Edukira joan

Talarn

Wikipedia, Entziklopedia askea
Talarn
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaLleidako probintzia
EskualdeaPallars Jussà
AlkateaÀlex Garcia Balust (en) Itzuli
Izen ofizialaTalarn
Posta kodea25630
INEk ezarritako kodea25215
HerriburuaTalarn
Geografia
Koordenatuak42°11′09″N 0°54′01″E / 42.185778°N 0.900361°E / 42.185778; 0.900361
Mapa
Azalera27,9 km²
Altitudea572 m
MugakideakTremp, Salàs de Pallars, Isona i Conca Dellà eta Castell de Mur
Demografia
Biztanleria555 (2025)
alt_left 223 (%39,9) (%60,1) 336 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
Etxebizitzak74
MatrikulaL
Hizkuntza ofizialakatalan
talarn.cat

Talarn Kataluniako udalerria da, Pallars Jussà eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. Azken erroldaren arabera 555 biztanle zituen 27,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Tremp, Salàs de Pallars, Isona i Conca Dellà eta Castell de Mur.

Mapa
Talarn eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea3006009001200150018002100240017001750180018501900195020002050TalarnBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 336 gizon, 223 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.45
1.79
 
85-89
 
2.24
0.60
 
80-84
 
2.24
3.57
 
75-79
 
4.48
4.76
 
70-74
 
4.48
5.06
 
65-69
 
6.73
2.68
 
60-64
 
4.48
5.36
 
55-59
 
4.04
6.25
 
50-54
 
12.56
7.44
 
45-49
 
8.07
8.33
 
40-44
 
5.38
9.52
 
35-39
 
7.17
6.85
 
30-34
 
4.04
12.50
 
25-29
 
8.07
14.58
 
20-24
 
6.28
2.68
 
15-19
 
7.62
4.17
 
10-14
 
5.83
2.68
 
5-9
 
3.14
1.19
 
0-4
 
2.69
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 14,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 38,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 33,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,7 —probintzian % 24,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lleidako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Esta
Udalerri berean · % 14,8Probintzia berean · % 23,4Erkidegoan · % 17,4Beste erkidegoa · % 33,6Estatutik kanpo · % 10,7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 60 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 55)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Senegal, Ekuador dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 55Europa · % 20Afrika · % 20Asia · % 5
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
5
Kolonbia
6
4
Senegal
3
2
Ekuador
3
2
Dominikar Errepublika
1
2
Maroko
1
2
Txile
1
2
Argentina
0
1
Bolivia
1
1
Brasil
1
1
Honduras
1
1
Pakistan
1
2
Suitza
0
0
Aljeria
1
1
Belgika
0
1
Bulgaria
0
0
Erresuma Batua
1
0
Errusia
1
0
Irlanda
1
0
Mali
1
1
Mexiko
0
0
Peru
1
1
Venezuela
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 349 etxebizitza zeuden: 157 (% 45,0) nagusiak eta 192 (% 55,0) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 6 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 22 plazarekin (3,67 plaza etxebizitzako).[5]

349etxebizitza
157etxegune
6etxebizitza turistiko (2026) Lleidako mapa

Etxebizitza multzoa Lleidako mapa

157
192
Etxebizitza nagusia (157)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (192)

Guztira 157 etxegune zeuden, eta horietatik 62 (% 39,5) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 162
2 pertsona38
3 pertsona23
4 pertsona20
5 edo gehiago14

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 490 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 45,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 30,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 13,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,6.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 39,9 zen 2021ean eta % 45,9 2024an; beraz, 6,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 12,6 izatetik % 10,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 44,0 ziren, eta gizonen artean % 47,1; 3,1 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 13,0 eta gizonen % 9,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

490biztanle 15 urte edo +, 2024
% 45,9goi-mailako ikasketak+6,1 puntu 2021etik mapa
% 10,6lehen hezkuntza edo gutxiago−2,0 puntu 2021etik mapa
% 10,6
% 13,3
% 30,2
% 45,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 10,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 13,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 30,2Goi-mailako ikasketak · % 45,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lleidako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Talarn, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak225% 45,9140% 47,185% 44,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa148% 30,2100% 33,748% 24,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)65% 13,330% 10,135% 18,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago52% 10,627% 9,125% 13,0
Guztira490% 100,0297% 100,0193% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Talarn, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 39,9% 31,3% 16,2% 12,6444
2022% 42,9% 31,6% 14,7% 10,8510
2023% 44,9% 33,8% 11,7% 9,6532
2024% 45,9% 30,2% 13,3% 10,6490
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.438 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 40.721 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.608 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 22.050 euro zen. Errenta gordina 21.813 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 59,1[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 21,4), beste diru-sarrerak (% 14,2), langabezia-prestazioak (% 1,1), beste prestazioak (% 4,3).

59%
21%
14%
Soldata · % 59,1Pentsioak · % 21,4Langabezia · % 1,1Beste prestazioak · % 4,3Beste sarrerak · % 14,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 25,4 da, probintziakoaren (30,4; Lleidako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,6; Lleidako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Talarn udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 317 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 65,4; gainerako % 34,6 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 72,0 zen eta emakumezkoena % 55,0; langabezia-tasa, aldiz, % 2,8 eta % 5,8 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 351 zen 2023ean, 2021eko 263etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 28,2 osatzen dute, eta gizonek % 71,8.

351okupatu, 2023+% 33,5 2021etik
% 28,2emakumeak okupatuen artean
% 65,4jarduera-tasa, 2024
% 3,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 62,9
% 34,6
Okupatuak · % 62,9Langabeak · % 2,5Inaktiboak · % 34,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Talarn, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak305% 62,9207% 69,998% 51,9
Langabeak12% 2,56% 2,06% 3,2
Inaktiboak168% 34,683% 28,085% 45,0
Guztira485% 100,0296% 100,0189% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 90,3), industria (% 3,7), eraikuntza (% 3,1) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,8).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lleidako mapa
% 90,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,8Industria · % 3,7Eraikuntza · % 3,1Zerbitzuak · % 90,3

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 71,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,4), eta oinarrizko okupazioak % 4,6.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 77,8 eta emakumeen % 55,6).

% 21,4
% 71,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 71,5Oinarrizko okupazioak · % 4,6Ez dago jasota · % 2,6
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Talarn, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak75% 21,441% 16,334% 34,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak251% 71,5196% 77,855% 55,6
Oinarrizko okupazioak16% 4,612% 4,84% 4,0
Ez dago jasota9% 2,63% 1,26% 6,1
Guztira351% 100,0252% 100,099% 100,0

Okupatuen % 88,9 besteren konturako langileak dira, eta % 11,1 norberaren konturakoak.[14]

% 11,1
% 88,9
Norberaren kontura · % 11,1Besteren kontura eta beste egoera bat · % 88,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Talarn, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura39% 11,123% 9,116% 16,2
Besteren kontura312% 88,9229% 90,983% 83,8
Guztira351% 100,0252% 100,099% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 57 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.159 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 27,9 km² denez, NAE lurraldearen % 41,5 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 62,4 lur goldagarria (723 ha, 49 ustiategitan), % 29,1 larre iraunkorrak (338 ha, 5 ustiategitan), % 8,4 arbolak (97,4 ha, 33 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,32 ha, 13 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,11 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
42%
58%
NAE · 1.159 ha (% 41,5)Gainerako azalera · 1.631 ha (% 58,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
62%
29%
8%
Lur goldagarria · 723 ha (% 62,4)Larre iraunkorrak · 338 ha (% 29,1)Arbolak · 97,4 ha (% 8,4)Baratzeak · 0,32 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,11 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 139 ardi eta ahuntz zeuden[17][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 256 gidari zeuden erroldatuta: 138 gizon (% 53,9) eta 118 emakume (% 46,1)[18]. Biztanleen % 45,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 451 ibilgailuk osatzen zuten: 284 turismo, 57 motozikleta, 40 furgoneta, 35 kamioi eta 13 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 508 turismokoa zen, probintziako (527) eta Espainiako (525) batez bestekoen azpitik.

Turismoen batez besteko adina 13,2 urtekoa zen; turismoen % 7,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 21,8k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 50,7 gasolinazko zen eta % 48,2 diesel; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 34,5k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
33%
27%
34%
0 etiketa · 8 (% 1,8)ECO · 19 (% 4,3)C etiketa · 146 (% 32,9)B etiketa · 118 (% 26,6)Etiketarik gabe · 153 (% 34,5)
Turismoak, adinaren arabera
16%
19%
36%
22%
< 4 urte · 22 (% 7,7)4–8 urte · 45 (% 15,8)8–15 urte · 54 (% 19)15–25 urte · 101 (% 35,6)≥ 25 urte · 62 (% 21,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lleida.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lleida.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lleida.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lleida.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q18270.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lleida.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Katalunia
 Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Talarn&oldid=11784705"(e)tik eskuratuta