پرش به محتوا

تنگه هرمز

ویرایش پیوندها
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
تنگه هرمز
تصویر ماهواره‌ای
نقشه
تنگه هرمز در ایران واقع شده
تنگه هرمز
تنگه هرمز
موقعیتخلیج فارس–دریای مکران
گونهتنگه
کشورهای حوضه عمان، ایران
مساحتِ روهشت تا دوازده هزار کیلومترمربع
جزیره‌هاجزیرهٔ هرمز
جزیرهٔ قشم
جاهای مسکونیبندرعباس
خصب

تنگهٔ هرمز یک تنگه استراتژیک و مهم است که خلیج فارس را به دریای عمان متصل می‌کند و در باریک‌ترین نقطه خود حدود ۲۱ مایل (۳۹ کیلومتر) عرض دارد. این تنگه از شمال به ایران و از جنوب به امارات متحده عربی و عمان محدود می‌شود و به عنوان یک گذرگاه حیاتی برای حمل و نقل نفت جهانی عمل می‌کند، به طوری که حدود ۲۰ درصد از عرضه نفت جهان از این تنگه عبور می‌کند. این موضوع تنگه هرمز را برای امنیت انرژی جهانی حیاتی می‌سازد، زیرا هر گونه اختلال در این مسیر می‌تواند منجر به نوسانات قابل توجهی در قیمت نفت و تأثیر آن بر اقتصاد جهانی شود.

تاریخچه تنگه هرمز نشان‌دهنده تنش‌های ژئوپولیتیکی است، به‌ویژه بین ایران و کشورهای غربی، به‌ویژه ایالات متحده. ایران کنترل این تنگه را به عهده گرفته و از توانایی‌های دریایی خود برای تهدید مسیرهای کشتیرانی استفاده کرده و گاهی اوقات کشتی‌های خارجی را توقیف می‌کند. در پاسخ، ایالات متحده یک ائتلاف دریایی برای تضمین امنیت دریانوردی تشکیل داده است که این موضوع تنش‌ها را بیشتر کرده، زیرا ایران این حضور را به عنوان یک تحریک می‌بیند همچنین ایران با عوارض گرفتن از کشورهای بی‌طرف قدرت خود را در تنگه هرمز افزایش می‌دهد

این تنگه همچنین برای عملیات نظامی اهمیت دارد و نیروی دریایی ایالات متحده به‌طور منظم عملیات آزادی ناوبری را برای به چالش کشیدن کنترل ایران انجام می‌دهد. نگرانی‌های زیست‌محیطی، مانند خطر نشت نفت، لایه‌ای دیگر از پیچیدگی را به وجود می‌آورد، زیرا این خطرات می‌توانند به اکوسیستم‌های دریایی و اقتصاد کشورهای اطراف که به ماهی‌گیری و گردشگری وابسته‌اند، آسیب برسانند.

تنگه هرمز یک گلوگاه دریایی حیاتی است که تأثیرات عمیقی بر امنیت انرژی جهانی و ثبات ژئوپولیتیکی دارد. اهمیت استراتژیک آن نیازمند گفت‌وگو و همکاری مداوم بین کشورها برای تضمین ناوبری ایمن و ثبات منطقه‌ای است، به ویژه در شرایطی که تقاضای انرژی جهانی همچنان در حال تحول است.

نقشهٔ تنگهٔ هرمز

نام‌گذاری

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
موقعیت تنگه هرمز در نقشه ایران از دید امپراتوری عثمانی (۱۷۲۹ میلادی)

برخی انگیزهٔ نام‌گذاری تنگه هرمز را به جزیره هرمز نسبت می‌دهند که در ورودی تنگه قرار دارد. بر پایه نظریه دیگر، این منطقه، زمانی مرکز مهم فرمانروایان ساسانی بود که هرمز نامیده می‌شدند. هرمز نام پنج پادشاه این دودمان نیز بود.[۱] نام‌گذاری این تنگه به زمان ایفرا هرمز نسبت داده شده است.

هرمز نامی با ریشهٔ تاریخی و ایرانی است که در منابع فارسی و عربیِ دورهٔ اسلامی به شکل‌های گوناگون ثبت شده است. صورت «هرمز» از نام هرمزد اهورامزدا، خدای بزرگ در آیین زرتشتی، گرفته شده و با نام‌های سلطنتی دورهٔ ساسانی نیز ارتباط دارد. در فارسی میانه، نام Ōhrmazd (اُهرمزد) صورت رایج نام اهورامزدا بود. این نام در فارسی نو به صورت‌های هرمزد، هرمز و اورمزد تحول یافت. «هرمز» همچنین نام چند تن از شاهان ساسانی، از جمله هرمز یکم، هرمز دوم، هرمز سوم، هرمز چهارم و هرمز پنجم بود. نام «هرمز» در نام‌های جغرافیایی نیز به کار رفته است؛ از جمله جزیره هرمز در خلیج فارس که نام آن در منابع تاریخی به صورت‌های گوناگون، از جمله «هرمز»، ثبت شده است.[۲][۱][۱][۳]

در طول جنگ ایران و آمریکا، ترامپ چندین بار نام این تنگه را تنگه ترامپ خواند.[۴]

تاریخچه

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

بر پایه کتیبه‌های سنگی در روی کوهپایه‌های قده در منطقه خصب و روستای غمضا در استان بخاء در عمان، سومریان در هزاره سوم پیش از میلاد از این تنگه عبور کرده‌اند. در سال ۱۹۹۳ نیز یک سکه باستانی سده سوم پیش از میلاد با نقش اسکندر مقدونی هم در منطقه مدحاء در عمان پیدا شد.[۱]

در سده شانزدهم میلادی تنگه هرمز اهمیت ویژه‌ای در شکل‌دادن به شبکه مسیرهای دریایی داشت؛ زیرا خروجی خلیج فارس به جهان خارج و دروازه ورود به اقیانوس هند، غرب آسیا، و منطقه خاور نزدیک باستان بود.[۱]

مشخصات جغرافیایی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
نقشه جغرافیایی تنگهٔ هرمز

طول این آبراه ۱۵۸ تا ۱۶۷ کیلومتر و عرض آن از بندرعباس تا رأس مسندم در عمان بین ۵۶ تا ۸۷ (۳۹ تا ۹۶) کیلومتر است. ژرفای تنگه هرمز از خلیج فارس بیشتر است. شیب تند کف آن از قسمت شمال به جنوب متغیر است. به طوری که نزدیکی جزیره لارک در حدود ۳۶ متر و در ساحل جنوبی و در نزدیکی شبه‌جزیره مسندم به بیش از ۱۰۰ متر می‌رسد. در حالی که حداکثر عمق آب در خلیج فارس ۹۰ متر است.[۵] قوس آن، رو به شمال و به طرف درون فلات ایران قرار دارد و در نتیجه بیشترین خط ساحلی آن در راستای کرانه‌های ایران قرار گرفته است.

اهمیت جغرافی-سیاسی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
نقشه خطوط کشتی‌رانی تنگهٔ هرمز

این تنگه در طول تاریخ شاهد منازعات بین‌المللی بسیار میان پادشاهان ایران همچون نادرشاه و شاه عباس بزرگ و جمهوری اسلامی ایران با بیگانگان همچون اسپانیایی‌ها، پرتغالی‌ها، بریتانیایی‌ها و آمریکایی‌ها بوده است.

تنگه هرمز دومین تنگه بین‌المللی پر رفت‌وآمد جهان است. هر روز حدود ۱۶٫۵ تا ۱۷ میلیون بشکه نفت خام (برآورد ۲۰۰۶) در این تنگه جابجا می‌شود که معادل ۴۰ درصد کل نفت حمل شده توسط کشتی‌های نفت‌کش و نزدیک به ۲۵ درصد کل عرضه جهانی نفت است. حدود ۶۸ درصد ذخایر شناخته‌شده نفت و گاز طبیعی جهان در خلیج فارس قرار دارد. امنیت تنگه هرمز نقش کلیدی در تأمین بی‌وقفه انرژی در جهان دارد. بیشتر این نفت به بازارهای آسیا، ایالات متحده، و اروپای غربی می‌رود و ۷۵ درصد نفت خام ژاپن از این مسیر وارد می‌شود. بیشتر صادرات نفت خام در مسیرهای بسیار طولانی از طریق نفت‌کش‌های بسیار بزرگ انجام می‌شود که توانایی حمل بیش از دو میلیون بشکه در هر سفر دارند.

جمهوری اسلامی در موارد متعددی در پاسخ به اعمال تحریم‌های آمریکا و غرب علیه ایران، تهدید به بستن تنگه هرمز کرده است. بر اساس یک سناریو این کار از طریق مین‌گذاری سطح دریا و سپس استفاده از موشک‌های ضدکشتی کروز و زیردریایی‌های کوچک برای اختلال در عملیات مین‌روبی انجام می‌شود.[۶]

بیشتر طرح‌های تفکیک رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز در طرف ایرانی تنگه قرار گرفته است.

نظام حقوقی تنگه هرمز

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

باریک‌ترین بخش تنگه هرمز ۲۱ مایل دریایی (۳۹ کیلومتر) عرض دارد. این بخش به دو قسمت تقسیم می‌شود. از ساحل ایران تا ۱۰٫۵ مایل جزء آب‌های سرزمینی ایران بوده، و ۱۰٫۵ مایل باقی‌مانده جزء آب‌های سرزمینی عمان محسوب می‌شود. همه کشتی‌های عبوری باید از آب‌های سرزمینی ایران یا عمان عبور کنند.[۷]

در مورد وضعیت حقوقی تنگه هرمز هیچگونه معاهده خاصی بین ایران و عمان وجود ندارد. در نتیجه با استنباط از مفهوم مخالف بند ج ماده ۳۵ کنوانسیون ملل متحد درباره حقوق دریاها این تنگه تابع مقررات عهدنامه یادشده است. بر اساس این کنوانسیون، کشتی‌های کشورهای عضو می‌توانند در شرایط صلح در صورت بی‌ضرر بودنِ رفت‌وآمد، از آب‌های سرزمینی یکدیگر عبور کنند. ایران و ایالات متحده کنوانسیون را تصویب نکرده‌اند[۸] اما ایالات متحده قوانین ناوبری سنتی را که در این کنوانسیون انعکاس یافته، می‌پذیرد.[۹]

ایران در امضای کنوانسیون ملل متحد درباره حقوق دریاها این بند را اضافه کرده که حق عبور کشتی‌ها را فقط در مورد کشورهایی به رسمیت خواهد شناخت که این کنوانسیون را امضا کرده‌اند و در مورد کشورهای دیگر، مانند ایالات متحده که عضو این کنوانسیون نیست، کنوانسیون قبلی ۱۹۵۸ ژنو را معتبر می‌داند. بر اساس کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاها و کنوانسیون قبلی ۱۹۵۸ ژنو، هرگونه متوقف کردن بی‌دلیل کشتی‌ها ممنوع است.[۱۰][۱۱] اعلام کرده که «حق دارد از کشتی‌های جنگی بخواهد که پیش از عبور از آب‌های سرزمینی‌اش برای گذرگاه بی‌ضرر، مجوز قبلی دریافت کنند.»[۱۲]

در مورد عبور بی‌ضرر از تنگه‌های مورد استفاده کشتیرانی بین‌المللی، اختلافی در تفسیر حقوق دولت ساحلی و حقوق دولت‌های صاحب پرچم کشتی‌های عبوری تجاری یا نظامی وجود ندارد. بر این اساس دولت‌های ساحلی، صاحب منطقه خود در داخل تنگه هستند و می‌توانند در آنجا هرگونه بهره‌برداری انجام بدهند ولی حق تعلیق عبور دیگران و ایجاد مزاحمت برای اعمال حق عبور بی‌ضرر توسط آنها را ندارند.[۱۳][۱۴]

جزایر

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در تنگه هرمز چهار جزیره ایرانی هرمز، قشم، لارک و هنگام قرار دارند.

بحران ۱۴۰۴

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
ترانزیت تنگه هرمز

بحران در تنگه هرمز در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، پس از حملات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، که شامل کشته شدن سید علی خامنه‌ای، رهبر ایران، نیز می‌شد، آغاز شد. در پاسخ، ایران حملات موشکی و پهپادی تلافی‌جویانه‌ای را به خاک اسرائیل و پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در کشورهای خلیج فارس انجام داد، در حالی که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هشدارهایی مبنی بر ممنوعیت عبور کشتی‌ها از تنگه صادر کرد که منجر به توقف مؤثر ترافیک کشتی‌ها شد. در ۵ مارس، سپاه اعلام کرد که ایران تنگه هرمز را تنها به کشتی‌های ایالات‌متحده، اسرائیل و متحدان غربی آنها بسته است و باعث اختلال در تجارت نفت و گاز شد.[۱۵]

هشدارها و حملات بعدی به کشتی‌ها باعث کاهش شدید ترانزیت دریایی شد، به طوری که ترافیک تانکرها تقریباً ۷۰ درصد کاهش یافت و بیش از ۱۵۰ کشتی برای جلوگیری از خطرات، در خارج از تنگه لنگر انداختند. این اختلال حدود ۲۰ درصد از عرضه روزانه نفت جهان و حجم قابل توجهی از گاز طبیعی مایع را تحت تأثیر قرار داد و باعث شد شرکت‌های بزرگ کشتیرانی عملیات خود را در این منطقه متوقف کنند.[۱۶] قیمت نفت افزایش یافت و نفت خام برنت تا ۱۳ درصد افزایش یافت و به ۸۲ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که نگرانی‌هایی از کمبود طولانی مدت عرضه وجود داشت که می‌توانست قیمت‌ها را به سمت ۱۰۰ دلار در هر بشکه سوق دهد.[۱۷]

محاصره ایالات متحده

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در ۱۱ آوریل، ترامپ اعلام کرد که نیروهای آمریکایی «پاکسازی» تنگه را آغاز کرده‌اند.[۱۸] روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داد که چندین ناوشکن نیروی دریایی ایالات متحده برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ وارد تنگه هرمز شده‌اند. یک مقام آمریکایی این اقدام را «عملیاتی متمرکز بر آزادی کشتیرانی در آب‌های بین‌المللی» توصیف کرد. گزارش شده است که ایران با متهم کردن آمریکا به نقض آتش‌بس، تهدید به حمله به این کشتی‌ها کرده است.[۱۹][۲۰] فرماندهی مرکزی ایالات متحده اعلام کرد که این کشتی‌ها در عملیات پاکسازی مین‌ها مشارکت دارند.[۱۳۹] بر اساس یک گزارش، ایران محل مین‌هایی را که در تنگه هرمز کار گذاشته بود از دست داده و به همین دلیل قادر نیست تنگه را به‌طور کامل بازگشایی کند.[۲۱]

در ۱۲ آوریل، جی‌دی ونس اعلام کرد که مذاکرات میان ایالات متحده و ایران شکست خورده است.[۲۲] پس از آن، ترامپ محاصره دریایی ایالات متحده بر تنگه هرمز را اعلام کرد و گفت که نیروی دریایی آمریکا از ورود یا خروج کشتی‌ها به این تنگه جلوگیری کرده و کشتی‌هایی را که به ایران عوارض پرداخت کرده‌اند، توقیف خواهد کرد.[۲۳] سنتکام توضیح داد که این محاصره برای تمامی کشتی‌هایی که وارد یا خارج از بنادر و مناطق ساحلی ایران می‌شوند اجرا خواهد شد، اما «مانع آزادی کشتیرانی برای کشتی‌هایی که به‌سوی بنادر غیرایرانی از طریق تنگه هرمز در حال عبور هستند نخواهد شد.»[۲۴] نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که هر شناور نظامی که به تنگه نزدیک شود، نقض آتش‌بس تلقی شده و با «پاسخی شدید» روبه‌رو خواهد شد.[۲۵]

در ۲۰ آوریل ایالات متحده اعلام کرده یک کشتی باری ایرانی به نام «توسکا» را در دریای عمان توقیف کرده است. به گفته دونالد ترامپ، این کشتی تلاش داشت محاصره دریایی را نقض کند و پس از بی‌توجهی به هشدارها، نیروهای آمریکایی با هدف قرار دادن موتور آن، کشتی را متوقف و سپس کنترلش را در دست گرفتند. سنتکام نیز این عملیات را تأیید کرده و همچنین اعلام شده این کشتی به دلیل سابقه فعالیت‌های غیرقانونی تحت تحریم بوده و محموله آن در حال بررسی است.[۲۶]

با اعلام سنتکام، از ابتدای محاصره دریایی ایران، نیروهای آمریکایی هفت شناور متخلف را از کار انداخته‌اند، ۱۳۴ کشتی تجاری مجبور به تغییر مسیر شده‌اند و ۴۲ کشتی حامل کمک‌های بشردوستانه هم اجازه عبور دریافت کرده‌اند.[۲۷] [۲۸] این محاصره با تفاهم نامه آمریکا و ایران ( تفاهم اسلام آباد ) لغو شد.

همچنین در ۲۳ مرداد ۱۴۰۵، دونالد ترامپ در جریان یک سخنرانی گفت که پس از پایان جنگ با ایران، قصد دارد «تنگه هرمز» را قلمرو ایالات متحده اعلام کند. مشخص نبود که این اظهارنظر تا چه اندازه جدی بوده یا اینکه نشان‌دهنده سیاست جدیدی از سوی دولت ایالات متحده بوده باشد. اظهارات ترامپ در شرایطی مطرح شد که تنگه هرمز به یکی از نقاط اصلی فشار بر بازارهای جهانی انرژی تبدیل شده بود و حدود ۲۰ درصد از محموله‌های جهانی نفت و ال‌ان‌جی معمولاً از این گذرگاه عبور می‌کنند.[۲۹]

در هفتهٔ منتهی به ۲۲ اوت ۲۰۲۶، نزدیک به ۲۰۰ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند. بر اساس داده‌های مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، در این هفته ۱۰۳ کشتی وارد تنگه و ۸۹ کشتی از آن خارج شدند. شمار کشتی‌های عبوری در هفتهٔ پیش از آن حدود ۱۵۰ فروند و دو هفته پیش حدود ۴۰ فروند بود. بر اساس داده‌های شرکت اطلاعات دریایی Kpler، بیش از ۸۰ درصد محموله‌های مایع عبوری از تنگه طی دو هفتهٔ منتهی به ۲۲ اوت، از مسیر نزدیک به سواحل عمان عبور کردند یا در هنگام عبور، سامانه‌های شناسایی خود را خاموش کرده بودند.[۳۰]

در این مدت، بیشتر کشتی‌های عبوری با پرچم پاناما و لیبریا ثبت شده بودند. حدود نیمی از کشتی‌های عبوری نفتکش و بقیه کشتی‌های حمل بار خشک بودند. در طول یک هفته، پنج کشتی هدف پرتابه‌های ایرانی قرار گرفتند. در این حوادث دو نفر کشته یا زخمی شدند و به کشتی‌ها خسارت وارد شد، اما هیچ‌یک از آنها غرق نشدند.[۳۰]

در پی تشدید تنش‌ها بر سر تنگه هرمز، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، در ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ هشدار داد که اقتصاد ایران ممکن است «در عرض چند هفته یا چند ماه» با فروپاشی مواجه شود. او گفت هدف دولت دونالد ترامپ لزوماً فروپاشی کامل اقتصاد ایران نیست، بلکه اعمال فشار اقتصادی برای وادار کردن حکومت ایران به تغییر سیاست‌های خود است. این اظهارات در چارچوب کارزار تشدید تحریم‌های آمریکا علیه ایران مطرح شد؛ کارزاری که شامل محدود کردن دسترسی ایران به منابع مالی و هدف قرار دادن بانک‌ها، شرکت‌ها و شبکه‌های مرتبط با اقتصاد این کشور است.[۳۱]

این فشارهای اقتصادی هم‌زمان با اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز و افزایش نگرانی‌ها درباره عرضه جهانی نفت صورت گرفته است. بسته ماندن این گذرگاه راهبردی که یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت جهان به‌شمار می‌رود، موجب افزایش قیمت نفت و سوخت شده و فشار اقتصادی ناشی از بحران را فراتر از ایران گسترش داده است. در همین شرایط، دولت آمریکا برای کاهش آثار افزایش قیمت انرژی اقدام به آزادسازی بخشی از ذخایر نفت راهبردی خود کرده است. از این رو، تحولات پیرامون تنگه هرمز علاوه بر پیامدهای نظامی و ژئوپلیتیکی، به عاملی مهم در تشدید فشار اقتصادی بر ایران و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی در بازارهای جهانی تبدیل شده است.[۳۲]

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

پانویس

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. 1 2 3 4 5 ولید بدران (۳ خرداد ۱۴۰۳). «تاریخچه تنگه هرمز؛ از سفر مارکوپولو تا رویارویی ایران و آمریکا». بی‌بی‌سی فارسی.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «:1» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. ↑ Jivanji Jamshedji Modi (1917). "ANCIENT PATALIPUTRA" (PDF). دانشگاه هایدلبرگ (in English).
  3. ↑ M. Rahim Shayegan (11 June 2013). "HORMOZD I". Encyclopaedia Iranica (in English).
  4. ↑ کشتکار، امید (۲۰۲۶-۰۹-۱۰). «رویای ترامپ برای تغییر اسم تنگه هرمز، نامی در کهن‌ترین اسناد بشر». www.iranintl.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۹-۱۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ Hydrology and circulation in the Strait of Hormuz and the Gulf of Oman—Results from the GOGP99 Experiment: 1. Strait of Hormuz بایگانی‌شده در ۲ نوامبر ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine JOURNAL OF GEOPHYSICAL RESEARCH, S. P. Pous1,, X. Carton1 , P. Lazure, page 2
  6. ↑ OPLAN 1019 Arabian Gauntlet Global Security
  7. ↑ "Transit Passage Rights in the Strait of Hormuz and Iran's Threats to Block the Passage of Oil Tankers | ASIL". www.asil.org (in English). Retrieved 2019-07-19.
  8. ↑ "Chronological lists of ratifications of, accessions and successions to the Convention and the related Agreements as at 26 October 2007". Division for Ocean Affairs and the Law of the Sea. UN. Archived from the original on 14 January 2008. Retrieved 15 January 2008.
  9. ↑ U.S. President Ronald Reagan (10 March 1983). "Presidential Proclamation 5030" (PDF). Retrieved 21 January 2008.
  10. ↑ "Transit Passage Rights in the Strait of Hormuz and Iran's Threats to Block the Passage of Oil Tankers | ASIL". www.asil.org (in English). Retrieved 2019-07-19.
  11. ↑ «انتخاب گزینشی قانون: بازی‌های حقوقی جمهوری اسلامی در تنگه‌ی هرمز». رسانه‌گر. مه ۸, ۲۰۲۶. دریافت‌شده در ۸ می ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ U.S. Department of State (25 May 2000). "Limits in the Sea, National Claims to Maritime Restrictions" (PDF). Retrieved 26 January 2008.
  13. ↑ «مواجهه ایران و آمریکا در خلیج فارس ناشی از چیست؟ - بی‌بی‌سی فارسی، ۲۹ شهریور ۱۳۹۵».
  14. ↑ «انتخاب گزینشی قانون: بازی‌های حقوقی جمهوری اسلامی در تنگه‌ی هرمز». رسانه‌گر. ۸ می ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ Elliott، Rebecca F.؛ Eavis، Peter (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «Oil Shipments in Persian Gulf Already Disrupted by Iran Attack» (به انگلیسی آمریکا). The New York Times. شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ "Oil and gas majors and traders suspend shipments via Hormuz, sources say". Reuters. February 28, 2026. Retrieved March 2, 2026.
  17. ↑ "Oil jumps 10% on Iran conflict and could spike to $100 a barrel, analysts say". Reuters. March 1, 2026. Retrieved March 2, 2026.
  18. ↑ Reuters (۲۰۲۶-۰۴-۱۱). «Trump says U.S. forces are 'clearing' Strait of Hormuz» (به انگلیسی هند). The Hindu. شاپا ۰۹۷۱-۷۵۱X. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۱۴. {{cite news}}: |نام خانوادگی= نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ «Iran War, April 13, 2026: U.S. Military Says Iran Blockade Will Begin Monday». The Wall Street Journal (به انگلیسی آمریکا). ۲۰۲۶-۰۴-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۱۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. ↑ Ravid, Barak (2026-04-11). "U.S. warships cross Strait of Hormuz for first time since Iran war began". Axios (in English). Retrieved 2026-04-14.
  21. ↑ «US military 'setting conditions' to clear mines from Strait of Hormuz». www.reuters.com.
  22. ↑ Staff, N. P. R. (2026-04-12). "The U.S. military says it will blockade Iranian ports as Iran peace talks collapse" (in English). NPR. Retrieved 2026-04-14.
  23. ↑ «Trump says U.S. will blockade Strait of Hormuz and intercept ships that paid tolls to Iran - CBS News». www.cbsnews.com (به انگلیسی آمریکا). ۲۰۲۶-۰۴-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۱۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  24. ↑ «Trump announces naval blockade of Iran after Islamabad talks yield no deal» (به انگلیسی آمریکا). The Washington Post. ۲۰۲۶-۰۴-۱۲. شاپا ۰۱۹۰-۸۲۸۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۱۴.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  25. ↑ null (۲۰۲۶-۰۴-۱۲). «U.S. to Blockade Ships From Iranian Ports» (به انگلیسی آمریکا). The New York Times. شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۱۴.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  26. ↑ «آمریکا کشتی ایرانی را در دریای عمان توقیف کرد؛ قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا: تلافی می‌کنیم». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۴-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  27. ↑ «سنتکام: از ابتدای محاصره دریایی ۱۳۴ کشتی تجاری مجبور به تغییر مسیر شدند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۶-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  28. ↑ جوان‌آنلاين (۲۰۲۶-۰۶-۱۰). «سنتکام مدعی تغییر مسیر ۱۳۴ کشتی تجاری شد». جوان‌آنلاين. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  29. ↑ cbc (Aug 14, 2026). "Trump suggests in speech that 'pretty soon I'll be declaring' Hormuz strait a U.S. territory". cbc (in English).
  30. 1 2 «Traffic through Strait of Hormuz skyrockets nearly 400%» (به انگلیسی آمریکا). ۲۰۲۶-۰۸-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۳۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  31. ↑ "Bessent: Iran economy could collapse 'within weeks or months'". The Hill. 1 September 2026. Retrieved 3 September 2026.
  32. ↑ "Bessent huddles with the G20 to rally allies on Iran". The Associated Press. 1 September 2026. Retrieved 3 September 2026.

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  • مطالعاتی در باب بحرین و جزایر و سواحل خلیج فارس. عباس اقبال. تهران. چاپخانه مجلس. ۱۳۲۸ خورشیدی
  • عمان فی عام ۱۹۸۶ (عام الحصاد والتراث) إصدار وزارة الإعللام، دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۸۶ میلادی
  • الهام فرهادی (مهر ۱۳۸۹). «ایران و امنیت انرژی». مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام. ص. ۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ دسامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۳ ژانویه ۲۰۱۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=تنگه_هرمز&oldid=44725478»