaragua
0
0
Txile
1
1
Ukraina
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 350 etxebizitza zeuden: 66 (% 18,9) nagusiak eta 284 (% 81,1) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 5 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 25 plazarekin (5 plaza etxebizitzako).[5]

350etxebizitza
66etxegune
5etxebizitza turistiko (2026) Lleidako mapa

Etxebizitza multzoa Lleidako mapa

66
284
Etxebizitza nagusia (66)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (284)

Guztira 66 etxegune zeuden, eta horietatik 26 (% 39,4) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 126
2 pertsona23
3 pertsona8
4 pertsona3
5 edo gehiago6

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 139 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 38,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 28,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 21,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,5.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 38,0 zen 2021ean eta % 38,1 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 12,4 izatetik % 11,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 54,4 ziren, eta gizonen artean % 26,8; 27,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 5,3 eta gizonen % 15,9 ziren.

139biztanle 15 urte edo +, 2024
% 38,1goi-mailako ikasketak+0,1 puntu 2021etik mapa
% 11,5lehen hezkuntza edo gutxiago−0,9 puntu 2021etik mapa
% 11,5
% 21,6
% 28,8
% 38,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 11,5Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 21,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 28,8Goi-mailako ikasketak · % 38,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lleidako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Senterada, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak53% 38,122% 26,831% 54,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa40% 28,826% 31,714% 24,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)30% 21,621% 25,69% 15,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago16% 11,513% 15,93% 5,3
Guztira139% 100,082% 100,057% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Senterada, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 38,0% 26,4% 23,3% 12,4129
2022% 39,7% 27,0% 19,9% 13,5141
2023% 38,5% 28,0% 22,4% 11,2143
2024% 38,1% 28,8% 21,6% 11,5139
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.643 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 43.557 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.608 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 26.250 euro zen. Errenta gordina 25.664 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 47,3[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 15,1), beste diru-sarrerak (% 29,8), langabezia-prestazioak (% 1,8), beste prestazioak (% 6).

47%
15%
30%
Soldata · % 47,3Pentsioak · % 15,1Langabezia · % 1,8Beste prestazioak · % 6Beste sarrerak · % 29,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 38,5 da, probintziakoaren (30,4; Lleidako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,6; Lleidako mapa) parean eta Espainiakoaren (2,6) parean.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Senterada udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 78 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 56,5; gainerako % 43,5 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 59,3 zen eta emakumezkoena % 52,6; langabezia-tasa, aldiz, % 12,5 eta % 3,3 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 69 zen 2023ean, 2021eko 61etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 34,8 osatzen dute, eta gizonek % 65,2.

69okupatu, 2023+% 13,1 2021etik
% 34,8emakumeak okupatuen artean
% 56,5jarduera-tasa, 2024
% 9,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 51,4
% 43,5
Okupatuak · % 51,4Langabeak · % 5,1Inaktiboak · % 43,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Senterada, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak71% 51,442% 51,929% 50,9
Langabeak7% 5,16% 7,41% 1,8
Inaktiboak60% 43,533% 40,727% 47,4
Guztira138% 100,081% 100,057% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 78,3), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 10,1), eraikuntza (% 7,2) eta industria (% 4,3).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lleidako mapa
% 10,1
% 78,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 10,1Industria · % 4,3Eraikuntza · % 7,2Zerbitzuak · % 78,3

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 56,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 30,4), eta oinarrizko okupazioak % 7,2.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 62,2 eta emakumeen % 45,8).

% 30,4
% 56,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 30,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 56,5Oinarrizko okupazioak · % 7,2Ez dago jasota · % 5,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Senterada, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak21% 30,412% 26,79% 37,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak39% 56,528% 62,211% 45,8
Oinarrizko okupazioak5% 7,23% 6,72% 8,3
Ez dago jasota4% 5,82% 4,42% 8,3
Guztira69% 100,045% 100,024% 100,0

Okupatuen % 69,6 besteren konturako langileak dira, eta % 30,4 norberaren konturakoak.[14]

% 30,4
% 69,6
Norberaren kontura · % 30,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 69,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Senterada, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura21% 30,415% 33,36% 25,0
Besteren kontura48% 69,630% 66,718% 75,0
Guztira69% 100,045% 100,024% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 888 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 34,5 km² denez, NAE lurraldearen % 25,7 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 94,3 larre iraunkorrak (837 ha, 7 ustiategitan), % 5,7 lur goldagarria (50,5 ha, 4 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,08 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
26%
74%
NAE · 888 ha (% 25,7)Gainerako azalera · 2.562 ha (% 74,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
94%
Lur goldagarria · 50,5 ha (% 5,7)Larre iraunkorrak · 837 ha (% 94,3)Baratzeak · 0,08 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 614 behi zeuden[17][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 84 gidari zeuden erroldatuta: 47 gizon (% 56) eta 37 emakume (% 44)[18]. Biztanleen % 52,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 175 ibilgailuk osatzen zuten: 92 turismo, 25 furgoneta, 22 motozikleta, 21 kamioi eta 4 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 571 turismokoa zen, probintziako (527) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 12k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 22,8k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59 diesel zen eta % 39,9 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,2; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
28%
25%
43%
0 etiketa · 2 (% 1,2)ECO · 4 (% 2,3)C etiketa · 49 (% 28,3)B etiketa · 43 (% 24,9)Etiketarik gabe · 75 (% 43,4)
Turismoak, adinaren arabera
12%
16%
42%
23%
< 4 urte · 11 (% 12)4–8 urte · 6 (% 6,5)8–15 urte · 15 (% 16,3)15–25 urte · 39 (% 42,4)≥ 25 urte · 21 (% 22,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lleida.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lleida.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lleida.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lleida.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q18269.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lleida.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Katalunia
 Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Senterada&oldid=11784871"(e)tik eskuratuta